granit, inşaat, granit küp taş, granit cephe kaplama, granit plaka

Prof. Dr. Turgay ONARGAN
DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ
F.B.E. Doğal Yapı Taşları ve Süs Taşları A.B.D. Başkanı

Doğal taş sektörünün geleceği açısından inovasyon, verimlilik ve çevre konularına önem verilmelidir. Bu konuda en yakın zamanda sektörel ve araştırma kuruluşlarının bir araya gelerek yapacakları öngörü toplantıları bundan sonraki yol haritasının çıkarılması bakımından büyük önem taşımaktadır.

15. MARBLE İzmir Uluslararası Doğaltaş ve Teknolojileri Fuarı`nın açılışında konuşan Arslan Osman Erdinç, 2008 yılında doğal taş ve mermerin dünya pazarında 20 milyar dolarlık payı bulunduğunu, bu taşların ise yüzde 40`ının Türkiye`den çıktığını, bunun karşılığı 8 milyar dolarlık ihracatın bile henüz yapılamadığını söyledi.

Yer altı zenginliklerinin pazarlanması halinde ülkenin milyarlarca dolar kazanacağının altını çizen Arslan Osman Erdinç, `Şu anda dünyada kullanılan doğal taşın toplamı 1 milyar metrekaredir. İleri safhalarda herkes 1 metrekare taş kullansa, 6.5 milyar metrekare eder. 2008 yılının 20 milyar dolarını ele alıp hesapladığımızda bu, ileride 130 milyar dolar eder. Eğer Türkiye, bunun yüzde 40`ını üretip ihraç ederse 50 milyar dolar demektir. Katma değer, net döviz girdisi ve kırsal kesimde inanılmaz bir istihdam sağlar.` dedi. Bu konuda ilk somut adımı attıklarını belirten Erdinç, Ege İhracatçı Birlikleri olarak bir başlangıç yaptıklarını, çok yakında Abu Dabi`de mermer ve doğal taş tanıtım mağazası açacaklarını ifade etti. Oradaki deneyimden sonraki birkaç ay içinde dünyanın çeşitli metropollerinde yaygınlaştıracaklarını belirten Erdinç, bunun ülke ekonomisine milyarlarca dolar katkı sağlayacağına inandıklarını kaydetti.

32 ülke ve 42 ilden bin 112 firmanın, 42 bin 500 mitrekarelik alanda katıldığı MARBLE 2009, Kültürpark İsmet İnönü Kültür Merkezi`nde düzenlenen açılış töreni ve senfoniyle başladı. Törene İzmir Valisi Mustafa Cahit Kıraç, Muğla Valisi Ahmet Altıparmak, Afyon Valisi Haluk İmga, Manisa Valisi Refik Arslan Öztürk, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu, Dış Ticaret Müsteşar Yardımcısı Abdullah Köten ve Tüm Mermer Doğaltaş ve Makina Üreticileri Birliği Başkanı Selahattin Onur katıldı. Konuşmaların ardından açılış kurdelesi kesildi. Daha sonra İzmir Uluslararası Fuar Alanı 1 Nolu Hol`e geçen protokol heyeti, mermer stantlarını gezerek bilgi aldı. Stant sahipleri, Atatürk`ün doğal taştan yapılan bir portresini Vali Kıraç`a hediye etti. Geçen yıl 51 bin kişinin ziyaret ettiği MARBLE, 25-28 Mart tarihleri arasında açık kalacak.

İlk çağlardan beri insanlar yapı, konut ve yaşadıkları diğer yerleri doğal taşlardan yapmaya özen göstermişlerdir. Zamanla, yaşam seviyeleri yükselen toplumların, güzel görünüşlü ve dayanıklı olması nedeniyle doğal taşları tercih etmeleri, bu ürünü zenginliğin ve refahın sembolü haline getirmiştir. Gelişen endüstri ve teknolojiye paralel olarak doğal taşların kullanımının artması da bunu göstermektedir.

Doğal taş bakımından, jeolojik yapısı itibarıyla zengin bir potansiyele sahip olan Türkiye, 5,1 milyar metreküp (13,9 milyar ton) doğaltaş rezervi ile dünya’daki 15 milyar metreküplük rezervin yüzde 33’üne sahiptir. Türkiye’de çeşitli renk ve desenlerde kristalin kalker (mermer), kalker, traverten oluşumlu kalker (oniks), konglomera, breş ve magmatik kökenli kayaçlar (granit, siyenit, diyabaz, diyorit, serpantin,vb..) bulunmaktadır. Marmara ve Ege Bölgeleri başta olmak üzere, Trakya’dan Doğu Anadolu’ya kadar hemen tüm coğrafi bölgelerimizde, dünya pazarlarında beğeni kazanabilecek nitelikte doğal taş rezervlerine rastlanmaktadır. Bu rezervlerin büyük bir bölümü Afyon, Balıkesir, Muğla, Eskişehir, Denizli, Tokat, Çanakkale, Konya, Bilecik, Kırşehir ve Elazığ illerinde bulunmaktadır.

Uluslararası piyasalarda en tanınmış mermer çeşitleri, Süpren, Elazığ Vişne, Akşehir Siyah, Manyas Beyaz, Bilecik Bej, Kaplan Postu, Denizli Traverten, Ege Bordo, Milas Leylak, Gemlik Diyabaz ve Afyon Şeker’dir. Dünya blok doğal taş üretimi kıtalara göre değerlendirildiğinde Asya yüzde 44’le birinci sırada, Avrupa yüzde 42 ile ikinci sırada yer almaktadır. Bu üretimde ülkemizin payı yüzde 9’dir. Türkiye, Türkiye dünya doğal taş üretimi ve ticaretinde ilk beş ülke arasında yer almaktadır.

Türkiye, güçlü doğaltaş rezervi, 150’nin üzerinde renk ve desende doğaltaş çeşidi ve farklı dokuları ve kalitesiyle dünyanın önde gelen doğaltaş üretici ve ihracatçı ülkeleri arasına girmeyi başarmıştır. Gelecek yıllara ait yapılan tahminler, yaklaşık 82 milyon ton olan dünya doğal taş üretiminin, 2010 yılında 116 milyon tona, 2025 yılında ise 320 milyon tona çıkacağını göstermektedir. Rakamlar, üretilecek doğal taşların yarısının ihraç edileceğini göstermektedir. Doğal taş tüketimindeki artış hızı aynen devam ederse, dünya doğal taş tüketiminin, 2010 yılında 1,2 milyar metrekareye, 2025 yılında ise 3,4 milyar metrekareye çıkacağı tahmin edilmektedir.

Dünya genelinde doğal taşların yapı ve dekorasyon malzemesi olarak kullanılmaya başlanması, mimar ve tasarımcılar tarafından daha fazla tercih edilmesi, doğal taş üretiminin ve tüketiminin artmasına neden olmuştur. Ekolojik ve estetik görünümlü malzemelere olan ilginin artması, ABD ve Avrupa gibi gelişmiş ve zengin ülkelerde insanların evlerinde, işyerlerinde daha sağlıklı ve hijyenik olan doğal malzeme kullanmayı tercih etmeleri ve doğaltaş piyasa fiyatlarındaki gelişmeler nedeniyle, doğal taşlara olan talep her geçen yıl artmaktadır. Bu nedenle “Doğaltaş Endüstrisi” dünyanın en hızlı gelişen sektörlerinin başında gelmektedir. D

Geçen yıl 25.000’in üzerinde ziyaretçi çeken ve dünya çapında 500’ün üzerinde firmanın katılımıyla gerçekleşen fuar Riyad Fuar Merkezi’nde 20,000m² alan üzerine kurulmuş, konferans ve resepsiyonlarla da desteklenmiştir. S.Arabistan’ın önde gelen organizatörlerinden, Recexpo tarafından düzenlenecek olan 18. Saudı Build “Uluslararası Yapı Fuarı”, ticari alıcılara daha etkili ulaşabilmek amacıyla 9. Saudi Stone “Uluslararası Mermer Fuarı” ile aynı zamanda yapılacaktır.

En son, Avusturya, Brezilya, Almanya, İtalya ve Türkiye, Bahreyn, Kanada, Çin, Hong Kong, Hindistan, İran, Kuveyt, Lübnan, Hollanda, Katar, Suriye, Tayvan, Birleşik Arap Emirlikleri ve İngiltere’den katılımların gerçekleştiği fuar ihtiyaçların tam merkezinde gerçekleştiriliyor. Riyad, S. Arabistan Krallığı’nın en önemli iş adamları ve karar vericilerinin bulunduğu, aynı zamanda inşaat sektörü için diğer illere dağıtımın yapıldığı bir merkez konumundadır.

Milyarlarca Dolarlık Pazar Hacmi

Doğal kaynaklara bağımlılığı azaltma hedefleri doğrultusunda “Kral Abdullah Şehri” isimli yepyeni bir sanayi şehri oluşturma planı uygulanmaya başlamıştır. Bu proje için 30 Milyar $ civarında harcama yapılması planlanmıştır.

Ortadoğu’daki en büyük yapı pazarına sahip Suudi Arabistan Krallığındaki milyarlarca dolarlık özel projeler büyük bir hızla, artarak devam ediyor. Krallık 6 milyar dolar belediyelere, 2 milyar dolar barınmaya ve 2 milyar dolar genel yapı projelerine harcama yapıyor. Üniversite kampüsleri (2 milyar dolar), hastaneler ( 5 Milyar dolar), konut inşaatları (6 milyar dolar), yeni yollar (5,4 milyar dolar) hammadde ve ağır makine, elektrik dağıtımı için gelecek 20 yılda 117 milyar dolarlık harcama yapılarak kapasitenin %300 arttırılması, 600 yeni fabrika ve 300 yeni su projesi yapılması planlanıyor. S.Arabistan büyüyen nüfusu sebebiyle, konut, sağlık, eğitim, eğlence konularındaki inşaatlara hız vermeye başlamıştır ayrıca su ve kanalizasyon ağı tam bir yayılma içindedir. Önümüzdeki yıllar için yapı teknolojisi ve malzemelerine olan ihtiyacın daha da artması bekleniyor. Şimdiden 300’ün üzerinde proje için 93 milyar dolarlık hammadde ve ekipman talebi oluşmuştur.

Taş ve taş teknolojileri, mermer, granit, traverten, kupür, cila, kesme, öğütme ve cilalama makineleri tarzındaki ürünleri de pazarda büyük fırsatlar bekliyor. Alıcılar, yaratıcı ürünlere, kaliteli maddelere ve gelişmiş teknolojiye büyük ilgi gösteriyor.

Arap ülkeleri arasında en büyük, dünyada ise 15. ithalatçı ülke konumunda olan Suudi Arabistan’a dünyanın her tarafından, ihracat yapılıyor ve her malın mutlaka değişik ülkelerden gelmiş fiyat ve kalite bakımından farklı türleri bulunuyor.

Bir tüketim toplumu olan S. Arabistan’a ihracatımızda; gıda, çimento, lastik-plastik, dokumacılık, elektrikli ve elektronik makineler önemli yer tutuyor. Halen %2 pay aldığımız bu pazardan, Türk ihracatçısının çabalarını, piyasaya yöneltmeleri halinde, ihracatımızın kolaylıkla bir milyar dolara ulaşması pazardaki payımızın da %4′ e ulaşması imkân dâhilindedir.

Suudi Arabistan dünya petrol rezervlerinin %25 kadarına sahiptir. Ayrıca zengin doğalgaz kaynakları da mevcuttur. 2005 yılı itibariyle tespit edilebilen petrol rezervi 37 Milyar ton ve 2005 yılı petrol üretimi 516 Milyon tondur. Artan petrol fiyatları nedeniyle Suudi Arabistan son yıllarda gene muazzam cari işlemler fazlası vermektedir. Bu fazla şimdilik borç verilen veya parası rezerv para olarak tutulan ülkeye hizmet etmekte ayrıca son yıllarda hem ihracatta hem de ithalatta büyük artışlar yaşanmaktadır.

Bu senenin ilk altı ayında işlenmiş ürün ihracatında bir önceki seneye göre yüzde 12′lik gerileme gerçekleştiğini belirten Arslan Erdinç, ‘Blok olarak satış yapmasak fabrikalarımız kapanır’ dedi.
Doğaltaş sektörü artan maliyetlerle baş edemeyince işlenmiş ürün yerine blok satışına yönelmeye başladı. Bu yılın ilk alt ayında işlenmiş ürün ihracatında seneye göre yüzde 12′lik gerileme gerçekleşirken Ege Maden İhracatçıları Birliği Başkanı Arslan Erdinç, devletten destek beklediklerini açıkladı.
Arslan Erdinç, doğaltaş sektörünün bir yandan maliyet artışları diğer yandan ise genel pazarlarından biri olan ABD’de yaşanan ekonomik kriz nedeniyle zor günler yaşadığını belirtti. Yüksek faiz düşük kur politikası, elektrik ve mazottaki fiyat artışlarının yaşandığı bir ortamda yerli üreticinin işlenmiş ürün yapmasının zorlaştığını vurgulayan Erdinç, “Enerji fiyatlarındaki artış ve elektrikteki yüzde 42′ye varan zamlar doğaltaş ihracatçısını perişan etti. Sektör artan maliyetler karşısında işlenmiş ürün ihracatından blok ihracata yönelerek masrafları kısma yoluna gitti” dedi.
Dünya piyasalarında rekabet ettikleri ülkelerle aralarında giderek açılan bir maliyet farkı ortaya çıktığını sözlerine ekleyen Erdinç, işlenmiş mamül ihracatında yüzde 12′lik bir azalma olduğunu ifade etti. Erdinç, “Blok olarak ihracat yapmasak fabrikalarımız kapanır. Bu şartlar altında işlenmiş ürün yapıp ihraç etmek çok zor. Artık işlenmiş ürün ihracatı bu dönemde zarar anlamına geliyor” dedi.
Arslan Erdinç, gerçekçi olmayan enflasyon hedefleri nedeniyle mağdur edildiklerini öne sürerek doğaltaş sektörünün yüzde 100 yerli girdi kullanarak ihracat yapan önemli bir sektör olduğunu dile getirdi ve “Önemli miktarda istihdam sağlıyoruz. Ama bu şartlar altında durumumuz parlak değil. Biz bu noktada devletten destek istiyoruz. Yerli girdi kullanan, ihracatta önemli payı olan ve istihdam sağlayan sektöre özel destekler sağlanmasını istiyoruz” dedi.
Sanayi ve Ticaret Bakanı Zafer Çağlayan ile görüştüklerini söyleyen Erdinç, “Sıkıntılarımızı anlattık. ÖTV muafiyeti ya da yapılan ihracatın belli bir tonu ya da metrekareyi aşması halinde destek verileceği yönünde bir adım atılacağını söyledi. Bunu bekliyoruz” diye konuştu.
Bu arada dünyanın en büyük mermer ve doğaltaş alıcısı olan ABD’ye yapılan ihracatta yüzde 40′lara varan gerilemenin yaşandığını da dile getiren Erdinç, Amerika pazarında tekrar toparlanmanın zor olduğuna dikkat çekerek, yeni pazarlara yöneldiklerini söyledi. Arslan, petrol ülkelerini doğaltaş sektörünün yeni pazarı olarak belirlediklerini de anlatarak, “ABD pazarına alternatif pazarlar oluşturmak için mermer talep eden ülkeler olan Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan gibi ülkelere ihracat büroları ve showroomlar açacağız” diye konuştu.
Showroomlar Dubai ile başlayacak
Yurtdışında hedef pazarlarda kurulacak showroomlar ile Türkiye’deki mermer ihracatçılarının ürünlerinin sergileneceği bilgisini veren Erdinç, showroomlar aracılığı ile yeni bağlantılar kurularak ihracatçıların bir nebze olsa da yeni müşterilerle rahatlayacağını kaydetti. Erdinç, “İlk örnek Dubai olacak. Dubai’den sonra Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Rusya, Hindistan, Orta Amerika ülkerinde showroom açılacak” diye konuştu.
İşlenmiş ürün ihracatında yüzde 12 gerilediklerini belirten Arslan Erdinç, “Blok olarak ihracat yapmasak fabrikalarımız kapanır” dedi…

İMMİB, altyapı problemlerinin sonlandırılması ve yatırımların artması durumunda doğaltaş sektöründe 2010 yılında 2.5 milyar dolarlık ihracat hedefine ulaşılacağını öngörüyor .
Maden ve Metaller İhracatçı Birlikleri (İMMİB) Genel Sekreteri Mutlu Öktem , doğaltaş sektöründe 2010 yılı ihracat hedefini 2.5 milyar dolar olarak açıkladı. Öktem, sektörün, ileri teknolojili yatırımların cazip hale getirilmesi ve büyük kapasiteli tesislerin kurulması ile katma değeri daha yüksek işlenmiş kalitede ürün  ihraç etme şansını bulacağını vurguladı. “Sektörün problemlerine çözüm ürettikçe, üretimin, ihracatın ve istihdamın  yükseleceğine inanıyoruz” diyen Öktem, 2.5 milyar dolarlık ihracat hedefinin 2010 yılında gerçekleşebileceğini söyledi.
Yıllık yüzde 35 büyüme
Dünya mermer rezervlerinin üçte birine sahip olan ülkemizin bugünkü üretim kapasitesiyle dünya tüketimini 80 yıl karşılayacak seviyede olduğu bilgisini veren Öktem,şunları söyledi: ” Sahip olduğumuz potansiyeli henüz tam olarak kullanamıyoruz. Sektörde yıllık büyüme son beş yılda yüzde 35 olarak gerçekleşti. Bu hızla doğaltaş sektörü ekonominin en önemli yapıtaşlarından biri olmaya aday.Aramalarla ilgili yasal düzenlemelerde gerekli değişikler yapılır, mevzuatın sorunları aşılırsa sektörün önü açılır.
Doğaltaş Sektöründe Temel Sorunlar
Zengin mermer yataklarına rağmen aramalar tatmin edici düzeyde değil.
Ocak yatırımlarında risk yüksek olduğundan büyük kuruluşlar ocak yatırımlarına sınırlı giriyor. Bu nedenle ocak yatırımları, fabrika yatırımlarının gerisinde kalıyor.
Sektörün liman problemleri ve taşıma sorunları çözülemiyor.
Mermer sahalarının çoğunun orman alanı içinde kalması ve ağaç yetiştirilebilir alanların da orman alanı olarak kabul edilmesi, üreticileri zor durumda bırakıyor.
Son yıllarda doğaltaş üretim maliyetinin ana kalemlerini oluşturan, finansman, elektrik enerjisi, akaryakıt ve lojistik maliyetler gibi girdi maliyetlerinin yükselen bir seyir izlemesi sıkıntı yaratıyor.
Döviz kurlarının mevcut durumu, YTL’nin aşırı değerlenmesi, ihracatçıların kar marjını düşürüyor.
Ar&Ge’ çalışmalarına gereken önem verilmiyor.
Eğitimden kaynaklanan teknolojik bilgi ve beceri eksikliği sorun yaratıyor. Ocak, fabrika ve atölyeler ile, pazarlama ve yapılarda taş montajı işlerinde çalışacak mühendis, formen, tekniker usta ve çırakların, malzeme üretim teknolojisi, tasarım ve montajı konularında eğitilmesi gerekiyor.
İMMİB, yapısal sorunların çözülmesi ve yatırımların artması durumunda doğaltaş sektöründe 2010 yılında 2.5 milyar dolarlık ihracat hedefine ulaşılacağ…
M

Piyasada granit, kırma ve blok taş olarak kullanıma sunukmaktadır. Kırma taş olarak kullanılırken yol kaplama işlerinde, beton karışımı için ince kum olarak, tren rayları arası için balast malzeme olarak,kuyu çakıllamalarında filtrasyon tabakalarının hazırlanmasında, dalga önleyici olarak ve baraj savaklarında kullanılmaktadır. Blok taş olarak granitler anıt, sütun, mezartaşı yapımında, binalarda dış cephe kaplaması, merdiven kaplaması, granit banyo tezgahı, granit mutfak tezgahı, granit zemin kaplamarı olarak kullanılmaktadır.

Türkiye’ de başlıca çıkan madenler arasında en değerliler arasında yer alan granit rezervi oldukça yüksek olmakla beraber, granit madenini çıkarmak ve işlemek artan enerji maliyetleri yüzünden her geçen gün daha da çok pahalanmaktadır. Granitin bu denli yaygın olmasına rağmen henüz butik projelerde mermer kadar yaygın kullanılmamasının bir nedeni de granitin mermer kadar kolay çıkarılıp mermer kadar kolay işlenememesi de rol oynuyor. Bir diğer yandan ülkemiz granit çeşitleri oldukça sınırlı olup bir çok granit çeşidini yurt dışından ithal etmekteyiz. Bu da granit fiyatlarını arttıran bir başka etken olmaktadır.

Türkiye’yi saran ekonomik kriz, hısım akraba dinlemiyor, asırlık aile şirketlerinin ortaklarını birbirlerine düşürüyor. Denizli’de traverten ocakları, Aydın ve Afyon’da mermer fabrikaları bulunan ve 40 yıldır doğaltaş sektöründe faaliyet gösteren Aydınlı Yücel ailesinde, en büyük pazar olan ABD’ye olan satışların azalması, hızla artan borç ve maliyetler nedeniyle iç savaş yaşanıyor.
Elmas Mermer Traverten Limited Şirketi’nin kurucusu Ramazan Yücel, oğlu Murat Yücel ve ailenin damadı Özcan Çoban, aile kavgasını sona erdirmenin yolunu fabrika ve ocakları satışa çıkarmakta buldu.
Elmas Mermer Traverten’in ortağı Murat Yücel, ortaklar arasındaki anlaşmazlığın ekonomik krizle birleştiğini belirterek, “Sıkıntıya girmemizde aile içi anlaşmazlığın etkisi var. Ancak temel sorun borçlarımızı yapılandıramamak. Artık bıktık. Allah kahretsin deyip varlıklarımızı satışa çıkardık” dedi.

İşler durdu, kavga çıktı
Denizli’nin Bozkurt ilçesindeki ocağında aylık bin-bin 500 metreküp traverten blok çıkaran, Afyon’un Dazkırı ilçesindeki organize sanayi bölgesinde ve Aydın’ın Söke ilçesindeki 2 işleme fabrikasında döşemelik fayans, eskitme, patlatma ve mozaik üreten firma bünyesinde Dazkırı Elmas Mermer, Yücel-Kan Mermercilik ve Yücel Elmas şirketleri faaliyet gösteriyor.
Piyasaya ve bankalara olan borçları nedeniyle zor durumda olan firmaya küçük hissedar olarak ortak olan işadamı Aydın Sobaşat, aile kavgasını sona erdiremedikleri için şirketi satmaya karar verdiklerini söyledi. Sıkıntının temelinde ekonomik krizin yattığını ifade eden Sobaşat, nakit paraya sıkışan firmaya sermaye desteği verdiğini, ancak bu müdahalenin firmayı kurtarmak için yeterli olmadığını vurguladı. Şobaşat, “Kazançlar iyiyken harcanan paralar göze görünmüyordu. Ancak en büyük pazarlarımız olan ABD ve İngiltere’ye ihracat tamamen bitti. Üstelik üretim maliyetlerimiz artmaya başladı. 130 işçiyle üretim yapıyorduk. Bu sayıyı 10 kişiye düşürmek zorunda kaldık. 3 milyon dolarlık ihracat potansiyeline sahip şirket, şu an sadece elindeki küçük siparişler için üretim yapıyor. İşler bu duruma gelince, aile içinde huzursuzluklar baş gösterdi. Biz de fabrika ve ocakları satmaya karar verdik” diye konuştu.
Fabrika ve ocakları yaklaşık 3 ay önce satışa çıkardıklarını belirten Aydın Sobaşat, bugüne kadar hiç bir talep gelmediğini söyledi. Şobaşat, “Kaç aydır fabrikalarımız, ocaklarımız satılık. Ama niye satıyorsunuz, kaça satıyorsunuz diye soran, dönüp bakan bile yok. Bu kadar çok gayrimenkulümüz var, ancak bayramı cebimizde para olmadan geçirdik” dedi.

Sipariş var ama sermaye yok
Elmas Mermer Traverten’in ortağı Murat Yücel ise, ortaklar arasındaki anlaşmazlığın ekonomik krizle birleştiğini söyledi. Yücel, “Sıkıntıya girmemizde aile içi anlaşmazlığın etkisi var. Ancak temel sorun borçlarımızı yapılandıramamak. Yatırım için bankalardan kısa vadeli kredi kullanmak zorunda kaldık. Borcumuz 4 milyon YTL’ye ulaştı. Her ay 450 bin YTL borç faizi ödüyoruz. Bir sürü siparişimiz var ama ocağı ve fabrikaları çalıştıracak işletme sermayesi yok. Artık bıktık. Allah kahretsin deyip varlıklarımızı satışa çıkardık” dedi.
Bankalara fabrikanın yanı sıra çok sayıda gayrımenkulü de teminat gösterdiklerini belirten Yücel, buna rağmen bankaların borç yapılandırmaya yanaşmadığını ve yeni kredi vermediğini söyledi. Yücel, “Ürünlerimiz ABD’de ve Avrupa ülkelerinde bilinen, beğenilen ürünler. Pazar sorunumuz yok. Bu ekonomik krizde dayanabilsek, 2 yıl içinde eski günlerimize döneriz” diye konuştu.

Mermerciler ABD’ye alternatif ülke arıyor
Afyonkarahisarlı mermerciler, ürünlerinin büyük bir bölümünü ihraç ettikleri Amerika Birleşik Devletleri’nde başlayan ve bir çok ülkeyi etkileyen ekonomik kriz nedeniyle ürünlerini ihraç edebilecekleri alternatif ülke aramaya başladı.
Küresel kriz nedeniyle ABD’ye yapılan mermer ihracatında yüzde 75′lik bir gerileme olduğunu belirten İscehisar Mermerciler Derneği Başkanı Metin Mercan, mermer ocaklarında ve fabrikalarda çalışan işçi sayısının ise dörtte üç oranında azaldığını kaydetti. Mermer ocaklarında ve fabrikalarda çalışan işçi sayısının da önemli ölçüde düştüğünü belirten Metin Mercan, mermercilerin önlemlerinin yanı sıra devletin de yurt dışından getirilen granit ve ürünlerine sınırlama getirmesini istedi.

İhracat durup para bitince daha önce göz ardı edilen aile içi anlaşmazlıklar su yüzüne çıktı. Denizli’de traverten ocakları, Aydın ve Afyon’da mermer …

Doğaltaş sektörünün geneline hakim olan yükseliş trendi kendini ihracat ve teşviklerde de gösterdi. 2008 Ocak-Haziran döneminde ihracat önceki yılın aynı dönemine göre miktar bazında yüzde 24, değer bazında yüzde 51 arttı.Yılın ilk beş aylık döneminde 40 proje teşvik kapsamına alındı.

2008 yılında üretim bazında yüzde 24, ihracat bazında ise yüzde 45′lik bir artış gerçekleştiren doğal taş sektörü 2009 yılı için belirlenen 1 milyar dolar ihracat hedefine hızla yaklaşıyor. Sektördeki büyüme rakamlara da yansıdı. Dış Ticaret Müsteşarlığı verilerine göre 2004 Ocak- Haziran döneminde 1.181 bin ton/ 266 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirilen sektörde 2005 Ocak- Haziran dönemi ihracatı 1.398 bin ton/ 371 milyon dolar olarak gerçekleşti. İhracatta miktar bazında yüzde 24,değer bazında yüzde 51 artış olurken yılın aynı döneminde 40 proje teşvik kapsamına alındı. Hazine Müsteşarlığı verilerine göre 2005 yılının ilk beş ayında teşvik kapsamına alınan 40 projenin toplam yatırım tutarı 116 milyon 608 bin 930 YTL istihdam hedefi ise 1490 kişi olarak açıklandı.

Entaş Mermer 9.800 bin YTL’lik yatırım için teşvik aldı

2008 yılının ilk beş ayında teşvik kapsamına alınan 40 proje arasında en büyüğü Muğla’da faaliyet gösteren Entaş Mermer’in yatırımı oldu. 9 milyon 800 bin YTL tutarındaki yatırım 15 kişiye istihdam sağlayacak. Dikkat çeken diğer iki proje ise Ceysan Mermer’in 65 kişiye istihdam yaratacak 9 milyon YTL’lik ve Taşkale Mermer’in 170 kişiye istihdam sağlayacak 6 milyon 564 bin 600 YTL’lik yatırımları oldu.

Mermercilik son yıllarda yıldızı parlayan sektörlerin başında geliyor.

Öyle ki, 1980′li yıllarda 2 milyon dolar seviyesinde yapılan ihracat, bugün 2 milyar dolarlar düzeyine geldi.
Yani…

25 yılda yaklaşık bin kat artan bir ihracat oranı söz konusu…

Aynı zamanda İzmir’de düzenlenen Uluslararası Marble Doğaltaş ve Teknolojileri Fuarı sektörde dünya çapında en büyük ikinci fuar olma özelliğine sahip…
Ancak… Dev gibi büyüyen bu sektör, gerek yanlış uygulanan sanayi politikaları, gerek eksik bırakılan teşvikler ve global kriz nedeniyle iyice darboğaza girdi.
ABD’de başlayan global kriz nedeniyle büyük darbe yedi.
Örneğin; Türkiye mermer ihracatının yüzde 25′ini karşılayan Muğlalı mermerciler çok büyük sıkıntı içinde.

Ocakların yarısı kapandı
Muğla’da son 6 yılda 102 mermer fabrikasından 50’si kapısına kilit vurdu.
Kalan 52 fabrikadan 27’si ise devren satılık tabelası astı.
737 bin 800 çalışanı ve 892 milyon dolar ihracatçıyla ülke ekonomisinin bel kemiği haline gelen mermer sektörü yanlış politikalar nedeniyle ciddi sıkıntılar yaşıyor.
Örneğin, altı yıl önce Muğla’da mermercilik sektöründe 13 bin 875 kişi çalışırken, bu rakam bugün 3 bin 411′e düştü.
Muğla’daki mermer üreticileri Afyon’daki meslektaşlarından yüzde 30 oranında daha fazla masraf ve giderle faaliyetlerini sürdürmeye çalışıyor.
Denizli’de de son yıllarda büyük bir atak yaparak tekstilin alternatifi hale gelen mermer sektöründe bir yıl içinde bin kişinin işten çıkarıldığı belirtiliyor.
Şu anda üretimde yüzde 30′a varan düşüşler var.
ABD’de patlak veren ekonomik kriz ise mermercilerin yarasına kelimenin tam anlamıyla tuz biber ekti.

Yüzde 25 oranında azaldı
Çünkü, Denizli’den 65 ülkeye mermer ihracatı yapılıyor ve en büyük payı alan ABD’ye yapılan ihracat daha şimdiden yüzde 25 azaldı.
Yani…
Daha düne kadar dört blok mermerin satıldığı ABD’ye, bugün üç blok mermer gidiyor.
Aynı şekilde Avrupa’ya yapılan satışlarda da azalma görülüyor.
Bu nedenle yeni pazarlar aranmaya başlandı.
Geçen yıl Denizli’den 200 milyon dolarlık mermer ihracatı yapıldığını söyleyen Denizli Madenciler ve Mermerciler Odası Başkanı Samed Gündüz, 72 mermer ocağının bulunduğu kentte üretimde yüzde 30′lara varan düşüş yaşandığını ifade ediyor.
Gündüz, mermer sektöründe çalışan 10 bin işçiden bininin son bir yıl içinde işsiz kaldığını söylüyor.
Dünyada 65 ülkeye mermer ihracatı yapan Denizli’de yıllık üretimin yüzde 60′ının ABD’ye, kalan yüzde 40′ı ise diğer 64 ülkeye ihraç edildiğini vurgulayan Gündüz, “ABD’deki pazar payımız giderek azalıyor. Bunu 2009′dan itibaren daha net hissedeceğiz. ABD’ye yaptığımız yaklaşık 120 milyon dolarlık ihracatta düşme bekliyoruz” diyor.
Muğla ve Denizlili mermerciler sıkıntılı olur da İzmirli mermerciler olmaz mı?

Kriz yönetimi uygulanıyor
İzmir Mermerciler Derneği Başkanı Ferah Türkmen, kriz yönetimi uyguladıklarını, yatırımları azalttıklarını ve küçüldüklerini söylüyor.
Mermercilerin sıkıntı içinde olduklarına işaret eden Türkmen, ABD pazarındaki daralma nedeniyle farklı pazarlara yöneldiklerini belirtiyor.
Türkmen, sıkıntılı günleri aşmak için, sektörel bazda teşvik verilmesini, KOBİ’lerin finans sorununun çözülmesini, Eximbank kredi ödemelerinin ertelenmesini istiyor.
Ege Maden İhracatçıları Birliği Başkanı Arslan Erdinç, 1.50′nin üzerine çıkan doların sektörde biraz rahatlama yarattığını ancak, sektörün sıkıntılarını aşabilmesi için dolar kurunun 2 YTL’nin üzerine çıkması gerektiğini ifade ediyor.