Dünyada bilinen 15 milyar metreküplük doÄŸaltaÅŸ rezervinin yüzde 40′ına sahip olan Türkiye, taÅŸlarını bloklar halinde ucuza ihraç ederek tüketiyor.
DeÄŸiÅŸik renk, doku ve desende 480′den fazla doÄŸaltaÅŸ çeÅŸidi olan Türkiye’de, ağırlıklı olarak baÅŸta mermer ve traverten olmak üzere granit, oniks, kireç taşı, bazalt ve kayrak gibi birçok taÅŸ çıkarılıyor. 2010 yılında 11,5 milyon ton üretim yapan doÄŸaltaÅŸ sektörü, bunların yüzde 60′ını iç pazara veriyor. Yaklaşık bin doÄŸaltaÅŸ ocağı, küçük ve orta ölçekli bin 500 fabrika ve 7 bin 500 atölyenin bulunduÄŸu Türkiye’de doÄŸaltaÅŸ madenlerinin yüzde 90′ı Batı Anadolu’da yer alıyor. Ülke ekonomisine 1,6 milyar dolar katkısı bulunan sektör, diÄŸer ülkelerle kıyaslandığında elindeki taşı hak ettiÄŸi deÄŸere satamıyor. İtalya mermerin tonunu bin 400 dolardan satarken Türk firmaları, ancak 850 dolara alıcı bulabiliyor. Türkiye, doÄŸaltaÅŸ üreten ülkeler arasında Çin, Hindistan, İtalya ve İspanya’dan sonra beÅŸinci sırada yer alıyor.
Pamukkale Üniversitesi (PAÜ) Mühendislik Fakültesi Jeoloji MühendisliÄŸi Bölümü Öğretim Üyesi, Jeoloji ve Kaya Mühendisi Doç. Dr. Saffet Yağız, dünyanın en deÄŸerli doÄŸaltaÅŸ madenlerine sahip olan Türkiye’de ocak iÅŸleten firmaların, taÅŸların kalitesi ve özellikleri tespit edilmediÄŸi için ucuza satmak zorunda kaldığını söylüyor. Dünyada 2010 yılında üretilen 116 milyon ton doÄŸaltaşın yüzde 10′unun Türkiye’den olduÄŸunu belirten Doç. Dr. Yağız, doÄŸaltaÅŸ sektörünün maden iÅŸletmecilikleri içinde en zor ve riskli olanların başında geldiÄŸini söyledi: “Bir doÄŸaltaÅŸ ocağının iÅŸletmeye açılabilmesi için yeterli rezerve olacak. TaÅŸlar kesilebilir ve iÅŸlenebilir olacak. Renk ve doku homojenliÄŸi olacak, cila alacak. Blok verecek ve piyasada alıcısı bulunacak. Türkiye’de farklı renk ve doku özelliklerine sahip doÄŸaltaÅŸ rezervleri sayesinde ihracat rakamları her geçen gün artıyor.” dedi.
TSE DoÄŸaltaÅŸ Deney Standartları Düzenleme ve Yenileme Komitesi üyesi de olan Saffet Yağız, “Pazarlama stratejimizde hatalar var. Dünyada doÄŸaltaÅŸ satan ülkelerin yıllık ihracatına baktığımızda, birim fiyatta en düşük kârı Türk firmaları elde ediyor. Traverten ve ocak iÅŸletmelerinde geleneksel olarak çalışan kimselerin büyük bir çoÄŸunluÄŸu taÅŸların bastırma, bükülme ve çekme dayanımını, homojenlik derecesini, ne kadar su emdiÄŸini, nerelerde kullanılması gerektiÄŸini tam olarak bilmiyor. Bu da kaliteli taşın ucuza satılmasına sebep olabildiÄŸi gibi taÅŸlar arasındaki farklılıklarda, piyasada kalite güvenilirliÄŸini sıkıntıya sokabilir.” ÅŸeklinde konuÅŸtu.
DoÄŸaltaÅŸ ocağı iÅŸleten ve ihracat yapan firmaların üniversitelerle iÅŸbirliÄŸine girmesi gerektiÄŸini anlatan Yağız, “DoÄŸaltaÅŸlar standart bir katalog ve özellikleri ortaya koyularak ihraç edilmesi halinde, pazarlamada kalite ÅŸartı ve profesyonellik oluÅŸturulabilir. Böylece hem taÅŸların kalitesinde ortak bir yerel standart olur hem de kaliteye göre fiyatlandırmada bilimsel ve profesyonel bir yol takip edilir. TaÅŸların blok olarak ihraç edilmesinden ziyade Türkiye’de iÅŸlenerek satılması, ekonomiye ve istihdama daha fazla katkı saÄŸlar.” dedi.
Denizli Mermerciler ve Madenciler DerneÄŸi eski BaÅŸkanı Samet Gündüz, Türkiye’deki ocakların ucuz doÄŸaltaÅŸ satmasının en önemli sebebinin, sektörde çalışan iÅŸletmelerin yurtdışındaki büyük iÅŸ ve ihalelerde ortak hareket edememesi olduÄŸu söylüyor.



Son Yorumlar