Alternatif Hammadde Arayışlarının Nedenleri
- Seramik sanayisinin hızla gelişmesi
- İhtiyaçların artması
- İhtiyaç duyulan ürünler için mevcut kullanılan ve diğer hammaddelerin zamanla azaldığı göz önünde bulundurularak yeni kil yataklarının veya aynı fonksiyonları sağlayacak hammaddelere gereksinim vardır.
Alternatif hammaddelerin seramik bünyelerde, mevcut hammaddelerin özelliklerini taşıması veya özelliklerini sağlaması önemlidir. Bu amaçla, alternatif hammaddeler kompozisyonu olarak;
- Silika kaynağı olmalı,
- Alümina kaynağı olmalı,
- Alkali kaynağı olmalıdır.
Bazaltın Tanımı
Bazalt, dünyanın her tarafında bulunan ağır, koyu renkli bir lavdır. Yeryüzünde en çok rastlanan volkanik kayaçlardır. Endüstriyel hammaddelerin kullanım alanlarına göre sınıflandırılmasında “aşındırıcı – parlatıcı mineraller” sınıfına giren bazalt, jenerik sınıflandırmada “magmatik kayaç” sınıfında yer alır.
Bazalt; yerkabuğunun derinliklerinde bulunan ve sıcaklığı 600–1300°C arasında değişen uçucu bileşenler (gazlar) bakımından doygun bir silikat eriyiği olan magmanın; basınç ve sıcaklığın azalması ve katılaşması/kristalleşmesi sonucu oluşturduğu magmatik kayaçların “yüzey kayaçları” grubuna girer. Yeryüzünün 2,5 milyon km²’denfazla yüzeyini bazaltlar örter. Bazaltik lavlar, daha akıcı olmaları nedeni ile geniş alanlarda yayınım gösterirler.
Klasik sınıflandırmada bazaltlar şu sırayı izler;
- Feldispatlı taşlar
- Feldispatı Na ve Ca olanlar
- Feldispatoidsizler
- Gabro ailesi (yüzey taşları / volkanik taşlar)
- Yarı kristalin mikrolitli ve camsı olanlar
- Bazalt
Bazalt gabro ailesinin en bazik ve en önemli taşı olup, rengi genellikle siyah, homojen, yoğun ve ağırdır. Bileşiminde ojit mikrolitleri, manyetit ve olivin bulunur. Bazaltın siyah ve ağır olması içerdiği manyetitten ileri gelir. Hatta manyetiti fazla olan bazaltlar manyetik özellik gösterir. Ticari olarak siyah volkanik kayaç olarak adlandırılan bazalt, piloksaj ve piroksenden meydana gelir. Fakat o kadar ince dokuludur ki, bu mineralleri görmek oldukça güçtür. Genel olarak kayaç yarı yarıya feldispat ve demir–magnezyum minerallerinden oluşur, fakat bünyelerinde az veya çok volkanik cam ile olivinde bulunabilir. Rengi koyu gri ile yeşilimsi siyah arasında değişir. Kurak bölgelerde bazalt mostraları beyaz, kireçli kabuklar oluşturur. Rutubetli bölgelerde ise bazalt içindeki demir, okside olarak bazalta paslı kahverengi bir renk verir. Bazaltlarda kuvars genellikle hiç görülmez fakat %5’ten fazla kuvars içerenlere kuvars bazalt denir. Bunun dışında bazalt çeşitleri şöyledir;
- Traki bazalt : Sanidin ve yanında biyotit içeren bazalt
- Oseanit bazalt : Çok koyu renkli, olivince çok zengin (%20 – 25) bazalt
- Aknamit : Çok koyu renkli, ojitçe zengin bazalt
- Mujearit : Oligoklas bazaltı, trakitik dokuludur
- Melafir : Altere olmuş bazalttır, koyu yeşil renklidir.
- Bazaltik camlar
Bazaltlar filon, dayk ve akıntı halinde bulunurlar. Bunların lavları daha akışkandır. Bu taşların en karakteristik özellikleri altıgen prizmalar halinde büyük kolonlar oluşturmalarıdır. Prizma eksenleri daima soğuma yüzeyine dik olur. Bunlar magmanın soğuma ve büzülmesinden meydana gelmişlerdir. Bazalt prizmalarının yüksekliği bazen 50m’ye kadar çıkar.
Son Yorumlar