granit, inşaat, granit küp taş, granit cephe kaplama, granit plaka http://www.granit.gen.tr granit, inşaat, granit küp taş, granit cephe kaplama, granit plaka Tue, 31 Jan 2012 00:52:05 +0000 http://wordpress.org/?v=2.8.4 en hourly 1 2011 turizm geliri ‘23 milyar $’ oldu http://www.granit.gen.tr/2011-turizm-geliri-%e2%80%9823-milyar-%e2%80%99-oldu http://www.granit.gen.tr/2011-turizm-geliri-%e2%80%9823-milyar-%e2%80%99-oldu#comments Tue, 31 Jan 2012 00:52:05 +0000 admin http://www.granit.gen.tr/?p=818 Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) geçen yılın turizm rakamlarını yayımladı. Buna göre Türkiye’nin 2011 yılı turizm geliri bir yıl öncesine göre yüzde 10.6 artarak, 23 milyar dolar oldu. 2010’da toplam turizm geliri 20.8 milyar dolar olmuştu.

Bununla birlikte, 2010 yılında 33 milyon 27 bin 943 olan ziyaretçi sayısı, 2011’de 36 milyon 151 bin 328 kişiye yükseldi.
Geçen yıla bakıldığında Türkiye’ye gelen ziyaretçiler kişi başına ortalama 637 dolar harcama yaptı. 2010 yılında ise bu rakam 630 dolardı.
Ziyaretçi sayısı ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5.5 arttı. Bu dönemde ülkeden çıkış yapan ziyaretçi sayısı 7 milyon 423 bin 747 kişi oldu. Bunun 6 milyon 401 bin 709 kişisini yabancı, 1 milyon 22 bin 38 kişisini ise yurt dışında ikamet eden vatandaşlar oluşturdu.

Giderde artış var
2010 yılında 4 milyar 825 milyon dolar olan turizm giderleri, geçen yıl 4 milyar 976 milyon dolara yükseldi. Turizm gideri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3.6 artış kaydetti. Türkiye’de ikamet edip başka ülkeleri ziyaret eden vatandaşların harcamalarından oluşan turizm gideri 1.4 milyar dolar oldu. Bunun 947 milyon dolarını kişisel, 461 milyon dolarını paket tur harcamaları oluşturdu. Yurtdışını ziyaret eden 1 milyon 283 bin 815 vatandaşın kişi başı ortalama harcaması 1.097 doları buldu.

]]> http://www.granit.gen.tr/2011-turizm-geliri-%e2%80%9823-milyar-%e2%80%99-oldu/feed 0 Güney Kore Doğaltaş Sektörü Ticaret Heyeti http://www.granit.gen.tr/guney-kore-dogaltas-sektoru-ticaret-heyeti http://www.granit.gen.tr/guney-kore-dogaltas-sektoru-ticaret-heyeti#comments Tue, 30 Aug 2011 17:14:06 +0000 admin http://www.granit.gen.tr/?p=814 Türk Doğal Taş Sektörü Tanıtım Stratejisi ve İstanbul Maden İhracatçıları Birliği (IMIB) Yönetim Kurulu’nun Hedef Ülkeler tespiti çerçevesinde, doğal taş sektöründe faaliyet gösteren ihracatçılarımızın Güney Kore’ye yönelik gerçekleştirdiği ihracatın arttırılması, firmalar arasında yeni iş bağlantılarının kurulması ve Güney Kore doğal taş pazarında Türk firmalarının bilinilirliğinin arttırılması amacıyla, Genel Sekreterliğimizce 10-13 Ekim 2010 tarihleri arasında Seul’e yönelik olarak Doğal Taş Sektörü Ticaret Heyeti organizasyonu gerçekleştirilecektir.

Bu çerçevede; Genel Sekreterliğimizce Güney Kore doğal taş sektörüne yönelik ön çalışmalar yapılmış olup; söz konusu heyet programı kapsamında T.C. Seul Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği yetkilileri ile temaslarda bulunularak potansiyel satın alma firmaları ile heyetimize katılacak üyelerimizin bire bir iş görüşmelerinin organize edilmesi planlanmaktadır.

Tahmini katılım bedeli 1700- EUR olarak belirlenen, 2006/6 sayılı “Pazar Araştırması ve Pazarlama Desteği Hakkında Tebliği” kapsamınca %50 devlet desteği alınabilecek olan ve 20 katılımcı firma ile sınırlandırılan Güney Kore Doğal Taş Sektörü Ticaret Heyeti programına katılmak isteyen firmaların, en geç 24.09.2010 Cuma günü mesai bitimine kadar ekte yer alan başvuru formunu eksiksiz doldurup, ödeme formunda yer alan hesap bilgileri doğrultusunda 500,00-EUR avans ödemelerini yapmaları ve dekontu 0212 454 00 98 numaralı faksa ya da firatm@immib.org.tr mail adresine göndermeleri gerekmektedir.

Katılım bedeline İstanbul’dan uçak ile gidiş-dönüş, otel konaklama, alan vergisi, tercümanlık hizmetleri, transferler ve ikili iş görüşmeleri için gerekli olan bütün hizmetler dahil olup; yurtdışı çıkış harcı ile İstanbul dışından katılacak üyelerimizin iç hat uçuşları ile yurtdışındaki ekstra oda harcamalar ve diğer ekstra harcamalar hariçtir.

]]> http://www.granit.gen.tr/guney-kore-dogaltas-sektoru-ticaret-heyeti/feed 0 MADENCİLİK ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU RAPORU http://www.granit.gen.tr/madencilik-ozel-ihtisas-komisyonu-raporu http://www.granit.gen.tr/madencilik-ozel-ihtisas-komisyonu-raporu#comments Sat, 07 May 2011 21:35:31 +0000 admin http://www.granit.gen.tr/?p=808 (MERMER-GRANİT-YAPI TAŞLARI-ARDUVAZ(sleyt))

ÇALIŞMA GRUBU RAPORU

ANKARA 2001

SEKİZİNCİ BEŞ YILLIK

KALKINMA PLANI

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/madencil/sanayiha/oik627.pdf

ISBN 975 – 19 – 2851 – 6 (basılı nüsha)

Bu Çalışma Devlet Planlama Teşkilatının görüşlerini yansıtmaz. Sorumluluğu yazarına

aittir. Yayın ve referans olarak kullanılması Devlet Planlama Teşkilatının iznini

gerektirmez; İnternet adresi belirtilerek yayın ve referans olarak kullanılabilir. Bu e-kitap,

http://ekutup.dpt.gov.tr/ adresindedir.

Bu yayın 500 adet basılmıştır. Elektronik olarak, 1 adet pdf dosyası üretilmiştir

Ö N S Ö Z

Devlet Planlama Teşkilatı’nın Kuruluş ve Görevleri Hakkında 540

Sayılı Kanun Hükmünde Kararname, “İktisadi ve sosyal sektörlerde

uzmanlık alanları ile ilgili konularda bilgi toplamak, araştırma yapmak,

tedbirler geliştirmek ve önerilerde bulunmak amacıyla Devlet Planlama

Teşkilatı’na, Kalkınma Planı çalışmalarında yardımcı olmak, Plan

hazırlıklarına daha geniş kesimlerin katkısını sağlamak ve ülkemizin

bütün imkan ve kaynaklarını değerlendirmek” üzere sürekli ve geçici

Özel İhtisas Komisyonlarının kurulacağı hükmünü getirmektedir.

Başbakanlığın 14 Ağustos 1999 tarih ve 1999/7 sayılı Genelgesi

uyarınca kurulan Özel İhtisas Komisyonlarının hazırladığı raporlar, 8.

Beş Yıllık Kalkınma Planı hazırlık çalışmalarına ışık tutacak ve toplumun

çeşitli kesimlerinin görüşlerini Plan’a yansıtacaktır. Özel İhtisas

Komisyonları çalışmalarını, 1999/7 sayılı Başbakanlık Genelgesi,

29.9.1961 tarih ve 5/1722 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe

konulmuş olan tüzük ve Müsteşarlığımızca belirlenen Sekizinci Beş

Yıllık Kalkınma Planı Özel İhtisas Komisyonu Raporu genel çerçeveleri

dikkate alınarak tamamlamışlardır.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı ile istikrar içinde büyümenin

sağlanması, sanayileşmenin başarılması, uluslararası ticaretteki payımızın

yükseltilmesi, piyasa ekonomisinin geliştirilmesi, ekonomide toplam

verimliliğin arttırılması, sanayi ve hizmetler ağırlıklı bir istihdam

yapısına ulaşılması, işsizliğin azaltılması, sağlık hizmetlerinde kalitenin

yükseltilmesi, sosyal güvenliğin yaygınlaştırılması, sonuç olarak refah

düzeyinin yükseltilmesi ve yaygınlaştırılması hedeflenmekte, ülkemizin

hedefleri ile uyumlu olarak yeni bin yılda Avrupa Topluluğu ve dünya ile

bütünleşme amaçlanmaktadır.

8. Beş Yıllık Kalkınma Planı çalışmalarına toplumun tüm

kesimlerinin katkısı, her sektörde toplam 98 Özel İhtisas Komisyonu

kurularak sağlanmaya çalışılmıştır. Planların demokratik katılımcı

niteliğini güçlendiren Özel İhtisas Komisyonları çalışmalarının dünya ile

bütünleşen bir Türkiye hedefini gerçekleştireceğine olan inancımızla,

konularında ülkemizin en yetişkin kişileri olan Komisyon Başkan ve

Üyelerine, çalışmalara yaptıkları katkıları nedeniyle teşekkür eder,

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı’nın ülkemize hayırlı olmasını

dilerim.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/madencil/sanayiha/oik627.pdf

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/1 madencil/sanayiha/oik627.pdf

MADENCİLİK ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU

Başkan : İsmail Hakkı ARSLAN – ETİ GÜMÜŞ A.Ş.

Raportör : Ergün YİĞİT – ETİ HOLDİNG A.Ş.

Koordinatör : Pınar ÖZEL – DPT

ENDÜSTRİYEL HAMMADDELER ALT KOMİSYONU

Başkan : Dr.İsmail SEYHAN – MTA

Başkan Yrd. : Ekrem CENGİZ – MTA

Raportör : Oya YÜCEL – MTA

Raportör : Mesut ŞAHİNER – MTA

YAPI MALZEMELERİ(MERMER-GRANİT)

Başkan : Levent YENER – CANMERSAN

Üye : Zeki KARACA – DEÜ

Üye : Selim İNSEL – AYMA

Üye : Emin PUTUN – SERBEST MÜH.

Üye : Mualla GÜNAY – DORUK MERMER

Üye : Güner KARTAL – TOPRAK MERMER AŞ

Üye : Sadık BAŞ – İST.MER.DERNEĞİ

Üye : Metin BALIBEY – GRANİTAŞ

Üye : Yrd.Doç.Dr.Mustafa

ERDOĞAN

- İTÜ

Üye : Prof.Dr.Erdoğan YÜZER – İTÜ

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/2 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Üye : Prof.Dr.Faruk

ÇALAPKULU

- DEÜ

Üye : Doç.Dr.Turgay ONARGAN – DEÜ

Üye : Recep KELEŞ – TÜRKMER

Üye : Kemal KEZER – İZMİR MER.ODASI

Üye : Sıtkı AYVAZOĞLU – AKTAŞ MERMER

Üye : Celalettin GÜREL – GÜRMER

Üye : Sadık CEYLAN – MADEN MÜH. ODASI

Üye : Liyaddin YEŞİLKAYA – AKÜ

Üye : Yrd.Doç.Dr.İ.Sedat

BÜYÜKSAĞIŞ

- AKÜ

Üye : Yrd.Doç.Dr.Hürriyet

AKDAŞ

- OSMANGAZİ ÜNİVER.

Üye : Halil ÇETİNKAYA – ESMAD

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/3 madencil/sanayiha/oik627.pdf

İ Ç İ N D E K İ L E R

DOĞAL TAŞLAR

1 Doğal Taşlar…………………………………………………………………………………………………………………………… 9

1.1. Ticari Mineralleri ……………………………………………………………………………………………………………………. 9

1.2. Özellikleri ……………………………………………………………………………………………………………………………. 10

1.3. Kullanım Alanları …………………………………………………………………………………………………………………. 10

1.3.1. Mermer………………………………………………………………………………………………………………………………… 10

1.3.2. Peyzaj Taşları……………………………………………………………………………………………………………………….. 11

1.4. Nitelik ve Sınıflandırmalar……………………………………………………………………………………………………… 11

1.4.1 Mermer………………………………………………………………………………………………………………………………… 11

1.4.2 Peyzaj Taşları……………………………………………………………………………………………………………………….. 11

1.5. Ülkemizde ve Dünyada Rezerv,Üretim,Tüketim ve Ticaret …………………………………………………………. 12

1.5.1. Türkiye Doğal Taş Rezervleri………………………………………………………………………………………………….. 12

1.5.2. Dünya Doğal Taş Rezervleri……………………………………………………………………………………………………. 14

1.5.3. Türkiye Doğal Taş Üretimi ……………………………………………………………………………………………………… 16

1.5.4. Dünya Doğal Taş Üretimi ……………………………………………………………………………………………………….. 16

1.5.5. Türkiye Doğal Taş Tüketimi……………………………………………………………………………………………………. 17

1.5.6. Dünya Doğal Taş Tüketimi……………………………………………………………………………………………………… 18

1.5.7. Türkiye Doğal Taş Dış Ticreti …………………………………………………………………………………………………. 18

1.5.8. Dünya Doğal Taş Dış Ticareti………………………………………………………………………………………………….. 19

1.5.9. Fiyatlar ………………………………………………………………………………………………………………………………… 21

1.5.10. İstihdam ………………………………………………………………………………………………………………………………. 21

1.6. Pazarlama Koşulları, Başlıca Alıcı ve Satıcı Firmalar …………………………………………………………………. 21

1.6.1. Mermer………………………………………………………………………………………………………………………………… 21

1.6.2. Peyzaj Taşları……………………………………………………………………………………………………………………….. 22

1.7. Yerine Geçebilecek Ürünler ve Geri Kazanma Olanakları ………………………………………………………….. 22

1.7.1. Mermer………………………………………………………………………………………………………………………………… 22

1.7.2. Peyzaj Taşları……………………………………………………………………………………………………………………….. 22

1.8. Doğal Taş Sektörü Projeksiyonları ………………………………………………………………………………………….. 22

1.8.1. Türkiye Doğal Taş Sektörü Projeksiyonları………………………………………………………………………………. 22

1.8.2. Dünya Doğal Taş Sektörü Projeksiyonları………………………………………………………………………………… 23

1.9. Doğal Taş Sektörünün Temel Sorunları ve Çözüm Önerileri ……………………………………………………….. 24

1.9.1. Eğitim………………………………………………………………………………………………………………………………….. 24

1.9.2. Örgütlenme ………………………………………………………………………………………………………………………….. 25

1.9.3. Finansman, Pazarlama, Tanıtım……………………………………………………………………………………………….. 25

1.9.4. Teşvik………………………………………………………………………………………………………………………………….. 26

1.9.5. Mevzuat ………………………………………………………………………………………………………………………………. 26

YAPI TAŞLARI

1. Giriş ……………………………………………………………………………………………………………………………………. 29

1.1. Tanımlar………………………………………………………………………………………………………………………………. 29

1.2. Uluslararası Piyasalardaki Spasifikasyonları ……………………………………………………………………………… 30

1.3. Doğal Yapı Taşları………………………………………………………………………………………………………………… 33

2. Mevcut Durum ve Sorunlar……………………………………………………………………………………………………… 34

2.1. Mevcut Durum……………………………………………………………………………………………………………………… 34

2.2. Türkiye’de Üretilen Doğal Yapı Taşları ……………………………………………………………………………………. 34

2.3. Yapıtaşlarının Türkiye’deki Hukuki Durumu……………………………………………………………………………… 35

2.4. Rezervler ……………………………………………………………………………………………………………………………… 36

2.5. Tüketim……………………………………………………………………………………………………………………………….. 36

2.6. Üretim…………………………………………………………………………………………………………………………………. 38

2.6.1. Yapıtaşı Üretim Yöntemi ve Teknolojisi …………………………………………………………………………………… 39

2.6.2. Ürün Standartları…………………………………………………………………………………………………………………… 40

2.6.3. Sektörde Üretim Yapan Önemli Kuruluşlar……………………………………………………………………………….. 41

2.6.4. Birim Üretim Girdileri ……………………………………………………………………………………………………………. 43

2.6.5. Mevcut Kapasiteler Ve Kullanım Oranları ………………………………………………………………………………… 43

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/4 madencil/sanayiha/oik627.pdf

2.6.6. Üretim Miktar ve Değerleri……………………………………………………………………………………………………… 43

2.6.7. Eğitim………………………………………………………………………………………………………………………………….. 45

2.6.8. İstihdam ………………………………………………………………………………………………………………………………. 45

2.7. Dış Ticaret……………………………………………………………………………………………………………………………. 46

2.7.1. Dış Tiçarette Etkili Önemli Kuruluşlar ……………………………………………………………………………………… 49

2.7.2. Gümrük Vergileri, Tavizler, Teşvikler………………………………………………………………………………………. 49

2.7.3. Fiyatlar ………………………………………………………………………………………………………………………………… 49

3. MEVCUT DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ …………………………………………………………………….. 50

3.1. Daha Önceki Dönemlerde Gelişmeler……………………………………………………………………………………….. 50

3.2. Mevcut Sorunlar……………………………………………………………………………………………………………………. 50

3.3. Dünyada Mevcut Durum…………………………………………………………………………………………………………. 51

4. SEKİZİNCİ PLAN DÖNEMİNDE BEKLENEN GELİŞMELER VE ÖNERİLER………………………… 52

ARDUVAZ

1. Tanımı, Kullanım Alanları ve Tarihçe ………………………………………………………………………………………. 55

2. Rezerv ve İşletmeler………………………………………………………………………………………………………………. 55

3. Üretim-Fiyat ve Dış Ticaret …………………………………………………………………………………………………….. 54

4. Amaçlar ve Planlanan Yatırımlar……………………………………………………………………………………………… 56

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/5 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Ekler :

1. Dünya Doğal Taş Piyasası (Tablo 1.1- Tablo 1.35)

2. Lider 18 Ülke Performansları (Tablo 2.1- Tablo 2.18)

3. Türkiye Doğal Taş Dış Ticareti (1995 – 1999) (Tablo 3.1-Tablo 3.14)

4. Türkiye’de İllere Göre Üretimin, Ruhsatların ve Başlıca Üreticilerin Dağılımı ve Birim Fiyat Cetveli

(Tablo 4.1-Tablo 4.5)

5. Doğal Taş ile İlgili Gümrük Tarife No.ları

6. Ülkelere Göre Doğal Taş Sektörü Örgüt ve Birlikleri

7. İhracata Yönelik Devlet Yardımları ve Doğal Taş Üreticileri ve Makinacıları Birliği ile Sektörel Dış Ticaret

Şirketleri Ana Sözleşme Taslağı

İçindekiler (Ek 1)

Tablo 1.1 Dünya Doğal Taş Endüstrisi – Ocak ve Fabrika Üretimleri (1998)

Tablo 1.2 Dünya Doğal Taş Endüstrisi Üretiminin Kayaç Cinslerine göre Tarihsel Gelişimi (1926-1998)

Tablo 1.3 Dünya Doğal Taş Endüstrisi Blok Üretiminin Ülke Gruplarına Göre Dağılımı (1998)

Tablo 1.4 Avrupa Birliği Doğal Taş Üretiminin Ülkelere Göre Dağılımı ( 1998 )

Tablo 1.5 Avrupa Birliği Dışındaki Avrupa Ülkelerinde Doğal Taş Blok

Üretimlerinin Dağılımı ( 1998 )

Tablo 1.6 Avrupa Ülkeleri Dışındaki Dünya Ülkelerinde Doğal Taş Blok Üretimlerinin Dağılımı ( 1998 )

Tablo 1.7 Dünya Doğal Taş Endüstrisi Mamul Üretiminin Nihai Kullanım Alanları (1998 )

Tablo 1.8 Karbonatlı Doğal Taş Blok Ürünleri (Kod 125,15)Ticaretinin Başlıca Ülkeler arasında Girdi-Çıktı

Dağılımı (1998)

Tablo 1.9 Silisli Doğal Taş Blok Ürünleri (Kod 25,16) Ticaretinin Başlıca Ülkeler arasında Girdi-Çıktı

Dağılımı (1998)

Tablo 1.10 Doğal Taş Kaba İşlenmiş Mamul Ürünleri (Kod 68,01) Ticaretinin Başlıca Ülkeler arasında GirdiÇıktı

Dağılımı (1998)

Tablo 1.11 Doğal Taş Mamul Ürünleri (Kod 68,02) Ticaretinin Başlıca Ülkeler arasında Girdi-Çıktı Dağılımı

(1998)

Tablo 1.12 Doğal Kaplama Taşları (Kod 68,03) Ticaretinin Başlıca Ülkeler arasında Girdi-Çıktı Dağılımı

(1998)

Tablo 1.13 Son 5 yılda Dünya Doğal Taş Ticaretinin Ürün tiplerine Göre Kategorik Dağılımı (1994-1998)

Tablo 1.14 Dünya Doğaltaş Ticaretinin Tiplere ve Ülkelere Göre Dağılımı (Miktar) (1998)

Tablo 1.15 Dünya Doğaltaş Ticaretinin Tiplere ve Ülkelere Göre Dağılımı (Yüzde Paylar) (1998)

Tablo 1.16 Dünya Doğaltaş Ticaretinin Tiplere ve Ülkelere Göre Dağılımı (Kategorik Paylar) (1998)

Tablo 1.17 Dünya Doğaltaş Ticaretinin Tiplere ve Ülkelere Göre Dağılımı Başlıca Ülkelerin İthalat Miktarı

(1998)

Tablo 1.18 Dünya Doğaltaş Ticaretinin Tiplere ve Ülkelere Göre Dağılımı Başlıca Ülkelerin Dünya

İthalatındaki Payları (1998)

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/6 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.19 Dünya Doğaltaş Ticaretinin Tiplere ve Ülkelere Göre Dağılımı Başlıca Ülkelerin İthalatının

Doğal Taş Tiplerine göre Kategorik Dağılımı (1998)

Tablo 1.20 Lider Ülkelerin Doğaltaş İhracat Miktarlarının Son Beş Yıldaki Değişimi (1994-1998)

Tablo 1.21 Lider Ülkelerin Doğaltaş İhalat Miktarlarının Son Beş Yıldaki Değişimi (1994-1998)

Tablo 1.22 AB Ülkelerinde Doğaltaş Dış Ticaretinde Fiyat Hareketleri (Kod No 25,15)

Tablo 1.23 AB Ülkelerinde Doğaltaş Ticareti Fiyat Hareketleri (Kod No 25.16)

Tablo 1.24 Tablo 1.22 AB Ülkelerinde Doğaltaş Dış Ticaretinde Fiyat Hareketleri (Kod No 68.02)

Tablo 1.25 AB Ülkelerinde Doğaltaş Dış Ticaretinde Fiyat Değişim Yüzdeleri (1997-1998)

Tablo 1.26 Japonya’ nın Silisli Doğaltaş İthalatının Ülkelere Göre Dağılımı (1970.1998)

Tablo 1.27 Japonya’ nın Silisli Doğaltaş Mamul İthalatının Ülkelere Göre Dağılımı (1989-1998)

Tablo 1.28 Japonya’ nın Silisli Doğaltaş İthalatının Özellikleri

Tablo 1.29 Çin Doğaltaş Ticaretinin Gelişimi (1994-1998)

Tablo 1.30 ABD Mamul Doğal taş İthalatının Özellikleri (1992-1998)

Tablo 1.31 İtalya Doğaltaş İhracatı (1992-1998)

Tablo 1.32 Dünyada Mermer Ve Doğaltaşların Toplam Kullanımı (1994-1998)

Tablo 1.33 Dünya Doğaltaş Tüketiminin Ülkelere Göre Miktar ve Oransal Dağılımı (1998)

Tablo 1.34 Dünya Doğaltaş Üretimi ve Tüketimindeki Artış Tahminleri Projeksiyonu(1996-2025)

Tablo 1.35 Dünya Doğaltaş Ticaretindeki Artış Tahminleri Projeksiyonları(1996-2025)

İçindekiler (Ek 2)

Lider 18 Ülke Performansları (1994-1998)

Tablo 2.1 İtalya

Tablo 2.2 Çin

Tablo 2.3 İspanya

Tablo 2.4 Almanya

Tablo 2.5 Hindistan

Tablo 2.6 ABD

Tablo 2.7 Japonya

Tablo 2.8 Portekiz

Tablo 2.9 Türkiye

Tablo2.10 Brezilya

Tablo2.11 Yunanistan

Tablo 2.12 Fransa

Tablo 2.13 Suudi Arabistan

Tablo 2.14 Hollanda

Tablo 2.15 Tayvan

Tablo 2.16 İsviçre

Tablo 2.17 Güney Afrika

Tablo 2.18 Güney Kore

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/7 madencil/sanayiha/oik627.pdf

İçindekiler (Ek 3)

Tablo 3.1. Türkiye’nin Son 5 Yıllık Blok veya Kaba Dilimlenmiş Karbonatlı Doğal Taş İhracatı (Kod No 25.15)

(1995-1999)

Tablo 3.2. Türkiye’nin Son 5 Yıllık Blok veya Kaba Dilimlenmiş Silisli Doğal Taş İhracatı (Kod No 25.16)

(1995-1999)

Tablo 3.3. Türkiye’nin Son 5 Yıllık Doğal Taş Mamul İhracatı (Kod No 68.02) (1995-1999)

Tablo 3.4. Türkiye’nin Son 5 Yıllık Toplam Doğal Taş İhracatı (Kod No : 25.15, 25.16, 68.01, 68.02, 68.03 )

(1995-1999)

Tablo 3.5. Türkiye’nin Son 5 Yıllık Blok veya Kaba Dilimlenmiş Karbonatlı Doğal Taş İthalatı (Kod No 25.15)

(1995-1999)

Tablo 3.6. Türkiye’nin Son 5 Yıllık Blok veya Kaba Dilimlenmiş Silisli Doğal Taş İthalatı (Kod No 25.16) (1995-

1999)

Tablo 3.7. Türkiye’nin Son 5 Yıllık Mamul Doğal Taş İthalatı (Kod No 68.02) (1995-1999)

Tablo 3.8. Türkiye’nin Son 5 Yıllık Toplam Doğal Taş İthalatı (Kod No: 25.15, 25.16, 68.01, 68.02, 68.03 )

(1995-1999)

Tablo 3.9. Türkiye’nin En Fazla Blok veya Kaba Dilimlenmiş Karbonatlı Doğal Taş İhracatı Yaptığı Ülkeler

(1996-1999) (Kod No 25.15)

Tablo 3.10. Türkiye’nin En Fazla Blok veya Kaba Dilimlenmiş Silisli Doğaltaş İhracatı Yaptığı Ülkeler (1996-

1999) (Kod No 25.16)

Tablo 3.11. Türkiye’nin En Fazla İşlenmiş Karbonatlı ve Silisli Doğal Taş İhracatı Yaptığı Ülkeler (1996-1999)

(Kod No 68.02)

Tablo 3.12. Türkiye’nin En Fazla Blok veya Kaba Dilimlenmiş Karbonatlı Doğal Taş İthal Ettiği Ülkeler (1996-

1999) (Kod No 25.15)

Tablo 3.13. Türkiye’nin En Fazla Blok veya Kaba Dilimlenmiş Silisli Doğal Taş İthal Ettiği Ülkeler (1996-1999)

(Kod No 25.16)

Tablo 3.14. Türkiye’nin En Fazla İşlenmiş Doğal Taş İthal Ettiği Ülkeler (Kod No 68.02)(1996-1999)

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/8 madencil/sanayiha/oik627.pdf

İçindekiler (Ek 4)

Tablo 4.1. İllere Göre Mermer Üretimleri (m3)

Tablo 4.2. Eylül 1999 İtibariyle Türkiye’deki Mermer Ruhsatlarının İllere Göre Dağılımı

Tablo 4.3. Türkiye Doğal Taş Sektöründe Faaliyet Gösteren Başlıca Firmaların İllere Göre Dağılımı ve Kesme

Makineleri Sayısı

Tablo 4.4. 1997 Yılı İstanbul Mermerciler Derneği Birim Fiyat Listesi (TL/m2)

Tablo 4.5. Doğal Taşlar ile İlgili 2000 yılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Birim Fiyatları ve Rayiçleri

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/9 madencil/sanayiha/oik627.pdf

1.Doğal Taşlar

1.1.Ticari Mineralleri:

Mermer: Mermerin bilimsel ve ticari olmak üzere iki ayrı tanımı yapılmaktadır.

Bilimsel tanım: Başkalaşım (metamorfizma) süreci geçiren ve başkalaşımın izlerini taşıyan

kalker dolomit gibi karbonat bileşimli kayaçlara mermer denilir.

Ticari tanım: Ticari standartlara uygun boyutlarda blok verebilen, kesilip parlatılan veya yüzeyi

işlenebilen ve taş özellikleri (malzeme özellikleri) kaplama taşı normlarına uygun olan her

türden taş (tortul, magmatik ve metamorfik) ticari dilde mermer olarak bilinmektedir. Bu tanım

uyarınca kalker, traverten, kumtaşı gibi tortul; gnays, mermer, kuvarsit gibi metamorfik; granit,

siyenit, serpantin, andezit, bazalt gibi magmatik taşlar da mermer olarak isimlendirilmektedir.

Ticari tanımlamada mermer sözcüğü taş türünü belirtmediği için bu eksikliği gidermek amacıyla

taş adının sonuna mermer takısı eklenerek litolojik farklılık vurgulanmaya çalışılmaktadır. Ticari

alanda doğaltaşlar iki büyük grup olarak kümelenmektedir.

DOĞALTAŞ (Mermer)

Yapılarda genellikle yüzeyleri düzeltilerek parlatılmış doğaltaş

ürünleri kullanılır. Özel işlemlerle yüzeyi pürüzlü hale

getirilmiş ve parlatılmadan kullanılan cephe kaplaması ve

döşeme uygulamaları da son zamanlarda yaygınlaşmıştır.

Yapıların düşey yüzeylerinde (iç ve dış), taban döşemesinde,

merdiven basamaklarında ve dekoratif amaçlarla

gerçekleştirilen her türlü kaplamalarda kullanılan taşlar (taşın

doğası parlatmaya uygun olmasa da) ticari alanda mermer

adıyla anılır.

Doğaltaş türleri bazı kireçtaşı örneklerinde olduğu gibi amorf,

mermer, granit ve diğer kayaçlardaki gibi kristalin dokuludur.

Bazı mermerler tek tür, bazıları ise farklı türde kristal

topluluklarının bir araya gelmesiyle oluşur. Kumtaşı, çakıl taşı

(konglomera) ve breş türü tortul kayalarda taneler doğal bir

çimento ile bağlanmışlardır.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/10 madencil/sanayiha/oik627.pdf

DOĞALTAŞ (Peyzaj Taşları)

Yapıtaşı sözcüğü, yol ve kaldırım döşemesi, bordür taşı, duvar

ve dayanma yapısı malzemesi, çatı örtüsü, kıyı tahkimatı,

dalgakıran ve baraj inşaatı, agrega üretimi gibi geniş bir

kullanım alanını belirtmek amacıyla kullanılmaktadır. Doğal taş

sektörü kapsamı içinde ise yalnızca peyzaj amaçlı kullanılan

yapı taşları dahil edilmektedir. Bunlar granit, siyenit gibi

plutonitler, bazalt, andezit gibi volkanitlerden müteşekkil

olabileceği gibi traverten, tüfit ve kumtaşları da bu amaçla

kullanılabilmektedir. Bu tür kullanım için yerinde kesme, doğal

süreksizliklerden yararlanma ve zayıf patlayıcı maddeler

kullanımı yoluyla ocak üretimi yapılır. Ürün boyutu ve

özellikleri kullanım alanına göre farklılıklar gösterir. Mermer

ocaklarında blok boyutu küçük olan malzeme de peyzaj taşı

olarak değerlendirilir. Bazı durumlarda ise doğal süreksizlikleri

boyunca plaka şeklinde ayrılan gnayslar, şistleşmiş kumtaşları

ve arduvazlar peyzaj taşı amacıyla kullanılmaktadır.

1. 2. Özellikleri:

Mermer: Kaplama ve döşeme amaçlı üretimlerde, blokların:

• Sağlam, olabildiğince çatlaksız, taşı oluşturan minerallerin ayrışmaya, oksidasyona ve güneş

ışığında renk değiştirmeye karşı dayanıklı,

• Yapı, doku, renk ve desen dağılımı yönünden homojen,

• Fiziksel ve mekanik özelliklerinin yapı ve kaplama taşı standartlarında öngörülen

kullanılabilirlik sınır değerlerinin üzerinde,

• Kesilebilir, şekillendirilebilir, parlatılabilir veya yüzeyi işlenebilir olması istenmektedir.

Peyzaj Taşları : Aranan özellikler malzemenin kullanılacağı yere göre değişmektedir. Kullanım

alanına ilişkin standartlar varsa taş özellikleri bu standarda uygun olmalıdır. Özgün bir standart

yoksa malzeme kullanımı için projede öngörülen koşullar geçerlidir.

1.3. Kullanım Alanları:

1.3.1. Mermer

Bloktan üretilen plakalar ve diğer boyutlu ürünler, inşaatlarda dış-iç cephe kaplamasında, taban

döşemesinde, merdiven basamağında, denizlikte, küpeştede, taşıyıcı sütün yapımında, mutfak

tezgahında, mezar düzenlemesinde; plastik güzel sanat malzemesi olarak heykelcilikte ve

süslemede, hediyelik eşya yapımında, masa, sehpa, mutfak tezgahı, lavabo üretiminde ve

mobilya sektöründe kullanılmaktadır.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/11 madencil/sanayiha/oik627.pdf

1.3.2. Peyzaj Taşları

Yapı temel ve duvarlarında, bahçe ve istinat yapılarında, bordür taşı üretiminde, yol, kaldırım ve

duvar kaplamasında, çatı örtüsünde, kent mobilyaları üretiminde peyzaj taşları kullanılmaktadır.

1.4. Nitelik ve Sınıflamalar :

Doğaltaşlar ile ilgili genel sınıflandırmanın yapıldığı uluslararası Gümrük Tarife Giriş Cetvelleri

ve 2000 yılı için Gümrük Vergi Oranları Ek 5’de verilmiştir. Burada Poz 25.15 Blok veya Kaba

Dilimlenmiş Karbonatları Taşları, Poz 25.16 Blok veya Kaba Dilimlenmiş Silisli Taşları

kategorize etmektedir. Poz 68.01 ve 68.02’de Kaba Dilimlenmiş veya Boyutlandırılmış Peyzaj

Taşları veya Kayagan Taşı yer almaktadır. Poz 68.02’de ise hem karbonatlı hem de silisli

işlenmiş taşlar yer almaktadır.

1.4.1. Mermer

Mermer ve yapıtaşlarına ilişkin nitelik tanımlamaları, yürürlükte bulunan yapı ve kaplama taşı

standartlarında, proje şartnamelerinde ya da taraflar arası sözleşmelerde belirtilir. Ürünün kalite

tanımları ile izin verilebilen alt sınırlamalar yine standart, şartname veya ikili sözleşmelerle

denetlenebilir. Aşağıda mermer ve yapıtaşları için Türk Standartları Enstitüsünce hazırlanmış

standartlar verilmiştir.

Üretilen ya da üretilecek olan mermer amaçlı bloktaş malzemesinin özellikleri,

a) TS 699, Tabii Yapı Taşlan Muayene ve Deney Metodları (1977),

b) TS 1910, Kaplama Olarak Kullanılan Doğal Taşlar (1977),

c) TS 2513, Doğal Yapı Taşları (1977),

standartlarına uygun olmalıdır

Kesilerek elde edilen plaka ya da diğer ürünlerin boyutlandırılmasına ilişkin herhangi bir

standart mevcut değildir. Malzeme boyutu ve uyulacak toleranslara ilişkin bağlayıcı hükümler

üretici, alıcı ve satıcı arasında oluşturulan ticari sözleşmelerle denetlenebilir.

1.4.2. Peyzaj Taşları

Peyzaj taşlarının nitelik ve sınırlama tanımları kullanım alanına ilişkin standartlarla belirtilmiştir.

Standartın bulunmadığı durumlarda özel şartnameler belirleyici olmaktadır. Kullanım amacına

göre yürürlüğe konmuş bazı peyzaj taşı standartları aşağıda belirtilmiştir. Bunlar,

a) TS 2809 Doğal Taşları (1977),

b) TS 699 Tabii Yapı Taşları (1987),

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/12 madencil/sanayiha/oik627.pdf

1.5. Ülkemizde ve Dünyada Rezerv, Üretim, Tüketim ve Ticaret:

1.5.1. Türkiye Doğal Taş Rezervleri

Ülkemiz zengin doğal taş rezervlerine sahiptir. Burada belirtilen rezervler jeolojik ölçekte

verilmiştir. Jeolojik rezerv içindeki işletilebilir (görünür) rezervin oranı ülke geneli için belli

değildir. Türkiye’de masif niteliği gösteren metamorfik temeller içinde küçük yada büyük

yayılımlı mercek şeklinde mermer yatakları bulunmaktadır. Buna ek olarak ülkeye dağılmış

durumda Devoniyen, Triyas, Jura, Kretase ve Paleojen yaşlı kireçtaşları yüzeylenmektedir.

Traverten ve oniks rezervleri ülkemizin bilinen kırık hatları boyunca gelişmiştir. Ayrışma, kırıklı

yapı, anklav içeriği, renk ve homojenlik yönünden sorunlu olan magmatik taş (serttaş)

rezervlerimiz için ayrıntılı araştırma yapılmamıştır. Kırklareli, Kapıdağ, Ezine, Ayvalık, Kırşehir,

Yozgat, Aksaray, Ordu, Giresun, Rize ve Artvin dolaylarında açılan çok sayıdaki ocak

işletmesinden Kırşehir ve Aksaray’dakilerden olumlu sonuç alınmıştır. Magmatik taş

rezervlerinin artırılması açısından ülkemizin çok sayıda araştırmaya ihtiyacı vardır. Ülkemizin

bilinen mermer, kireçtaşı, traverten ve oniks rezervleri sırasıyla Çizelge 1,2, 3ve 4’te verilmiştir.

Çizelge 1. Türkiye İşletilebilir Mermer Rezervleri

Bölge İl

İşletilebilir

Rezerv

x 1000 m3

Balıkesir 1.300.000

Marmara Bursa 135.000

Kırklareli 33.500

Afyon 135.000

Aydın 9.000

İzmir 1.500

Muğla 181.000

Kütahya 200.000

Ege

Uşak 500.000

Ankara 2.000

Eskişehir 960.000

İç Anadolu Kırşehir 165.000

Niğde 250.000

Toplam 3.872.000

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/13 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Çizelge 2. Türkiye İşletilebilir Kireçtaşı Rezervleri

Bölge İl

İşletilebilir

Rezerv

xl000 m3

Adapazarı 3.500

Balıkesir 7.500

Marmara Bilecik 640.000

Bursa 240.000

Ege İzmir 175.000 Manisa 500

Adana 7.000

Akdeniz Burdur 2.000

Hatay 60.000

Ankara 16.000

Eskişehir 475.000

İç Anadolu Kayseri 3.000

Konya 70.000

Karadeniz Bartın 1.000.000

D.Anadolu Elazığ 20.000

GD.Anadolu Diyarbakır 9.000

Toplam 2.720.000

Çizelge 3. Türkiye İşletilebilir Traverten Rezervleri

Bölge İl

İşletilebilir

Rezerv

xl000 m3

Marmara Bursa 1.200

Afyon 120.000

Ege Denizli 500.000

Burdur 75.000

Çankırı 210.000

İç Anadolu Nevşehir 100

Sivas 75.000

Karadeniz Karabük,

Bolu

10.000

Toplam Rezerv 995.300

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/14 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Çizelge 4. Türkiye İşletilebilir Oniks Rezervleri

Bölge İl

İşletilebilir

Rezerv

xl000 m3

Karadeniz Bolu 300

Ege Manisa 1.000 Balıkesir 7

Toplam Rezerv 1.307

1.5.2. Dünya Doğal Taş Rezervleri

Genel hatlarıyla Alp-Himalaya kuşağı içinde kalan Portekiz, İspanya, İtalya, Yunanistan,

Türkiye, İran, Pakistan gibi ülkelerde karbonatlı kayaç (mermer, kireçtaşı, traverten ve oniks)

rezervlerinin fazla olduğu görülmektedir. İşletilebilir magmatik kayaç (serttaş) rezervlerinin

İspanya, Norveç, Finlandiya, Ukrayna, Rusya, Pakistan, Hindistan,Çin, Brezilya ve Güney

Afrika’da kümelendiği dikkati çekmektedir. Dünya mermer rezervlerine ilişkin sağlıklı sayısal

verilere ulaşmak oldukça güçtür. Avrupa, Asya, Afrika, Amerika ve Avustralya kıtalarının sahip

oldukları ve işlettikleri taş türleri Çizelge 5, 6, 7 ve 8’de belirtilmiştir.

Çizelge 5. Avrupa Kıtasında Doğal Taş Potansiyeli Bulunan Ülkeler ve Türleri

ÜLKE ADI MERMER VARLIKLARI

Almanya Kalker, granit, diyorit ve diğer magmatik taş rezervleri

bulunmaktadır. Bu yataklar halen işletilmektedir.

Avusturya Bej ve gri renkli kalker yatakları ile serpantin rezervleri

bulunmaktadır.

Belçika

Kireçtaşı rezervleri bulunmaktadır. Özellikle Devoniyen

yaşlı siyah kalker rezervleri önemlidir.

Bulgaristan Mermer, kireçtaşı ve granit oluşumları bulunmaktadır

Çekoslovakya kalker, breş ve granit yataklarına sahiptir

Finlandiya Granit, siyenit ve labradorit yatakları önemlidir

İngiltere Değişik renk ve litolojide mermer yatakları bulunmaktadır.

Özellikle gri renkli granitleri halen işletilmektedir.

İspanya Kireçtaşı, mermer ve granit rezervleri bulunmaktadır. Açık

pembe renkli zengin granit rezervlerine sahiptir

İsveç Granit, siyenit ve labradoritten oluşan magmatik taş

yatakları bulunmaktadır.

İsviçre Bej ve gri renkli kireçtaşı rezervleri bulunmaktadır.

İtalya

Her çeşit kayacın mermer olarak değerlendirildiği bu

ülkede Carrara Mermer yatakları, Sardunya Granitleri çok

önemlidir. Bunun dışında zengin kireçtaşı ve mermer

rezervleri bulunmaktadır.

Norveç Granit, diyorit, siyenit ve labradorit yatakları

bulunmaktadır

Portekiz Kalker, mermer ve granit yatakları bulunmaktadır.

Ukrayna Granit ve labradorit yatakları bulunmaktadır

Yugoslavya Kireçtaşı, mermer ve traverten yataklarına sahiptir

Yunanistan Kalker, mermer ve serpantin yataklarına sahiptir

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/15 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Çizelge 6. Asya Kıtasında Doğal Taş Potansiyeli Bulunan Ülkeler ve Türleri

ÜLKE ADI MERMER VARLIKLARI

Azerbaycan Granit oluşumları yer almaktadır.

Çin Değişik renk ve desenlerde kireçtaşı, mermer ve magmatik

taş rezervlerine sahiptir.

Güney Kore Değişik renk ve desende kalker ve granit rezervleri

mevcuttur

Hindistan Değişik renkli kalker ve mermer, granit, gabro ve diyorit

rezervleri bulunmaktadır.

Hong-kong Kalker ve magmatik taş rezervleri bulunmaktadır.

Iran Kalker, mermer oniks ve traverten rezervleri

bulunmaktadır.

Japonya kalker, gabro, diyorit ve granit rezervleri bulunmaktadır.

kuzey Kore Değişik renk ve desende kalker ve granit rezervleri

mevcuttur.

Suudi Arabistan kalker ve mağmatik taş rezervlerine sahiptir. Son yıllarda

granit rezervleri işletilmektedir.

Türki

Cumhuriyetler Kalker ve magmatik taş rezervleri bulunmaktadır.

Çizelge 7. Afrika Kıtasında Doğal Taş Potansiyeli Bulunan Ülkeler ve Türleri

ÜLKE ADI MERMER VARLIKLARI

G.Afrika Cumh. Farklı renk ve desende çok geniş granit ve diğer mağmatik

taş rezervlerine sahiptir.

Kongo Kalker, granit, gabro, diyorit ve amfibolit rezervleri

bulunmaktadır

Mısır – Sudan Kalker, granit, siyenit, gabro ve diyorit yatakları

bulunmaktadır.

Mozambik Kalker, granit ve siyenit rezervleri bulunmaktadır.

Nijerya Kalker ve granit rezervlerine sahiptir.

Çizelge 8. Amerika Kıtasında Doğal Taş Potansiyeli Bulunan Ülkeler ve Türleri

ÜLKE ADI MERMER VARLIKLARI

A.B.D Kalker, breş, konglomera, granit; siyenit, serpantin ve

diyabaz oluşumları bulunmaktadır.

Arjantin Zengin oniks, kalker ve granit rezervleri bulunmaktadır.

Brezilya Çok geniş granit rezervleri bulunmaktadır. Bunun dışında

kalker, oniks ve

Kanada Granit ve serpantin rezervleri bulunmaktadır

Meksika Oniks, traverten ve kalker rezervleri mevcuttur.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/16 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Çizelge 9. Okyanusya Kıtasında Doğal Taş Potansiyeli Bulunan Ülkeler ve Türleri

ÜLKE ADI MERMER VARLIKLARI

Avustralya

Çok farklı türde mermer rezervlerine sahiptir.

Son yıllarda granit yatakları işletilmeye

başlanmıştır.

Endonezya Bazı adalarda kalker, granit ve diyorit rezervleri

bulunmaktadır.

Yeni Zelanda Kalker ve granit oluşumları bulunmaktadır.

1.5.3. Türkiye Doğal Taş Üretimi

Türkiye mermer amaçlı bloktaş üretimine ilişkin veriler sağlıklı değildir. Bu konudaki en sağlıklı

veri 1989-1994 yıllarını kapsayan ve ülke düzeyindeki ocakların tek tek yerinde araştırılmasıyla

elde edilen DPT-Türkiye Mermer Envanteri Projesinin sonuçlarıdır. Bu verilerden ve her yıl yeni

açılan ocak sayısından hareketle blok üretimindeki artış oranı belirlenmiş ve 1994 yılından

sonraki üretim artışları kestirilmeye çalışılmıştır. Üretim verileri bilinen 1989-1994 aralığında

yıllık ortalama blok üretimi artışı oranı % 13’dür. 1995 ve daha sonraki yıllarına ait blok üretim

değerleri iç tüketim ve ihracattaki artış dikkate alınarak belirlenmeye çalışılmıştır. Ülkemizin son

on yıldaki üretim miktarları Çizelge 10’da verilmiştir. Blok üretiminin yaklaşık % 15’i

işlenmeden yurt dışına satılmakta, geri kalanı işlenerek içeride ve dışarıda tüketilmektedir. ( Ek 3,

Ek 4 )

Çizelge 10. Türkiye Blok Üretiminin Yıllara Göre Dağılımı

YILLAR BLOK ÜRETIMI

M3

1989 320,000

1990 366,000

1991 428,000

1992 481,000

1993 488,000

1994 541,000

1995 600,000

1996 665,000

1997 745,000

1998 835,000

1999 935,000

1.5.4. Dünya Doğal Taş Üretimi

Dünya doğal taş üretimi ile ilgili istatistikler Ek 1(Tablo 1.1-1.35) ve Ek 2’dedir.

1998 istatistiklerine göre, Dünya doğal taş blok üretimi 51.000.000 ton dur. 1986 yılında

21.700.000 ton dolayında olan Dünya üretiminin hızla artmasında Hindistan, İspanya, Türkiye ve

Çin’in payı büyük olmuştur. 1998 yılı verilerine göre üretici konumundaki ülkeler ve üretim

miktarları Çizelge 11’de verilmiştir.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/17 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Üretici ülkeler performansları ile ilgili geniş bilgi Ek 1, Tablo 1.3, 1.4, 1.5 ve 1.6’dadır. Bu

çizelgede belirtilen Türkiye mermer üretimine ilişkin veriler gerçeği yansıtmamaktadır. 1998 yılı

için verilen 1.200.000 ton değeri 1993 yılına aittir. Türkiye’nin blok üretiminin yıllara göre

dağılımı Çizelge 10’da görülmektedir. Dünya bloktaş üretiminin % 50’sini Avrupa, % 30’unu

Asya ve % 14’ünü ise Amerika kıtası gerçekleştirmektedir. 1998 verilerine göre 51,000,000 ton

düzeyindeki toplam üretimin 19.000.000 (% 37) tonunu serttaş grubu, geri kalan 29.000.000 tonu

ise karbonatlı kayaç grubu oluşturmaktadır. Magmatik taş üreten ve ihracatını yapan belli başlı

ülkeler Brezilya, Çin, Hindistan, Norveç,Ukrayna, İspanya, Güney Afrika, İsveç ve

Finlandiya’dır. Bu ülkelerin dışındaki diğer ülkelerde de magmatik taş üretimi yapılmasına

rağmen üretimin tamamına yakın bir kısmı iç tüketimde kullanılmaktadır. Son yıllarda Çin ve

Hindistan’ın granit üretimi hızla artmıştır. Bu iki ülkenin 1994 ile 1998 yılları arasındaki üretim

artışları % 25 ile % 42 arasında gerçekleşmiştir. Doğal taş üretimindeki Dünya artış

ortalamasının % 6 dolayında kaldığı düşünüldüğünde Hindistan ve Çin’in blok üretiminde

gösterdikleri gelişmeler oldukça çarpıcıdır. ( Ek 1 ) (Ek 2 )

Çizelge 11. Önde Gelen Doğaltaş Üretici Ülkeler ve 1998 Yılındaki Üretim Miktarları

ÜLKELER Üretim

(x 1000 ton)

İtalya 8.350

Çin 8.150

İspanya 4.600

Hindistan 4.250

Portekiz 2.200

Brezilya 1.950

Yunanistan 1.750

ABD 1.650

Fransa 1.250

G.Kore 1.250

Türkiye 1.200

G. Afrika 1.200

Dünya peyzaj taşları üretimini belirten sayısal bilgiler ise Ek 1 ve Ek 2‘de 68.01 ve 68.03 poz

no.larla ile ilgili tablolardadır.

1.5.5. Türkiye Doğal Taş Tüketimi

Türkiye’nin iç tüketiminin miktarlarını gösteren sağlıklı sayısal veriler bulunamamıştır.

Enflasyonist baskılar ve işletme sermayesinin pahalı oluşu nedeniyle doğal taş sektöründe geniş

stoklarla çalışmak olanaksızdır. Diğer bir ifade ile yılda üretilen doğal taş miktarının ihracattan

sonraki bölümünün çok az bir kısmı ertesi yıla stok olarak devredilmekte ve geri kalan bölümü

ise yurt içinde tüketilmektedir. Uluslararası istatistiklerde Türkiye’nin 1998 yılı tüketimi eksik

olarak 7.420.000 m2 şeklinde yer almıştır (Bkz. Ek 1, Tablo 1.33). Oysa aynı yıl Türkiye iç

tüketimi 750.000 ton eşleniği olarak (18 m2/ton parametresi ile hesaplanmıştır) 13.500.000 m2

olarak tahmin edilmiştir.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/18 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Bu durum, Türkiye iç tüketiminin miktarda Yunanistan, Suudi Arabistan, G. Kore, kişi başına

tüketimde ise Fransa ve İngiltere düzeyine ulaştığını göstermektedir (Ek 3, Ek 4).

1.5.6. Dünya Doğal Taş Tüketimi

Daha önce de değinildiği gibi Dünyanın yıllık blok üretimi 51.000.000 tonun (eşleniği

556.700.000 m2) üzerindedir. Üretilen mermerlerin yaklaşık % 30 una yakın bir kısmı her yıl

ihraç edilmektedir.

Doğal Taş tüketen ülkeler sıralamasında 59,9 milyon m2 ile Çin başta gelmektedir. Bu ülkeyi

İtalya ( 57 milyon m2), Almanya(45 milyon m2), İspanya ( 35 milyon m2), ABD (35 milyon

m2), Japonya (33 milyon m2), Hindistan (25 milyon m2), Fransa (22 milyon m2), Yunanistan

(16 milyon m2) ve diğer ülkeler izlemektedir. Tüketilen doğal taşların 8.000.000 ton’a yakın bir

kısmı ithalatla karşılanmaktadır (Ek1, Ek2).

1.5.7. Türkiye Doğal Taş Dış Ticareti

Türkiye doğal taş dış ticareti ile ilgili son 5 yıllık istatistikler Ek 3’de (Tablo 3.1-3.14) verilmiştir.

Türkiye doğal taş ihracatı toplamının yıllara göre dağılımı Çizelge 12’de görülmektedir. Doğal

taş ihracatının ülkelere göre dağılımı 1992 öncesine göre büyük farklılıklar göstermektedir.

1986-1992 yılları arasında Türkiye doğal taş ihracatının % 60’ı AB ülkelerine yapıldığı halde,

1999 yılına gelindiğinde bu oranın % 30’lara gerilediği görülmektedir. 1986 yılına kadar Türkiye

için önemli bir pazar konumunda olan Orta Doğu ülkelerinin 1986-1993 periyodunda gerilediği

ancak tekrar ilerleyerek 1999 yılında AB yaklaştığı dikkati çekmektedir. 1999 yılı verilerine göre,

doğal taş ihracatımız içindeki Uzak Doğu pazarının payı % 10 dolayına yükselmiştir. Toplam

100’e yakın ülke ile doğal taş ticaretinin geliştirildiği 1999 yılı faaliyet döneminde A.B.D.’ye

ihraç edilen doğal taş miktarında önemli artışlar dikkat çekicidir.

Yukarıda açıklanan bu bilgilerden görüldüğü gibi Türkiye doğal taş ihracatı geniş bir alana

yayılmış, kıta, bölge ya da ticari topluluklar şeklinde eskiden oluşan tek kutupluluk ortadan

kalkmıştır. 1999 yılında plaka ve blok ihracatımız bir önceki yıla oranla % 25,2 artış göstermiştir.

1999 yılında en çok ihracat yaptığımız ülkeler sıralamasında ABD (35,2×106$), İsrail (16,8×106

$), İtalya (18×106 $) Çin (Tayvan ve Hong Kong dahil) (14.3 x10 6 $ ), Suudi Arabistan (13,0

x10 6 $) ve Almanya (7,8×106 $) başta gelmektedir. Dünya dış satış potansiyeli içindeki

Türkiye’nin elde ettiği payın % 2,5 dolayında seyretmesi oldukça yetersizdir. Türkiye’nin sahip

olduğu geniş olanakları zaman içinde hızla değer1endireceği ve gerçek yerine en kısa sürede

ulaşacağı tahmin edilmektedir. Öte yandan, son yıllarda Türkiye’nin doğal taş ithalatının giderek

arttığı dikkati çekmektedir. 1995’te 8 milyon $ dolayındaki dışalımın 1999 yılında 42 milyon $

düzeyine yükseldiği görülmektedir. Daha çok serttaş grubundan oluşan bu ithalatın bir bölümü

blok, bir bölümü ise mamul olarak satın alınmaktadır (Ek 3).

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/19 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Çizelge 12. Türkiye Doğaltaş İhracatının Yıllara Göre Gelişimi

Yıl Bin $ Bin ton

1995 77,172 268

1996 91,672 314

1997 109,228 393

1998 126,004 451

1999 157,721 545

1.5.8. Dünya Doğal Taş Dış Ticareti

Doğal taş dış ticaretinde önde gelen ülkelerin 1998 yılında ihraç ve ithal ettikleri miktarlar

Çizelge 13 ve 14’de verilmiştir. Doğal taş dışsatımı yapan ülkeler arasında İtalya, Çin, Hindistan,

İspanya, Portekiz, Brezilya, Güney Afrika ve Türkiye başı çekerken, dışalımda en ileri ülkeler

Almanya, İtalya, Japonya, Tayvan, A.B.D., Çin, Fransa ve İspanya’dır. İhracatçı ülkelerden

İtalya ve İspanya, hem ithalatçı hem de ihracatçı konumundadırlar. Son yıllarda İsrail de bu

gruba dahil olmuştur. Reeksport yoluyla ülke içinde tutulan katma değerin boyutu önemli

miktarlara ulaşmaktadır.

İhracatçı ülkelerden İspanya, Portekiz, Çin, Hindistan ve Türkiye’nin son yıllarda gösterdikleri

gelişme Dünya ortalamasının iki katına yakındır.İthal edilen doğal taşların yaklaşık % 50’sini

blok ve kabaca dilimlenmiş taşlar oluşturmaktadır.

İşlenmiş ürünlerin % 30’u mezar taşı şeklinde, geriye kalan kısmı ise inşaat sektöründe

değerlendirilmektedir. Sanayileşmiş ülkelerde yürürlüğe sokulan çevre koruma yasalarının ocak

işletme ve kesme tesislerinin üretim maliyetlerine getireceği olumsuz etki ve bu ülkelerdeki

yüksek işçilik ücretleri, mamul ürün ticaretinde gelişmekte olan ülkeler lehine oluşacak artışın

kaçınılmazlığını ortaya koymaktadır (Ek 1, Ek 2).

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/20 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Çizelge 13: Dünya Doğaltaş Ticaretinin Tiplere ve Ülkelere Göre Dağılımı (1998) Başlıca Ülkelerin

İhracat Miktarları (bin ton)

Ülkeler 25.15 25.16 68.01 68.02 68.03 Toplam

Belçika-Lüks. 122 54 113 92 5 386

Finlandiya — 275 2 24 — 301

Yunanistan 83 1 — 183 — 267

İtalya 635 217 205 2.415 36 3.508

Portekiz 96 373 382 212 1 1.064

İspanya 315 378 13 380 500 1.586

AB Toplamı 1.409 1.659 905 3.516 570 8.059

Norveç 4 211 5 1 15 236

Polonya 2 55 207 52 — 316

Türkiye 114 111 8 234 2 469

Ukrayna — 189 3 11 — 203

Çin 35 709 274 1,477 73 2.568

Hindistan 60 1.289 98 247 30 1.724

Brezilya 6 753 26 79 34 898

Kanada 2 240 — 139 16 397

ABD 29 220 2 85 28 364

Güney Afrika 1 839 — 23 4 867

Diğer 411 510 614 1002 43 2580

Toplam 2.073 6.785 2.142 6.866 815 18.681

Çizelge 14 : Dünya Doğaltaş Ticaretinin Tiplere ve Ülkelere Göre Dağılımı Başlıca

Ülkelerin İthalat Miktarları (bin ton) (1998)

Ülkeler 25.15 25.16 68.01 68.02 68.03 Toplam

Belçika-Lüksemburg. 18 230 94 207 53 602

Fransa 63 242 129 148 252 834

Almanya 44 490 1.024 703 139 2.400

İtalya 317 1.692 49 69 5 2.132

Hollanda 106 123 189 137 21 576

İspanya 115 450 5 139 4 713

İngiltere 10 51 15 99 92 267

AB Toplamı 716 3.459 1.684 1.693 591 8.143

İsviçre 105 124 64 93 5 391

Çin 160 316 17 412 3 908

Hong Kong 86 90 2 416 4 598

Japonya 39 416 236 1.010 34 1.735

Lübnan 189 25 3 91 — 308

Suudi Arabistan 19 10 5 348 8 390

Tayvan 136 1.137 27 113 16 1.429

Kanada 7 90 3 85 13 198

ABD 34 180 6 1.028 72 1.320

Diğer 582 938 95 1.577 69 3.261

Toplam 2.073 6.785 2.142 6.866 815 18.681

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/21 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Hindistan, Çin, Portekiz, Türkiye, Yunanistan, G. Afrika gibi blok ihracatı yapan ülkelerin hızlı

bir şekilde kesme tesisi yatırımlarına girdikleri görülmektedir. Bu durum, işlenmiş mermer

ürünlerinin genel ihracat içindeki payının önümüzdeki yıllarda daha da artacağını göstermektedir.

1.5.9. Fiyatlar

Doğal taş sektöründe Türkiye iç piyasasında fiyatlar tam rekabet koşullarında gerçekleşmektedir.

Referans fiyat uygulaması olarak İstanbul ve İzmir Mermerciler derneklerinin belirli aralıklarla

yayımladığı fiyat listeleri esas alınmaktadır (Bkz. Ek 4, Tablo 4.4). Kamu kuruluşlarının

ihalelerinde ise Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Birim Fiyat Cetvellerinde yer alan rayiç değerler

esas alınmaktadır (Bkz. Ek 4, Tablo 4.5). Gerek iç piyasada, gerekse ihracatta doğal taş

ürünlerinin adlandırılmasında bir dağınıklık söz konusudur. Bu konuda Maden İhracatçı

Birlikleri, Sektör Örgütleri ve MTA Genel Müdürlüğü’ne büyük görev düşmektedir.

1.5.10. İstihdam

Türkiye’de aralıklı da olsa çalışan doğal taş ocak sayısı 900 civarındadır. Üretimin yoğunlaştığı

iller sırasıyla Muğla, Balıkesir, Bilecik, Afyon, Amasya, Eskişehir, Bursa, Antalya, Denizli,

Burdur’dur (Bkz. Ek 4, Tablo 4.1). Diyarbakır ve Elazığ’da da ocak üretimi artmaktadır. Beher

ocakta ortalama 10 kişinin istihdam edildiği varsayıldığında ocak istihdamı 9.000 kişi

civarındadır. Türkiye’de fabrika ölçeğinde faaliyet gösteren tesislerin sayısı 500 civarındadır.

(Bkz. Ek 4, Tablo 4.3). Beher tesiste ortalama 30 kişinin istihdam varsayıldığında fabrika

istihdamı 15.000 kişi civarındadır.

Türkiye’de atölye ölçeğinde faaliyet gösteren tesislerin sayısı 5000 civarındadır. Beher atölyede

ortalama 4 kişinin istihdam edildiği varsayıldığında atölye istihdamı 20.000 kişi civarındadır.

Türkiye’de yılda 13,5 milyon m2 taş montajı gerçekleştirilmektedir. Usta için ortalama 15

m2/yevmiye üzerinden hesap yapıldığında (300 gün/yıl) yardımcısı ile birlikte 6.000 kişilik bir

istihdam hacmine ulaşılır. Doğal taş sektörü toplamda doğrudan 50.000, dolaylı olarak 100.000

kişilik bir istihdam yaratmaktadır.

1. 6. Pazarlama Koşulları, Başlıca Alıcı ve Satıcı Firmalar:

1.6.1. Mermer:

Türkiye doğaltaşların 4 kategorisinde de (ömetamorfitler, plutonitler, volkanitler, tortul kayaçlar)

zengin renk ve desen çeşitliliğine sahiptir.Türkiye doğal taş endüstrisi ticari anlamda

sürekliliğini kanıtlamış 80’in üzerinde çeşidi piyasaya sürebilmektedir.

Ticari anlamdaki mermer blokları ve kesilerek boyutlu plaka haline dönüştürülen işlenmiş

ürünler pazarlarda talep bulmaktadır. Blok ve işlenmiş ürünlerin boyutları alıcı ile satıcı

arasındaki anlaşmalarla karara bağlanmaktadır.Türkiye blok ve plaka şeklinde mermer ihracatı

yapmaktadır. İhracat yapılan ülke sayısı 100 dolayındadır. Müşteri sayısı ise çok daha fazladır.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/22 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Mermer ihracatında Amerika, İsrail, Suudi Arabistan, İtalya, Japonya, Almanya, Çin

( Hong Kong dahil), Tayvan, Rusya Federasyonu ön sıralarda yer almaktadır ( Ek 3 ).

1.6.2. Peyzaj Taşları :

Son 10 yıl içinde başta Ankara olmak üzere belediyelerin kent yaya yollarında andezit ve bazalt

kullanımı artmıştır. Avrupa kent peyzajı projelerinde dedoğaltaşlar tercih edilmektedir.

Yurt dışına yollanan granit parke taşlarının birim fiyatı parke boyutuna göre liman teslimi olarak

80 DM/ ton ile 100 DM/ton arasında değişmektedir. Bu ürünlerin ocak teslim fiyatı 40-60 DM/

ton dolayındadır. Son yıllarda Aliağa, Dörtyol, Osmaniye ve Diyarbakır’dan üretilen bazalt

parke taşı ve bloklar yurtdışından yoğun talep almaktadır.

1. 7. Yerine Geçebilecek Ürünler ve Geri Kazanma Olanakları:

1.7.1. Mermer

Mermer uygulamasının yerine geçebilecek belli başlı alternatif malzeme seramik ürünleri,

sentetik taş ürünleri ve plastik kaplama malzemeleridir. Mermer ürünlerinin, uygulandığı

yapıdan geri kazanılarak bir başka yerde kullanılması çoğu kez mümkün değildir.

1.7.2. Peyzaj Taşları

Gerek parketaşı ve gerekse kaplama taşı olarak kullanılan doğal taşların yerine bir dönem

çimento esaslı kompozit malzemeden üretilen yapay malzemeler geçmiştir. Kilitli parke, boyutlu

kaplama elamanı şeklindeki bu yapay ürünler bugün hala kentsel alanlarda ve peyzaj

projelerinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Doğal peyzaj taşlarının avantajlarının tüketiciler

tarafından yeniden keşfi ile bu malzemelerin tüketiminde büyük artış beklenebilir.

1.8. Doğal Taş Sektörü Projeksiyonları

1.8.1. Türkiye Doğal Taş Sektörü Projeksiyonları (2001-2005)

Türkiye’de doğal taş sektöründe yatırım, üretim ve ihracat açısından son 15 yılda ulaşılan

büyüme hızı % 13,6 ile dünya ortalamasının iki katına ulaşmıştır. Ülke genelindeki rezervlerin

tamamına yakın bir kısmında üretim faaliyeti sürdürülmektedir. Anılan ocaklarda sağlam ve blok

verimi yüksek seviyelere henüz inilememiştir, Yakın bir gelecekte sağlam katmanlarda üretim

yapılabilecektir. Bu durumda yeni ocak yatırımı gerçekleştirilmese bile ülke doğaltaş üretimi, dış

ticareti ve tüketimim hızla artacaktır.

Türkiye doğal taş sektörü ile ilgili talep, üretim, ihracat ve ithalat projeksiyonları Çizelge 15’de

verilmiştir.Blok ve mamul üretimi artış oranı % 13, blok ve mamul ihracatı artış oranı % 18, blok

ve mamul ithalatı artış oranı %8 ve iç tüketim artış oranı %11 olarak alınmıştır.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/23 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Çizelge 15. Türkiye Doğal Taş Projeksiyonları

2001 2002 2003 2004 2005

bin ton % bin ton % bin ton % bin ton % bin ton %

Blok Üretimi 3000 100,0 3390 100,0 3800 100,0 4300 100, 4900 100,0

Blok ve Mamul İthalatı 120 4,0 130 3,8 140 3,7 150 3,5 163 3,3

Blok ve Mamul Arzı 3120 104,0 3520 103,8 3940 103,7 4450 103,5 5063 103,3

Blok ve Mamul İhracatı 695 22,3 820 23,2 970 24,6 1140 25,6 1350 26,7

Blok ve Mamul Talebi 2425 81,7 2700 80,6 2970 79,1 3310 77,9 3713 76,6

İç tüketim (bin m2 eşleniği) 20.515 22.840 25.125 28.000 31.400

1.8.2. Dünya Doğal Taş Sektörü Projeksiyonları

Dünya doğal taş üretimi ve tüketimindeki artış tahminleri projeksiyonu (2000-2025) Ek 1, Tablo

1.34’de, doğal taş ticaretindeki artış tahminleri projeksiyonu (2000-2025) ise Ek 1, Tablo

1.35’de verilmiştir. Buna göre önümüzdeki 25 yıl içerisinde dünya doğal taş sektörü ortalama

% 6,75 oranında büyüyerek üretim 1998’deki 51 milyon tondan 2025 yılında 261 milyon tona

çıkacaktır. Aynı şekilde dış ticaret yılda % 7,95 oranında büyüyerek 1998 yılındaki

278,4 milyon m2’den 2.140,1 milyon m2’ye çıkacaktır.

1990 yılların başında dünya doğal taş üretiminin toplam satış hasılasının 10-12 milyar $ olduğu

hesaplanmıştır. Bugün, 2000 yılında bu rakam 15 milyar $’a yakındır. Dünya üretiminin % 4’üne

ulaşan ülkemizde, yıllık cironun 600 milyon $ civarında olduğu, bunun da 200 milyon dolarlık

kısmının ihraç edildiği söylenebilir. 2005 yılı için Türkiye toplam doğal taş üretiminin % 26,7’si

olarak tahmin edilen ihracat oranının daha da artarak daha fazla döviz girdisi sağlanması

mümkündür.

1990’lı yılların başında dünya doğal taş endüstrisinde makine parkının 12 milyar dolar,

istihdamın ise 75.000’i İtalya’ya ait olmak üzere 250.000 kişi olduğu hesaplanmıştır. Bu

rakamların arttığı bilinmektedir. Sadece Türkiye’de 100.000 kişinin doğrudan ya da dolaylı

olarak mermercilikten hayatını kazandığı ifade edilmektedir. Mermer kesme makineleri

imalatında İtalya ile çetin bir rekabete girmek üzere 2000’li yıllarda Türkiye’de, bu konuda

doğal taş projeksiyonlarına paralel olarak yatırımlar yapılmalıdır.

Bloktan levhaya katma değer artışı İtalya’da 2,3-3,4 misli olup, bu oran granitte 7 civarındadır.

Yabancı kaynaklarda 1995’de Türkiye’nin blok mermer fiyat ortalaması 103, Portekiz’in 197,

İtalya’nın 149 dolardır. Levha ve işlenmiş ürünlerde ise rakamlar sırası ile 149-341, 235-450 ve

378-574 dolar olarak görünmektedir. Gelecekte aleyhimize görünen bu fiyat oluşumu, kalite

yükseltilerek lehimize çevrilmelidir. Son yıllarda bu konuda pazarlar çeşitlendirilerek önemli

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/24 madencil/sanayiha/oik627.pdf

başarılar elde edilmiştir. Plan dönemi sonunda verilen hedeflere ulaşılırsa madencilik

üretimimizde doğal taşlar, linyitten sonra 2. sıraya, net döviz girdisi bakımından da ihracatta 1.

sıraya yükselecektir. Bunun için raporun sonunda ele alınan tedbirler ciddiyetle ele alınmalıdır.

1.9. Doğal Taş Sektörünün Temel Sorunları Ve Çözüm Önerileri

1.9.1. Eğitim

Ocak, Fabrika ve Atölyeler ile pazarlama ve yapılarda taş montajı işlerinde çalışacak mühendis,

formen, tekniker usta ve çırakların malzeme üretim teknolojisi, tasarım ve montajı konularında

eğitilmesi özel önem taşımaktadır.

Çözüm Önerileri

a- Meslek Liseleri mermer programlarının öğretmen açığı, müfredat ve alt yapı

sorunlarının çözümü.

İlgili Kuruluş: M.E.B.Mesleki Eğitim Genel Müdürlüğü.

b- Mermer teknikeri yetiştirmeye yönelik meslek yüksekokullarının öğretim elemanı

açığını kapamak üzere öğretim üyesi yetiştirilmesine yönelik olarak teknik eğitim

fakültelerinden birine program açılması ve alt yapılarının geliştirilmesi gerekmektedir.

İlgili Kuruluş: YÖK, Üniversitelerin ilgili birimleri.

c- Mimarlık, İnşaat ve Peyzaj Mimarlığı Fakültelerine; Mimari yapılarda ve peyzaj

projelerinde doğal taş kullanımı ve malzemelerin özelliklerini öğretmeye yönelik derslerin

konulması. Mezunlara yönelik meslek içi eğitim seminerleri düzenlenmesi,

İlgili Kuruluş: Mimar ve Mühendis Odaları, İlgili Fakültelerin Dekanlıkları.

d- Meslek içi Eğitim Merkezleri, Halk Eğitim Merkezleri, Usta-Çırak okulları ve

KOSGEB bünyelerinde mermer ustaları yetiştirilmesi, mesleki seviyelerinin tespit edilmesi ve

çalışanların diplomalı olmalarına yönelik çalışmalar yapılmalıdır.

İlgili Kuruluşlar: Milli Eğitim Bakanlığı, TESK, Sanayi Odaları, Meslek Kuruluşları.

e- Tüketicinin bilinçlendirilmesine yönelik eğitim seminerlerinin yapılması, Türkiye

ihracatında doğal taş sektörünün önemi ile ilgili yayın organlarının harekete geçirilmesi

gerekmektedir.

İlgili Kuruluşlar: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Tüketici Kuruluşları, Basın Yayın

Kuruluşları, Meslek Örgütleri, İZFAŞ.

f- Maden ve Jeoloji Mühendisliği eğitimi veren fakültelerin müfredat programlarında doğal

taş aranması ve ocak ve fabrika işletmeciliği ile ilgili derslerin ağırlığının artırılması

gerekmektedir.

İlgili Kuruluşlar : İlgili Fakülte ve Dekanlıkları

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/25 madencil/sanayiha/oik627.pdf

1.9.2. Örgütlenme

Halen iki Maden İhracatçı Birliği, iki Mermerciler Odası ve Mermerci Dernekleri ile

koordinasyonu sağlanmaya çalışılan sektör, Teknik, Ticari ve Sosyal bilgi iletişimi açısından

ciddi kopukluklar göstermektedir. Bunda en önemli etken şirketlerin aile şirketi hüviyetinde

olmaları, kurumlaşmanın henüz gelişmemiş olmasıdır. Dünyada ise sektör etkin bir örgütlenme

içindedir. ( Ek 6 – Dünya Doğal Taş Sektör Birlikleri)

Çözüm: Meslek bilincinin artırılması ve müşterek menfaatlerin tanıtımı ile sağlanabilecektir.

Kurulması gerekli ilgili kuruluşlar: Doğaltaş Sektörü Üreticileri Üst Birliği( Öneri Tüzük Ek

7.1’de yer almaktadır), Türkiye Doğaltaş Araştırma Enstitüsü, Türkiye Doğaltaş Kültürünü

Geliştirme Vakfı

1.9.3. Finansman, Pazarlama, Tanıtım

- Doğal Taş Sektöründe 300.000 m2 /yıl üretim için ocak ve fabrika yatırım tutarı

yaklaşık 5.000.000 $ olup bu yatırım düzeyine ulaşabilmek uzun bir süreç

almaktadır,

- Ocak yatırımlarında risk yüksek olup büyük kuruluşlar, ocak yatırımlarına ya

sınırlı girmiş ya da yeni yeni girmektedir. Ocak yatırımları fabrika yatırımlarının

gerisinde kalmıştır.

- Sektörün yapısı itibariyle Ocak, Fabrika ve Atölye yatırımlarının tek başına

başarıya ulaşması mümkün olamamaktadır. Bu nedenle diğer sektörlerden farklı

olarak bu sektörde başarılı olabilmek için hammadde üretimi (ocak), ürün

işlemesi (Fabrika ve Atölye), montaj ve pazarlama bir saç ayağıdır. Üçünün

birlikte koordine edilmesi için güçlü finansman ve Deneyimli personel

gerekmektedir.

- Şirketler kendi bünyelerinde pazarlama ve montaj için özerk bir yapı

kuramadıkları için her işi yapan elemanlarıyla pazarlamayı da yapmaya

çalışmaktadır.

Çözüm Önerileri : Halen sektörü tanıtan üç ciddi dergi yayınlanmaktadır.

Ülkemizde her yıl düzenlenen ihtisas fuarları uluslararası düzeyde faaliyet

göstermektedir. Sektör sınırlı da olsa dış ülkelerdeki fuarlara katılma gayreti

içindedir. Bu fuarlara katılım Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından öncelikli olarak

desteklenmektedir.

Bu sektörde bölgesel bazda çok sayıda Sektörel Dış Ticaret Şirketi kurulmalı ve

özellikle dış ticaret işlevini üstlenmeye çalışmalıdır. Kurulacak bu şirketler Dış

Ticaret Müsteşarlığı tarafından bilgi ve Eximbank kredileri açısından

desteklenmelidir. Sektörde faaliyet gösteren şirket ve derneklerin

faydalanabilecekleri devlet yardımları Ek 7.2’de, Sektörel Dış Ticaret Şirketleri

Modeli ile ilgili bilgiler Ek 7.3’de yer almaktadır.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/26 madencil/sanayiha/oik627.pdf

1.9.4. Teşvik

Mermer öncelikli sektör kapsamındadır. Bu imkanı kullanan bir çok şirket öncelikle fabrika

yatırımlarını gerçekleştirmiştir

Ocak yatırımlarının buna paralel gelişmeyişi fabrikalarda atıl kapasitelerin ortaya çıkmasına

neden olmuştur. Ocaklardan katraklık blok üretiminin sınırlı kalışı, çok lamalı katrakların

çalışmalarını sınırlandırmış, kapasitesi büyük katraklara küçük blokların bağlanmasını zorunlu

kılmıştır.

Yeni ocakların açılmasının ve mevcutların geliştirilmesinin teşvikine ihtiyaç duyulmaktadır.

Çözüm Önerileri :

- Madencilik Fonundan ocaklar için arama ve işletme dönemi yatırımları düşük

faizle kredilendirilmelidir.

- Mermer ocaklarının Yol, Elektrik ve Su ihtiyaçlarına yönelik alt yapılar

gerçekleştirilmeli, maden sahibi kullanımına bağlı olarak borçlandırılmalı veya

yatırım tutarı kullanılan elektriğe şarj edilmelidir.

- Karayolları Gabari sınırlamaları ile ortaya çıkan blok taşıma sorunlarının çözümü

için Sektörel Dış Ticaret Şirketine Nakliye Filosu kurmak üzere düşük faizli kredi

imkanı sağlanmalıdır.

- Sektöre teşviklerden yararlanmasını öğretmek amacıyla kilit personelin eğitilmesi

bürokratik prosedürün kolaylaştırılması ve mevcut teşvik mevzuatının tanıtımı

sağlanmalıdır.

- İtalya’da olduğu gibi; bir taraftan üretim primi ve alt yapı desteği gibi gizli

sübvansiyon sağlanırken, diğer taraftan kent içi peyzaj projelerinde ve kamusal

mekanlarda belirli bir oranda yerli doğal taş kullanma zorunluluğu getirilmeli ve

özellikle otobüs terminalleri, havaalanları, kent umumi alanları gibi mekanlarda

yerli taş kullanılması özendirilerek iç piyasa hareketlendirilmeli ve yerli taş

üreticileri özendirilmelidir.

1.9.5. Mevzuat

Doğal taş sektörü, yasaların bir ülke kalkınmasındaki önemini göstermek açısından örnek bir

sektördür. Mermer 3213 sayılı Maden Kanunu kapsamına alınması ile birlikte ihracatı 1985

yılında 3,2 milyon dolar iken günümüzde 160 milyon doların üzerine çıkmıştır. Bunun temel

nedeni 1901 yılında hazırlanan Taş Ocakları nizamnamesindeki hantallığa ve güvence

eksikliğine karşın Maden Kanununun getirdiği pratiklik ve güvendir.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/27 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Halen mermer sahalarının çoğunluğu orman alanı içinde kalmaktadır. Bu durum ağaç olmasa

dahi ağaç yetişebilir alanların da orman alanı içinde kabul edilmesi sonucu Orman Genel

Müdürlüğü ile ocakçıları karşı karşıya bırakmakta, mevzuat ve maliyet açısından zorluklar

çıkartmaktadır.

Doğal taşların işletilmesi ÇED Yönetmeliğinde yapılan düzenlemeler ile daha da güçleştirilmiş

bulunmaktadır. Bu konuda yapılan çalışmaların yatırımcıyı caydırıcı olmaktan çok düzenleyici

ve kolaylaştırıcı olması beklenmelidir. Ön ÇED için dahi 13-19 kurumun görüşü alınmaktadır.

Karayolları Taşımacılığında istiab haddi sınırlaması (7 m3 bir blok 21 ton gelmektedir) ile

blokların ocaktan karayolu ile fabrikalara nasıl taşınacak sorusu yanıtsız kalmaktadır.

Milli Emlak kira bedellerinin tespiti ve kiralanacak alanların imalat alanı ile sınırlı olmaması bir

çok ilde sorun yaratmaktadır.

Madencilik sektörü %5 devlet hakkı, %5 fon kesintisi, varsa %2 belediye hakkı, % 2 buluculuk

hakkı + Gelir Vergisi ile devlete en çok ödeme yapan sektör konumundadır. Bu durumda

sektörün ne derece teşvik edildiği sorgulanmaktadır.

Çözüm Önerileri :

Mevzuatın getirdiği kısıtlayıcı ve engelleyici hükümler için Sektör Örgütleri ile Devletin Kanun

Koyucu ve İcra Organları gerekli Çalışma Grupları oluşturup sektörün önünü daha da açacak

önlemleri almalıdır. ÇED Yönetmeliğinde yapılacak değişiklik ile mermer alanları arama ve ön

işletme safhasında ÇED’den muaf tutulmalıdır.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/28 madencil/sanayiha/oik627.pdf

MADENCİLİK ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU

Başkan : İsmail Hakkı ARSLAN – ETİ GÜMÜŞ A.Ş.

Raportör : Ergün YİĞİT – ETİ HOLDİNG A.Ş.

Koordinatör : Pınar ÖZEL – DPT

ENDÜSTRİYEL HAMMADDELER ALT KOMİSYONU

Başkan : Dr.İsmail SEYHAN – MTA

Başkan Yrd. : Ekrem CENGİZ – MTA

Raportör : Oya YÜCEL – MTA

Raportör : Mesut ŞAHİNER – MTA

YAPI MALZEMELERİ (YAPI TAŞLARI)

Başkan : Yrd.Doç.Dr.Hürriyet AKDAŞ – OSMANGAZİ ÜNİ.

Üye : Halil ÇETİNKAYA – ESMAD

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/29 madencil/sanayiha/oik627.pdf

1.GİRİŞ

1.1. Tanımlar :

Dünyadaki teknolojik ve bilimsel gelişmeye paralel olarak insanoğlunun hayat ve yaşam anlayışı

da değişmiş ve değişmeye devam etmektedir. Bu gelişmeler insanoğlunu çevre bilinciyle birlikte,

daha sakin ve doğal ortamlarda yaşama arzusuna ve özlemine yönlendirmektedir.

Son yıllarda ülkemizde de özellikle büyük şehirlerde ve turistik yörelerde, hem yapılarda hem de

topluma açık ve kapalı alanlarda doğal taşlar kullanılmaya başlanılmıştır. Öncelikle burada bazı

kavramların net olarak tanımlanması gereklidir. “Doğal taş” deyimi ticareti yapılan yada

yapılmayan ve doğada olduğu gibi bulunan her türlü kayaçlar için kullanılan çok genel bir

tanımdır. “Ticari doğal taşlar” yasal izinle üretilerek işlemeden ve/veya işleyerek yada

boyutlandırmadan yada boyutlandırılarak piyasada işlem gören kayaçlar olarak anlaşılmalıdır.

Bu tanım altında ticareti yapılan doğal taşları teknik isimleriyle ve kullanım alanları

birleştirilerek gruplandırılabilinir. Örneğin mermer, granit, bazalt, tüf, andezit gibi. Daha ileri bir

örnek olarak eski yıllardaki mermer anlamı ile günümüzdeki mermer anlamı değişmiştir. Bugün

parlatılabilen (cilalanabilen) tüm kayaçlar mermer olarak işlem görmektedir. Teknolojinin

gelişmesiyle birlikte granit gibi parlatılabilen kayaçlar literatürde hem mermer olarak işlem

görmekte hemde sert taş olarak tanımlanmaktadır. Bu nedenle mermerler kendi içinde daha

detaylı olarak sınıflandırılmalıdır. Granit, andezit, bazalt v.s. gibi kayaçlar parlatılmış olsun veya

olmasın ayrı ayrı ele alınarak kullanım alanları ile birlikte ayrıntıları verilmelidir.

“Yapıtaşları” çok genel bir deyim olup yapı sektöründe kullanılan, her türlü kayaç anlaşılabilir.

Çünkü kireçtaşından tutun mermer ve granite kadar çoğu kayaçlar yapı sektörü için üretilmekte

ve ticareti yapılmaktadır. Bu nedenle yukarıda belirtildiği üzere Yapı Malzemeleri ana başlığı

altında Ticari Doğal taşlar alt ana başlığı ile spesifik olarak bir başlık kullanılması uygun olabilir.

Bugünkü konumda yapı taşlarını mermerden ayrı tutabilecek husus parlatılmamasıdır. Bu

sebeple parlatılmayan doğal kaplama ve döşeme taşları gibi bir başlık uygun görülürse verilebilir.

Ya da mermer kapsamı içinde ayrı bir alt başlık dahilinde bu doğal yapıtaşları konusu işlenebilir.

Bu da “Mermer ve boyutlandırılmış doğal yapıtaşları” şeklinde düşünülebilir.

Bu raporda “Yapıtaşları” deyimiyle parlatılmadan hatta yüzeyleri pürüzlendirilerek değişik

boyutlarda sadece elmas disklerle kesilerek yada el aletleri ile şekillendirilerek veya yontularak,

yapılarda ve çevre düzenlemelerinde kullanılan ticari doğal taşlar anlaşılmalıdır. Daha açık

ifadelerle yapı temellerinde ve duvarlarında, dış kaplamalarda, bahçe duvarlarında, park ve

bahçe düzenlemelerinde, kaldırım, yol ve yaya yolu döşemelerinde, tarihi eserlerin

restorasyonunda, cami, minare ve peyzaj mimari gibi çalışmalarda kullanılan ticari doğal taşlar

anlaşılmalıdır. Ayrıca son yıllarda mermerlerin de yüzeyleri pürüzlendirilerek bu amaçla

kullanıldığı da önemle dikkate alınmalıdır. Ülkemizin bu konuda fevkalede zengin ve çeşitli

ticari doğal yapı taşlarına sahip olduğu açık olarak bellidir. Buna anlamak için hemen en yakın

tarihi yapılara bakmak yeterlidir.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/30 madencil/sanayiha/oik627.pdf

1.2.ULUSLARARASI PİYASALARDAKİ SPESİFİKASYONLARI

Madencilik ve taş ocakçılığı için önerilen Uluslararası Standart Sanayi Sınıflamasına göre (USSS

Rev.3) yapıtaşları metalik olmayan madenler bölümü 14 ve grup 141 olarak tanımlanmaktadır.

Buna göre yapıtaşlarının sınıfları şöyledir.

Sınıf Tanım

141 02 YAPITAŞLARI – Calcareous building stone

14 100 201 Tüvenan – Run of mine

14 100 202 Kalınlığı 25cm <= olarak kesilmiş yapı taşları

14 100 203 Kalınlığı 25cm > olarak bloklar halinde kesilmiş yapı taşları

141 003 GRANİT- Granite

14 100 301 Tuvenan – Run of mine

14 100 302 Kalınlığı 25cm <= olarak kesilmiş granit

(Granite, merely cut into slabs, 25cm<= thick)

14 100 303 Kalınlığı 25cm > olarak bloklar halinde kesilmiş granit

(Granite, merely cut into slabs, 25cm> thick)

141 004 GRE – Sandstone

14 100 401 Tuvenan-Run of mine

14 100 402 Kalınlığı 25cm <= olarak kesilmiş gre

(Sandstone, merely cut into slabs, 25cm<= thick)

14 100 403 Kalınlığı 25cm > olarak bloklar halinde kesilmiş gre

(Sandstone, merely cut into slabs, 25cm> thick)

141 005 BAZALTTAŞI – Basalt stone

14 100 501 Tuvenan-Run of mine

141 006 KİREÇTAŞI –Lime stone

14 100 601 Tuvenan-Run of mine

14 100 602 Ayıklanmış – Separated

14 100 603 Kırılmış – Broken

141 030 KAYAĞANTAŞI – Slate

141 103 001 Tuvenan-Run of mine

USSS sınıflamasında yapıtaşları başlığı altında genel olarak verilmekte olup, niteliklerine göre

fazla ayrıntı verilmemiştir. Yukarıdaki bazı kayaçlar hem parlatılarak ticareti yapılmakta hem de

yapıtaşı olarak da işlem görmektedir (örneğin granit gibi). Bu nedenle yukarıdaki USSS

sınıflaması daha geniş olarak (mermer dışında) verilmiştir.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/31 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Doğal yapıtaşlarının dünya pazarındaki spesifikasyonunu içeren Brüksel Tarife Sınıflaması

(G.T.İ.P.) (Brussels Tariff Nomenclature, BTN) aşağıda verilmektedir. Burada Gümrük Tarife

İstatistik ve Pozisyon Numarası (G.T.İ.P.) 2515 ile başlayanlar mermer, traverten, su mermerini

tanımlarken, 2516 ve 6802 ile başlayanlar ise hem mermer ile ilgili hem de doğal yapıtaşlarını

tanımlamaktadır.

25.16 pozisyon no ile belirtilen, volkanik kökenli diğer sert taşlar (syenite, gneiss, trachyte, lav

taşı, diabase, diorite, phonolite gibi) ile yontulmaya veya inşaata elverişli olup da 25.15

pozisyonu haricinde kalan kireç taşları (inşaatta kullanılan kireç taşı veya portlant taşı dahil) ve

aynı zamanda tabii magnezyum silikatten ibaret olup, 25.15 pozisyonuna girmeyen somaki

(serpantine) ve yeşil somaki (ophite) taşlarını da içine almaktadır.

Bu pozisyonda yer alan taşlar, 25.15 pozisyonundaki taşlar gibi şekil verilmiş veya işçilik

görmüş olabilir. Ancak, bunların kırılarak makadam şekline sokulmuş olanları 25.17

pozisyonuna girmekte ve kaldırım taşları, kaldırım kenar taşları veya döşeme taşları şekline

sokulmuş olanları da (sadece yontma veya testere ile kesme suretiyle elde edilmiş olsalar dahi)

68.01 pozisyonunda yer almaktadır.

Bazen küçük granit, Belçika graniti veya Flander graniti olarak bilinen ekosinler 25.15

pozisyonuna ve eritilmiş bazalt da 68.15 pozisyonuna dahil bulunmaktadır. Bu pozisyonda yer

alan taşların küçük parça ve kırıntıları ile toz halinde olanları 25.17 pozisyonunda yer alır.

68.01 pozisyon, kayağan taşından olanlar hariç umumiyetle kaldırımlarda, kaldırım kenarlarında,

döşemelerde vb. gibi yerlerde kullanılacak şekilde hazırlanmış tabii taşları (Kum taşı (gre),

granit, porfir vb.) içine almaktadır. Bu şekilde hazırlanmış taşlar ; aynı zamanda başka maksatlar

için kullanılmaya elverişli olsalar bile bu pozisyonda yer alır. Her nevi çakıl taşları ile yol

inşaatında kullanılan benzeri şekilsiz taşlar 25.17 pozisyonuna dahil olur.

Bu pozisyonda yer alan taşlar el veya makine ile biçilmesi, kabalarının alınması ve şekil

verilmesi suretiyle elde edilir. Kaldırım ve kaldırım kenar taşları umumiyetle dikdörtgen (kare

dahil) olmakla beraber, döşeme taşları uzunluk ve genişliklerine göre daha ince, kaldırım taşları

ise düzgün olmayan küpler halinde veya tepeleri kesilmiş piramitler şeklindedir.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/32 madencil/sanayiha/oik627.pdf

G.T.İ.P. Tanım

25.16.

2516.11.00.00.00

2516.12.00.00.00

2516.12.10.00.00

2516.12.90.00.00

2516.21.00.00.00

2516.22.00.00.00

2516.90.00.00.00

Granit, porfir, bazalt, gre, ve yontulmaya veya inşaata elverişli diğer taşlar

(kabaca yontulmuş veya testere ile yahut başka surette dikdörtgen şeklinde

(kare dahil) bloklar veya kalın dilimler halinde sadece kesilmiş olsun

olmasın ;

GRANİT:

Ham veya kabaca yontulmuş

Testere ile yahut başka surette dikdörtgen şeklinde (kare dahil) bloklar veya

kalın dilimler halinde sadece kesilmiş

Kalınlığı 25 cm’ yi geçmeyenler

Diğerleri

GRE

Ham veya kabaca yontulmuş

Testere ile yahut başka surette dikdörtgen şeklinde (kare dahil) bloklar veya

kalın dilimler halinde sadece kesilmiş.

Yontulmaya ve inşaat elverişli diğer taşlar

68.01.

68.02

6802.10

6802.10.00.10.00

6802.10.00.90.11

6802.10.00.90.19

6802.22.00.00.00

6802.23.00.00.00

6802.29.00.00.00

6802.29

6803.00

6803.00.10.00.00

6803.00.90.00.00

Tabii taşlardan kaldırım taşları ve kaldırım kenar taşları ile döşeme taşları

(Kayağan taşından olanlar hariç)

Yontulmaya veya inşaata elverişli işlenmiş taşlar (Kayağan taşı hariç) ve

mamulleri (68.01 pozisyonunda yer alanlar hariç); tabii taşlardan (Kayağan

taşı dahil) mozaik için küp şeklinde taşlar ve benzerleri (takviye edilmiş

olsun olmasın); tabii taşardan (Kayağan taşı dahil) suni olarak boyanmış

granüler, küçük parçalar ve tozlar

Karolar, küpler ve benzeri eşya (dikdörtgen ve kare şeklinde olsun

olmasın)( en geniş yüzleri, bir kenarı 7 cm.den az alan kare içine

girebilecek olanlar); suni olarak boyanmış granüler küçük parçalar ve tozlar

Kayağan taşından mozaik için küpler ve benzerleri ve suni olarak boyanmış

granüller, küçük parçalar ve tozlar

Kalkerli taşlardan veya su mermerinden

Diğerleri

Yontulmaya veya inşaata elverişli diğer taşlar ve bunlardan eşya (basitçe

kesilmiş veya yontulmuş, yüzeyleri düz ve yassı olanlar)

Diğer kalkerli taşlar

Granit

Diğer taşlar

Diğer kalkerli taşlar

İşlenmiş Kayagantaşı ve kayagan taşından veya aglomera kayağan taşından

eşya:

Çatı veya duvar için olanlar

Diğerleri

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/33 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Kaldırım kenar taşları düz veya kavisli olabilir, bunların kesitleri normal olarak dikdörtgen (kare

hariç) şeklindedir. Kaldırım, kaldırım taşları, döşeme taşları olduğu anlaşılabilecek şekilde

sadece biçilmek veya kabaca dört köşe yontulmak suretiyle elde edilen taşlar bu pozisyona dahil

olunmaktadır. Keza, bu pozisyonda yer alan taşlar, yontularak veya çekiçle vurularak düzgün

şekle sokulmuş, kenarları yuvarlatılmış, yiv ve set açılmış veya yol inşaatında hususiyet arz eden

kısımlarda kullanılacak şekilde işlenmiş (su birikintilerinin süzülmesini temin edecek şekilde

sokulmuş, vb.) de olabilir. Seramikten mamul döşeme taşları (Fasıl 69) ile betondan veya suni

taşlardan kaldırım taşları vb. (68.10 pozisyonu) bu pozisyon haricinde kalmaktadır.

1.3. Doğal Yapı Taşları

Bu bölümde yapıtaşı olarak kullanılan kayaç ve kayaç grupları kısaca özellikleri ile birlikte

verilmektedir.

Bazalt : İnce taneli, yoğun, sert, dayanıklı ve koyu renkli (siyah) bir magmatik kayaç olan

bazalt gabro grubunun volkanik türüdür. Homejen yapısı nedeniyle düzgün kırılma yüzeyleri

vermesi açısından yapıtaşları konusunda özellikle yaya ve yolların döşenmesinde zartaşı olarak

üretimi açısından aranan bir kayaçtır. En önemli özelliklerinden biri arazide altıgen prizmalar

şeklinde ve sütunlar halinde meydana gelmiş olmasıdır.

Granit : Magmatik kökenli olan granit iri taneliden ince taneli feldspar ve kuvars mineralleri

içeren sert bir kayaçtır. Feldspar rengine bağlı olarak değişik renkler alabilmektedir. Mineraller

çok büyük olursa pegmatit, çok ince taneli olursa aplit olarak adlandırılır. Yapıtaşı olarak

granitlerde orta ve özellikle ince mineral taneli olmasına ilaveten düzgün kırılabilme özelliği

aranmaktadır. Yörelere göre farklı özelikler veren granitlerin özellikle gri renkli, ince mineral

taneli olanları parke taşı imalatında kullanılmaktadır. İri mineral taneli ve farklı renkli granitler

daha çok mermer gibi parlatılarak plakalar şeklinde kullanılmaktadır.

Andezit : Volkanik kökenli olan andezit kayaçları renk, doku ve sertlik açısından uygun olan

bazı türlerinden parke taşı, döşeme taşı, kaplama taşı ve yapılarda değişik amaçlı olarak mimari

tasarımlarda ve tarihi yapılarda kullanılmaktadır. Su emmeyen, suda dağılmayan özelliği, sıkı

dokulu ve koyu kırmızı renkli olmasının yanı sıra kırıldığında ve disk kesicilerle kesildiğinde

düzgün yüzey veren andezitler, aranan özellikleridir. İç Anadolu Bölgesinde (Ankara, Çankırı,

Afyon) andezit üretimi son yıllarda büyük artış göstermiştir.

Kumtaşı : Kumtaşı silisli veya kum taneciklerinin çökelmesi ve bunların çimentolanması ile

oluşmuş sert bir kayaçtır. Özellikle ince taneli ve gri renkli olan ve silisce zengin tabakalı

kumtaşları parke taşı olarak tercih edilmektedir. Türkiye’deki üretimi küçük ölçekte olup iç

piyasaya yöneliktir.

Kireçtaşı: Krem veya beyaza yakın renklerdeki kireçtaşlarından hem doğal parke taşı hemde

diğer amaçlı yapı taşları üretilmektedir. Parke taşı olarak yurtdışına küçük miktarlarda ihraç

edilmektedir.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/34 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tüfler : Volkanik küllerin konsolide bir hale gelmesiyle oluşmaktadır. Özellikle volkaniklere

bağlı riyolit – dasit türü tüfit kayaçlar ilgi görmektedir. Bünyelerinde serbest olarak kuvars

mineralleri bulunabilir. Tüfler sedimanter kayaçlar gibi tabakalanma gösterebilmektedir. Doğal

olarak değişik renkteki özellikle beyaz, pembe, sarı-kırmızı desenli ve yeşil renklerin hakim

olduğu tüfler üretilmektedir.

Kayağan taşı (Kayraktaşı, slate, arduvaz) : Metamorfik bir kayaç olan kayağan taşı,

çamurtaşları, silttaşları, şeyller ve volkanik küllerin farklı kompozisyonlarını içerir.

Metamorfizma nedeniyle oluşan klivaj yapıları, bu taşların doğal olarak plaka halinde

ayrılmasına sebep olur. Çok farklı mineral ve kompozisyonları nedeniyle, değişik renkler ve

desenler verebilmektedir. İhraç potansiyeli yüksek olan kayağan taşı çatı kaplamalarında,

döşemelerde ve dış kaplamalar ile birlikte peyzaj mimari amaçlı olarak kullanılmaktadır.

Diabaz : Sert bir kayaç olan diabaz hem mermer hem de yapıtaşı olarak işlem görmektedir.

Ülkemizin değişik yörelerin de diabaz oluşumları (Tokat, Adana, Antalya) bilinmesine rağmen

sadece sınırlı oranda Gemlik’ te üretim bulunmaktadır.

Yukarıda yaygın olarak bilinen yapıtaşlarına ilaveten siyenit, diyorit, gabro, gneiss, grovak,

şist ve değişik özelliklerde kumtaşları da olabilir. Bunların dışında da yeni yapıtaşlarının ortaya

çıkması her zaman mümkündür.

Granit, diyorit, siyenit vb. gibi mermer olarak da kullanılabilecek niteliklerdeki magmatik orijinli

kayaçlar eski kristalin masiflerle ilgili olarak bulunur. Bazı kıtalarda örneğin; Kuzey Avrupa’da,

İsveç, Finlandiya ve Güney Afrika’da olduğu gibi çok geniş alanlarda Granit oluşumlarının

bulunduğu jeolojik olarak bilinmektedir. Siyenit adı ise Mısır’daki Siena’dan gelmekte olup,

Piramitler Eski Mısırlılar tarafından siyenitlerden inşa edilmişlerdir.

2.MEVCUT DURUM VE SORUNLAR

2.1. Mevcut Durum

2.2. Türkiye’ de üretilen doğal yapıtaşları

Ülkemizde doğal yapıtaşlarının tarih boyunca hemen hemen her bölgede üretimi yapılmıştır. Ege

bölgesi bu konuda ilk sırayı almaktadır. Ege bölgesinin bu konuda ilk sırayı almasının sebebi

limanlara yakın olmasıdır. Yani yurt dışına pazar kolaylığı ve avantajına sahiptir. Bu sebepten

doğal taş ve yapıtaşları üretimi ve gelişimi, limanlara yakın bölgelerde daha çok gelişmiştir.

Diğer bölgelerdeki üretimler daha çok yakın çevrelere ve iç piyasaya yöneliktir.

Türkiye’de doğal yapıtaşları oldukça zengin ve bir o kadar da çeşitlilik arz etmektedir. Doğal

yapı taşlarımız çoğunlukla isimlerini bulundukları yöreye göre alırlar.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/35 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Bazen de renk, görünüm ve teknik ismiyle de anılabilmektedir. Türkiye’de tespit edilebilen ve

üretimi yapılan yapıtaşı ocakları aşağıda çıkarılmıştır.

1. Ünye taşı Ünye

2. Kandra taşı Kandra

3. Küfeki taşı İstanbul

4. Armutlu taşı Gebze

5. Kestanbol graniti Çanakkale

6. Çan taşı (desenli yapı taşı) Çan

7. Kayağan taşı Muğla, Bodrum, Denizli

8. Bazaltlar İzmir, Diyarbakır, Uşak, Gediz, Muş, Bitlis

İskenderun, Boyabat, Eskişehir, Van,

9. Diabaz Gemlik

10. Nevşehir taşı Nevşehir

11. Kireçtaşı Eskişehir

12. Kumtaşı Afyon (Sincanlı, Sandıklı, Bolu (Göynük),

Eskişehir (Sarıcakaya), Ankara (Kalecik)

13. Andezitler Ankara, Çankırı, Afyon, Uşak, Dikili

14. Porsuk taşı Eskişehir

15. Kayseri taşı Kayseri

16. Keşan taşı Keşan

17. Saray taşı Saray

18. Güllük graniti Güllük

19. Narman taşı Erzurum

20. Yeşil tüf Gümüşhane

21. Kırşehir taşı Kırşehir

22. Foça taşı Foça, İzmir

23. Urfa taşı Urfa

24. Sarı kumtaşı Beypazarı, Ankara

Yukarıda verilen yapıtaşları listelerine fazla tanınmamış ve/veya sadece o yörede az miktarlarda

kullanıma açık yapıtaşlarının isim ve yörelerini de ilave etmek mümkündür. Örneğin ülkemizde

kırsal kesimin inşa etmekte kullandığı çoğunlukla şekilsiz, boyutlandırılmamış tüvenan

kireçtaşları ve tüfler, hemen hemen her bölgede üretilerek temel, duvar, bahçe gibi alanlarda

kullanılmaktadır.

2.3. Yapıtaşlarının Türkiye’deki Hukuki Durumu

Mermer, 15 haziran 1985 tarihinde yayınlanan 3213 sayılı Maden Kanunu kapsamına alınırken,

yapıtaşları bu kanun kapsamı dışında tutularak “Taş Ocakları Nizamnamesi” kapsamında

bırakılmıştır. Mevcut maden kanunda :

“ Kesilip parlatılabilme özelliğini taşımayan kaba inşaat veya yol yapımı gibi v.s. işlerinde

kullanılan taşlar bu kanunun kapsamı dışındadır.”

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/36 madencil/sanayiha/oik627.pdf

“Ancak yürürlükte olan taş ocağı ruhsat sahasında işletmeye elverişli olan madenin rezerv

durumu da dikkate alınarak sanayiin hammaddesi veya ihraç konusu olduğunun, ruhsat

sahibince belgelenmesi halinde bu madde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının teklifi ve

Bakanlar Kurulu Kararı ile Maden Kanunu kapsamına alınabilir” olarak ifade edilmiştir.

Bu raporda tanımlanan özellikteki yapıtaşları maalesef mevcut kanun kapsamı dışında tutulduğu

açık olarak bellidir. Ancak bu yapı taşlarından yurtdışı satışı yapılırsa ve bakanlık teklifi ile

Bakanlar kurulu kararı ile ancak maden kanunu kapsamına alınabilmektedir.

Halbuki pek çok yapıtaşları parlatılmadan yapıların restorasyonunda ve dış kaplamalarında, park

ve bahçe düzenlemelerinde, doğal görünüm kazandırmak için kullanılabilmektedir. Bu konuda

bazı yapı taşlarımız hem yurt içi hem de yurtdışında önemli isim yapmış bulunmaktadır.

Örneğin Bazalt parke taşları, granit parke taşları, andezit, Çan taşı (desenli yapıtaşı), kayağan taşı

gibi. Bu yapıtaşlarına hem yurt içi hem de yurt dışı yoğun talepler olmasına karşın üreticilerimiz

bu taleplere cevap verememektedir. Bir kısım üreticiler mermer kapsamı ile çalışırken, çoğu taş

ocakları kapsamında çalışmaktadır. Taş ocakları nizamnamesine göre çalışan üreticiler ruhsat

süreleri, yatırım, planlama ve çevre kısıtlamaları nedeniyle uzun dönem planlı yatırımı

gerçekleştirememektedir. Bu durumun mutlaka Maden kanunda değişiklik yapılamasına ve bu

sektörün önünün açılmasına ihtiyaç olduğunu göstermektedir.

2.4. Rezervler

Yapıtaşları konusunda önemli bir rezerv çalışmaları mevcut olmayıp, Türkiye’ nin mevcut

jeolojik yapısı ile ilgili olarak tespitler yapılabilir. Rezerv açısından bir sıkıntı yada sınırlama

beklenmemektedir. Bu konuda önemle edüt çalışması yapılarak envanter ve kaynak

oluşturulmalıdır. Özellikle yapı sektöründe, çevre düzenlemelerinde kullanılabilecek

yapıtaşlarının araştırılarak ekonomiye kazandırılması planlanmalıdır.

2.5. Tüketim

Yapıtaşlarının kullanım alanları ve tüketimi oldukça geniş alanlara yayılmaktadır. Başlıca

tüketim alanı inşaat sektörüdür. Çoğunlukla da dış kaplama olarak kullanılmakla birlikte iç

mimari tasarımlarda da kullanılmaktadır. Binaların dışında park ve bahçe düzenlemeleri ile

birlikte anıt gibi büyük öneme sahip projelerde son zamanlarda çok geniş olarak kullanımına yer

verilmektedir. Büyük şehirlerimizin plansız ve programsız gelişmeleri ve devamlı beton yığınları

şeklindeki görünümleri ve çevre bilincinin de gelişmesiyle beton ağırlıklı seçenekler son yıllarda

yerini doğal yapıtaşlarına bırakmaya başlamıştır. Özellikle büyük şehirlerin hayata geçirdikleri

toplum yararına kullanılan alanlarda hem doğallık kazandırmak hem de çok dayanıklı

olmalarından dolayı tercih edilmektedir ve edilmelidir. Bunların dışında yine minare ve cami

gibi yapılarda da yapıtaşları eskiden beri kullanılmış ve yenilerinde de kullanılmaya devam

edilmektedir.

Özellikle ülkemizin turizm potansiyelinin anlaşılmasıyla birlikte turizm yörelerindeki turizm

amaçlı otel, motel, site ve tatil köyleri gibi yatırımlarda doğal yapıtaşlarının kullanımı son

yıllarda büyük artışlar göstermiştir.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/37 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Bu gibi yatırımlarda doğal yapıtaşlarının kullanımı ile daha estetik bir görünüm verilmekle

beraber turistlerin daha doğal ortamda tatil tercihlerine katkıda bulunulmaktadır. Turizm ülkesi

olan ülkemizin bu yörelerinde doğal yapı taşlarının kullanılmasına önem verilmeli ve projelerde

kullanımı tercih edilmelidir. Bu yörelerde hem doğallığı hemde modern yaşam tarzını ve

çevreciliği doğal estetiklik ile birleştirerek harikulade projelerin geliştirilmesi turizme kesinlikle

katkı sağlayacağı düşünülmelidir.

Türkiye’ de İç Anadolu Bölgesinde yaygın olarak bulunan andezit oluşumları önemli bir yer

tutmaktadır. Andezitler kaldırım, bordür, parke taşı, kaplama taşları (yaya yolları, park ve bahçe

düzenlemeleri v.b.), merdiven basamakları, istinat duvarları, çeşitli profiller (harpuşta, takoz),

tarihi bina ve alanların restorasyonu, kent mobilyaları (Oturma grupları, çiçeklik, çöp kutuları

v.b.) ve mezar taşları olarak kullanılmaktadır.

Andezitler homojen, solmayan, renkleri ve cilasız, silinmiş, çekiçlenmiş veya kaba yontulmuş

yüzey biçimleri ile son on yılda yurtiçi ve yurtdışı doğal taş kullanıcılarının tercihi olan “rustik”

tarz, tarihi dokuyu anımsama, pastel ve dingin renk formatıyla birebir uyuşmaktadır. Bu

özelliğine atmosferin bozuşturma tesirlerine karşı dayanıklılığı ve ısı-ses izolasyonu sağlama

özellikleri eklenince bir çok projede kaplama taş olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bir örnek

olarak Ankara’ da bugüne kadar 100 km uzunluğunda andezit bordür ve 300 000 m2’ yi aşan

andezit kaldırım taşı döşenmiştir. Bu tercihin en önemli sebepleri arasında yapay beton bordür

ve döşemelerin 4-5 yıl gibi süre içersinde atmosferik koşullardan etkilenerek dağılması ve

bozulmasının yanı sıra çok sık olarak tamir ihtiyacı gösterilebilir. Halbuki andezit bordür ve

kaldırım taşları 60 – 70 yıl süreyle bozulmadan kullanılabilmektedir. Bu nedenle yaya trafiğinin

yoğun bölgelerinde andezit gibi dayanıklı doğal yapı taşlarının kullanımı geçen birkaç yıl içinde

önemi ve özellikleri anlaşılarak pek çok şehrimizde kullanılmaya başlanmıştır. Andezit doğal

yapıtaşı ürünlerini kullanan iller arasında Ankara, İstanbul, İzmir, Afyon, Konya, Uşak,

Çanakkale sayılabilir. Belediyelerin doğal taşlara yönelmesi ile andezit tüketiminin halen

tahmini 500 000 m2/yıl dan önümüzdeki yıllarda iki misline çıkması beklenmektedir.

Türkiye’de bazalt tüketimi çok yaygın olmamakla birlikte potansiyel açısından önemli bir parke

taşıdır. Özellikle İzmir Bölgesi Aliağa – Çaltıdere Köyü civarında üretilen bazalt parke taşlarının

(zar taşları) büyük kısmı yurt dışına ihraç edilmektedir. Bazalt parke taşları özellikle yol,

kaldırım, park ve meydanlarda aşınmaya karşı yüksek mukavemete sahip oldukları için döşeme

amaçlı olarak kullanılmaktadır. Koyu siyah renkli bazalt parke taşları diğer taşlardan üretilen

parke taşları ile desen oluşturacak şekilde yaygın olarak kullanılmaktadır. Nispeten büyük blok

olarak elde edilen yada sökülen bazaltlar dekoratif amaçlı olarak piyasaya verilmektedir.

Yoğun olarak granitlerden de özellikle İzmir Bergama, Kozak Aşağıcuma ocakları, Balıkesir,

Erdek Ocaklar Köyü ocakları, Eskişehir, Sivrihisar Koçaş Köyü ocakları parke taşı olarak üretim

yapmaktadır. Üretim hem yurtdışı hem de yurtiçinde tüketilmektedir. Tüketim daha çok döşeme

amaçlı olarak parke, bordür, yaya kaldırımı, park ve bahçe düzenlemelerinde kullanılmaktadır.

Benzer şekilde Ülkemiz de üretilen kumtaşları zartaşı olarak tüketildiği gibi değişik boyutlarda

da döşeme ve mimari amaçlı olarak park ve bahçeler de kullanılmaktadır.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/38 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Arduvaz yada sleyt olarak da bilinen kayağan taşı bileşimlerde ve değişik renklerde

olmalarının yanı sıra kullanım alanları da oldukça geniştir. En çok yapı sektörü ve dekoratif

amaçlı olarak çevre düzenlemelerinde kullanılmaktadır. Özellikle ABD ‘de çatı kaplama

malzemesi ve doğal dekoratif amaçlı yaygın olarak uygulanmaktadır. Bunların dışında arduvaz

tozları dolgu malzemesi, çimentoya katkı malzemesi, ısı yalıtımlı uygulamalarda ve agrega

olarak da tüketilmektedir. Bilhassa çatı kaplamalarında kullanılan arduvazların yüzyılı aşkın

süre dayandığı belirtilmektedir. Avrupa ve Amerika’da yeşil, siyah ve gri-mavi renkli arduvazlar

çatı kaplaması yönünde tercih edilmektedir. Arduvaz, zor aşınan ve atmosferik şartlardan

etkilenmeyen özelliği nedeniyle taban döşemelerinin yanı sıra yapılarda ince kaplama malzemesi

olarak kullanılmaktadır. Arduvazların artıkları ise endüstrinin bazı alanlarında katkı ve dolgu

malzemesi olarak değerlendirilmektedir. Kuzey Avrupa’da, kaba kırılmış arduvazların bahçe

yollarında döşeme amaçlı olarak kullanımı hayli popülerdir. Yukarıdaki tüketim alanlarına

ilaveten mineral yünü elde etmede ve çatı kiremitlerini kaplamada da tüketilmektedir. Ülkemizde

Kayrak taşı olarak da bilinen arduvazların Muğla ve Bodrum yöresinde üretimi yapılmaktadır.

Yurtdışına da satılan kayrak taşı, yurt içinde dekoratif amaçlı duvar kaplamaları, şömine barbekü,

baca, fırın vb. ile yaya, araç yolları döşemelerinde, park ve düzenlemelerinde hem doğal olarak

hem de ebatlanmış olarak kullanılmaktadır. Özellikle Akdeniz ve Ege Bölgesi turizm

yörelerinde çevre düzenlemelerinde dekoratif amaçlı yoğun olarak kullanılmaktadır.

Ülkemizdeki üretilen volkanik tüfler 3-4 kata kadar yığma binaların taşıyıcı olarak duvarlarının

oluşturulmasında, cami, minare gibi yapılarda tüketilmektedir. Bahçe duvarları, peysaj mimari

çalışmalarda, yaya yolu, park bahçe düzenlemelerinde kullanılmaktadır. Kaplama amaçlı olarak,

tuğla, perde beton ve briket duvarların kaplanmasında da kullanılmaktadır. Yapılarda ve

bahçelerde değişik amaçlı olarak şömine, barbekü, çiçeklik ve heykel yapımında da

tüketilmektedir. Yine Çan taşı yada desenli yapıtaşı olarak bilinen Riyolitik tüf türü olan yapı

taşlarının üretimi yöredeki ocaklarda basit tekniklerle yapılarak inşaat sektörüne verilmektedir.

Çoğunlukla turizm yörelerinde ve sahil kenarlarında, Çan taşları, yapılara dekoratif amaçla

kaplama olarak, şömine, barbekü gibi yerlerde tüketilmektedir. Yöredeki ocaklar iç talebe cevap

vermekte zorlanmaktadır. Artık üretim küçük atölyelerde işlenerek vazo, küllük, kalemlik gibi

süs eşyası yapımında değerlendirilmektedir ve özellikle de Almanya çok iyi bir pazar olarak

yerini almaktadır.

2.6. Üretim

Çok genel olarak yapıtaşı üretim aşamalarında kullanılan ekip ve ekipmanlar aşağıda

verilmektedir.

Patlayıcı maddeler ve malzemeleri,

İşçilik (Vasıflı, vasıfsız, makinist, operatör, taş ustası gibi)

Makinalar ( Hidrolik kırma makineleri, kesme makineleri, Kompresör ve yardımcı

malzemeleri)

Ekskavatörler,

Enerji gereksinimi,

Nakliyat,

olarak verilebilir.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/39 madencil/sanayiha/oik627.pdf

2.6.1. Yapıtaşı Üretim Yöntemi ve Teknolojisi

Yapıtaşlarının ocaklardan üretimi ve işlenmesi, üretilen taşın cinsine göre değişmektedir.

Bazaltlardan üretilen yapıtaşları açık işletme teknikleriyle ana kayaç kütlesinden üretilmektedir.

Bazaltlar genellikle sütunlar halinde bir yapı verdiğinden bunlar basit tekniklerle ana kayaçtan

ayrılarak alınabilmektedir. Ana kayaçtan sütun bazalt blokları çoğunlukla bir ekskavatör

yardımıyla sökülmektedir. Sökülen irili ufaklı bazalt blokları damperli kamyonlarla işleme

alanına getirilmektedir. İşleme alanına getirilen kütleler burada balyoz ve manivela yardımıyla,

insan gücüne dayalı olarak kademe adı verilen şekle indirgenmektedir. Kademeden gelen

bazaltlardan 2, 4 veya 6 parça zartaşı (parke taşı) üretilebilmektedir. Son işlem de kademeden

gelen bazaltlar ucunda elmas bulunan küçük madırgalar (çekiçler) ile son boyutları verilmektedir.

Kademeden zar taşına geçerken, çalışan işçiler hangi boyutu uygun görürse, taşı o boyuta

indirmektedir. Bazaltlardan parke taşı yapımında ocak çalışması dışında fazla bir mekanize

üretim sistemi bulunmamaktadır. Bir işçi ortalama olarak bir günde 250-300 adet zartaşı

üretebilmektedir. Üretilen zartaşları stok sahasında biriktirilmektedir. Ayrıca doğal olarak

ocaklardan çıkan düzgün ve uygun şekilli bazalt bloklar parçalanmamakta ve sütun olarak

dekoratif amaçlı piyasaya sunulmaktadır.

Aynı şekilde kumtaşlarından da benzer şekilde üretim yapılmaktadır. Öncelikle açık ocaklardan

blok üretimi delme ve kamalama tekniği ile bloklar elde edilmektedir. Kumtaşı bazalt gibi sert ve

kırılgan olmadığından balyozla kademe pozisyonuna getirmek mümkün değildir. Bu nedenle,

kompresör yardımı ile değişik boylarda matkaplarla ve kamalarla kumtaşları bölünerek çalışma

alanında elmas uçlu madırgalar ile parke taşı yada döşeme taşı üretimi gerçekleştirilmektedir.

Granitlerden yapıtaşı üretiminin ilk aşaması olan ocak çalışmaları genel olarak mermer

ocaklarında yapılan işlemlere benzerdir. Açık işletmelerde genellikle iş makineleri olarak

ekskavatör, kompresör ve değişik boylarda delme makine ve matkapları kullanılmaktadır.

Ancak mermer işletmeleri daha büyük ve yoğun olurken yapıtaşı amaçlı ocaklarda daha az

sayıda işçi ile daha küçük ölçekte işler yapılmaktadır. Açık ocaklardan gelen blok granitler

atölyelerde düzgün parçalara ayrılarak boyutları küçültülmektedir. Küçültme ve boyutlandırma

işlemi, parke taşı ve kaldırım taşı üretimi için geliştirilen İtalyan menşeli “hidrolik taş kırma

presi” yada “Pakon” adı verilen makinelerle yapılmaktadır. Bu makine bazaltları

boyutlandırmaya uygun olamadığı için granitlerden parke üretiminde yaygın olarak

kullanılmaktadır.

Ülkemizin değişik yörelerinde üretilen tüflerin ise daha farklı teknolojik yöntemlerle üretimi söz

konusudur. Tüflerdeki üretim doğrudan ana kayaçtan kesilerek elde edilmektedir. Ocakta kesim

işi iki uzun ray üzerinde dairesel iki elmas disk kesici (biri yatay diğeri düşey) bulunan bir

makine ile yapılmaktadır. Elde edilen kesilmiş bloklar ytong ve tuğlaya benzemektedir. Üretilen

standart (15×20x40cm) ürünler duvar örme amaçlı olmaktadır. Tüfler cephe kaplama

malzemesi için genellikle 5×10x40 cm ebatlarında da üretilmektedir. Değişik amaçlı ve

istenilen boyutlarda da üretim söz konusudur.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/40 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Andezitlerde üretim yöntemleri daha gelişmiştir. Bunun sebebi bu konuda şirket bazında

ve ciddi anlamda çalışmaların yanı sıra andezitlerin mermere benzer tarzda da işlenerek

üretilebilmesi, çeşitlendirilmesi, özellikle de teknolojinin bu taşların üretiminde kullanılmasıdır.

Desenli yapıtaşı olarak adlandırılan Çan taşının üretimi yöredeki ocaklardan basit tekniklerle

yapılmaktadır. Açık ocaklardan delme patlatma ile gevşetilen ve parçalanan tüvenan üretimden

işçiler tarafından triyajla bol silisli ve renksiz kısımlar ayrılarak pasa sahasına verilmektedir. Bu

ayırma işlemi sonucu üretimin yaklaşık %50 si pasa sahasına verilmektedir. Ocaklarda stok

sahasında biriktirilen desenli ve renkli bloklar atölyelere, şekillendirmek ve boyutlandırmak

için gönderilmektedir. Plaka şeklinde üretim, dairesel elmaslı testerelerde istenilen boyutlarda

kesilip, biçilmek suretiyle elde elde edilmektedir. Bu blokların kesilmesi esnasında zaiyat

artmaktadır. Zaiyatın artmasının en önemli nedeni açık ocaklarda delme ve patlatma ile üretim

yapıldığından bloklarda ince çatlaklar oluşmaktadır.

2.6.2. Ürün Standartları

Doğal yapıtaşları kullanım ve üretim çeşitlerine göre hem belli standartlar dahilinde hem de

farklı ölçülerde üretilerek piyasaya verilmektedir. Ayrıca çoğu şirketler isteğe bağlı olarak da

farklı boyutlarda yada serbest ölçülerde üretim yapmaktadır.

Doğal parke taşlarında, Haziran 1977 tarihinde çıkarılan Türk Standartları Enstitüsü (TSE) TS

2809 sayılı standart ile yapılmaktadır. Avrupa da ise DIN 18502 nolu standart ile belirtilmiştir.

Ülkemizde İzmir civarında (Bergama ve Aliağa) üretilen parke taşları (zar taşları) DIN 18502

standarda uygun olarak üretilerek Avrupa’ya özelliklede Almanya ‘ya ihraç edilmektedir.

Büyüklük

Sırası ZARTAŞLARI GRUPLARI

Boy (cm) En (cm) Yükseklik

(cm)

A Büyük Zartaşları

1

2

3

22-16

20-14

18-12

16

14

12

16

15

13

B Küçük Zartaşları

1

2

3

10

9

8

10

9

8

10

9

8

C Mozayik Zartaşları

1

2

3

6

5

4

6

5

4

6

5

4

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/41 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Parke taşları için oluşturulan TS 2809 ‘a göre üst yüz kenarları birbirlerine dik açılı olmalı,

yüzey girinti ve çıkıntıları 5 mm den fazla olmamalıdır. Üst yüz ile alt yüzün birbirine paralel

olmaları, yan yüzlerin üst yüze dik olmaları ve girinti ve çıkıntılarının 5 mm’ den fazla

olmaması istenir. TS 2809 şekilselliğin yanı sıra özgül ağırlık, gözeneklilik, su emme, basınç

dayanımı, darbe dayanımı, eğilmede çekme, dona ve asitlere dayanıklılık gibi özelliklerin

aranmasına da yer vermiştir. Bu özellikler TS 699 göre belirlenmesi öngörülmüştür.

Parke taşı olarak kullanılan zartaşları boyutlarına göre büyük, küçük ve mozayik zartaşları olarak

üç gruba ayrılırlar. Bu grupların ölçüleri aşağıdaki tabloda verilmiştir.

Üretilen parke taşlarının standarda uyup uymadığının kontrolü içinde TS 2809 üretilen

ürünlerden alınacak kontrol için örnek sayısı 1000 – 20 000, 20 001- 100 000 ve

100 001- 200 000 üretim sayısı grupları için sırasıyla 40, 80, 100 adet örnek alınıp kontrol

edilmelidir.

Daha önce de belirtildiği gibi yapıtaşı üreticilerinin çoğu talep edilen ölçülerde veya serbest

ölçülerde üretim yapmaktadırlar. Örneğin andezit üretimlerinde 30×30x6 cm ve 40×40x6 cm,

boyutlarında kesilmiş, yüzeyi pürüzlendirilmiş olarak da yaygın şekilde döşeme taşı

üretilmektedir. Yine serbest şekillerde ve ölçülerde kesilerek değişik şekillerde bordür taşları

üretimi andezitlerden gerçekleştirilmektedir. Bunun yanı sıra andezitlerden küp şeklinde

Arnavut kaldırım taşı veya zar taşları hem kesilerek hem de yontularak üretimi de yapılmaktadır.

Bunların dışında serbest ölçülerde de andezitlerden pek çok yapıtaşı ürünü söz konusudur.

Taş ocakları nizamnamesine göre üretilen Çan taşları (desenli yapı taşları) da çoğunlukla serbest

ölçülerde kaplama ve dekoratif amaçlı üretilmektedir. Genellikle, kalınlığı 1.5-2.0 cm ve

genişlikleri 15-20 cm arasında üretilen Çan taşları inşaat sektörüne kaplama amaçlı olarak

verilmektedir. Plaka haline getirilemeyen tüvenan Çan taşları (ort. 25×10 cm.) küçük atölyelerde

işlenerek süs eşyasına dönüştürülmektedir.

Eskişehir Bölgesindeki porsuk taşları (tüfler) serbest ölçülerde üretildiği gibi 15×20x40 cm

boyutlarında duvar ve bahçe duvarı için üretilmektedir. Cephe kaplama için ise 5×10x40 cm.

olarak üretim söz konusudur.

Kayağan taşları da serbest ölçülerde üretilerek kullanıldığı gibi farklı kalınlıklarda doğal plakalar

halinde paladyan döşeme ve dekoratif amaçla duvarlar kaplanarak yapılara doğal görünüm

kazandırılmaktadır.

2.6.3. Sektörde Üretim Yapan Önemli Kuruluşlar

Özellikle, doğal yapıtaşı üretimi, İç Anadolu ile Batı Anadolu Bölgelerinde yoğunlaşmıştır.

Doğal yapıtaşları sektöründe faaliyet gösteren çok sayıda küçük işletme ve ocaklar yurt çapına

yayılmıştır. Bu sektörün çok dağınık olması mermer sektörü ile girdili olarak çalışması, hem

mermer hem de taş ocakları nizamnamesine göre çalışmaların yapılması nedeniyle kesin

tespitlerin yapılması imkansız gözükmektedir. Bu nedenle burada tespiti yapılabilen kuruluşların

isimleri verilmektedir

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/42 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Esmad Eskişehir

İzmir Bazalt İzmir

Aldur İzmir

Naturel Madencilik İzmir

Taşımpeks İzmir

Bertaş İzmir

Fema Muğla

Ece Mermercilik S. T. L. Şti. İzmir

Hazar Yapı. S. T. L. Şti. Eskişehir

Balcı Madencilik Tic. S. Ltd. Eskişehir

Şahin Madencilik Çan, Çanakkale

Çanmersan Kursunlu, Çankırı

Hastaş Gölbaşı, Ankara

Gürtaş Gölbaşı, Ankara

Surtaş Gölbaşı, Ankara

Kartel Gölbaşı, Ankara

Doğataş Gölbaşı, Ankara

Ankarataş Gölbaşı, Ankara

Ülkerler Gölbaşı, Ankara

Ayma Madencilik Çubuk, Ankara

Rutmer Saray, Ankara

Kanatoğlu İşçehisar, Afyon

Yörükbeyi Madencilik İşçehisar, Afyon

Utaş Uşak

Diabaz Mad. Mer. S. T. A.Ş. Gemlik

Doğaltaşlar Madencilik İzmir

Betamer Diyarbakır

Berat Mermer S. Ve T. Ltd. Ş. İstanbul

Ada-Mer Mermer granit iml. .. İzmir

Kandıra Taş Mermer San. .. İstanbul

Üntaş A.Ş. İstanbul

Diabas Mermercilik ve M. … Gemlik, Bursa

Sert-taş Madencilik San. … İstanbul

Dicle Ticaret Cizre, Şırnak

Yukarıda verilen kuruluşlar dışında, küçük çapta çalışan kişilerinde sayısının oldukça fazla

olduğu düşünülmelidir. Özellikle küçük çaplı üreticiler iç piyasaya yönelik olarak faaliyet

göstermektedirler. Örnek olarak Ankara, Gölbaşı’nda atölye bazında irili ufaklı 20 işyeri,

Çanakkale Çan yöresinde ise isim bazında çalışan ocaklar ve atölyeler faaliyet halindedir ve

İzmir Bergama ilçesi Kozak nahiyesinde pek çok kişi hidrolik kırma makineleri ile evlerinde

parke taşı üreterek ihracatçı şirketlere vermektedir. Yurdun değişik yörelerinde faaliyet gösteren

ocakların ve işletmelerin varlığı bilinmesine rağmen yeterli bilgi elde edilememiştir.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/43 madencil/sanayiha/oik627.pdf

2.6.4. Birim Üretim Girdileri

Yapı taşlarının cinsi ve özelliğine göre değişik ve basit yöntemlerle üretimi

gerçekleştirilmektedir. Örneğin tüfler direk olarak açık ocaklardan kesilerek ve ölçülendirilerek

piyasaya verilirken, bazıları değişik üretim kademelerinde işlenerek üretilmektedir. Bir kısmı ise

(Örn. andezit) hem mermer tarzında ocaklardan çıkarılmakta hem de atölye ve fabrikalarda

işlenmektedir. Kayaçların cinsine ve nihai ürüne bağlı olarak birim üretim girdileri her yapıtaşı

için değişmektedir. Bu nedenle birim üretim girdilerinin belirlenmesi değişik yapı taşları için

ayrı ayrı ele alınması gerekmektedir ve bunun tespiti de zor olmaktadır.

2.6.5. Mevcut Kapasiteler ve Kullanım Oranı

Yapıtaşı üreten kişi ve kuruluşların kapasitelerini yükseltmek ve geliştirmek mümkündür. Çoğu

yapıtaşları üretim kademelerinde büyük ölçüde kalifiye işçiye ve teknik elemana ihtiyaç olduğu,

ayrıca daha ileri mekanizasyon ile geliştirilebileceği ve üretimin arttırılabileceği tahmin

edilmektedir. Genellikle açık ocakların küçük olması, az sayıda işçi ve ekipman ile çalışılması ve

mevsimlik çalışma yapılmasıyla kapasite kullanım oranı düşmektedir. Sadece eğitim ve tanıtım

ile bu sektörün kullanım oranının birkaç yıl içinde 2-3 misli arttırılabileceği tahmin edilebilir.

Son üç dört yılın üretim ve ihracat rakamlarından bu durumu tahmin etmek de mümkündür.

Dağınık bir sektör olması, farklı ürünlerin üretilmesi, mermer sektörü ile de iç içe çalışması

nedeniyle yaklaşık olarak bile kapasite kullanım oranını belirlemek mümkün değildir. Sektör

çoğunlukla arz-talep ilişkisi dahilinde ve pazar durumu dahilinde faaliyetlerini göstermektedir.

2.6.6. Üretim Miktar ve Değerleri

Türkiye taş ocakları nizamnamesi dahilinde DİE’ne göre yapıtaşları üretimi 1996 ve 1997

yıllarına göre aşağıdaki tablolarda verilmiştir.

1996 Yılı Üretim Miktarı

(ton)

Birim Fiyat

(Ort.) (T.L.) Değer (x 1000) T.L.

Yapı taşı

Tuvenan 12 372 026 316 427 3 914 836 929

Granit

(Peg.)

Tuvenan

235 298 326 712 76 874 630

Bazalttaşı

Tuvenan 346 882 537 775 186 544 500

Kayağan

Taşı — — —

Kaynak DİE.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/44 madencil/sanayiha/oik627.pdf

1997 Yılı Üretim

Miktarı

(ton)

Birim Fiyat

(ort.) (TL.)

Değer (x 1000) TL.

Yapıtaşı

Tüvenan

14 878 735 607 211 9 034 537 662

Granit (Peg)

Tüvenan

142 555 769 974 109 763 612

Bazalttaşı

Tüvenan

519 500 706 270 332 300 000

Kayağan Taşı – - -

Kaynak: DİE

Tahmini olarak Ege Bölgesi bazalt parke taşı (zar taşı) üretimi Aliağa İlçesi Çaltılıdere Köyünün

civarında üç şirket tarafından üretilmektedir. Bazalt parke taşı üretimi çoğunlukla el emeği ile

gerçekleştirilmektedir. Bu bölgede ocaklardan üretilen bazalt, sütunlar halinde bulunmaktadır.

Ocaklarda pasa miktarı zaman zaman %80’lere kadar çıkabilmektedir. Bu bazalt oluşumunun

rengi koyu siyah ve ince mineral taneli olmasından dolayı üretimin büyük bölümü (Tahmini %90

nın üzerinde) yurt dışına özellikle de Almanya’ya verilmektedir. Avrupa da bu yöremizin

bazaltları çok iyi isim yapmış ve aranan bir yapıtaşı olmuştur. Pahalı olmasından dolayı yurt içi

tüketimi azdır. Ayrıca hidrolik kırma makineleri ile üretim uygun olmamaktadır. Bu bölge de

tahmini olarak son üç yılın parke taşı üretimi aşağıdaki tabloda verilmiştir.

İzmir Aliğa Bazalt Üretimi (ton)

Şirketler 1997 1998 1999

ESMAD 9 000 13 000 7 000

İZMİR BAZALT 7 500 9 000 8 000

ALDUR 6 500 8 000 7 000

Toplam 23 000 30 000 22 000

Yine İzmir ili Bergama İlçesi, Kozak nahiyesinde üretilen granit parke (zar taşı) üretimi önemli

bir yer tutmaktadır. Burada etkili dört şirket önemli miktarda paya sahip olup üretimlerinin

% 70 – 80 ‘ini ihracat olarak gerçekleştirmektedirler. İç piyasa da ise 15 000 – 20 000 granit

parke taşı tüketilmektedir.

Bergama, Kozak Granit Parke Taşı Üretimi (ton)

Şirketler 1997 1998 1999

Naturel

Madencilik 25 000 20 000 30 000

Taşımpeks 20 000 15 000 17 000

İzmir Bazalt 15 000 20 000 18 000

Bertaş 10 000 5 000 5 000

Toplam 70 000 60 000 70 000

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/45 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Kireçtaşından parke taşı üretimi ise Eskişehir Bölgesinde yıllık olarak talebe bağlı olarak 2000

ton civarında üretilmektedir ve Almanya’ ya verilmektedir.

Yaklaşık olarak Çan yöresinde 20 adet taş ocakları nizamnamesine göre ruhsatlı saha

bulunmaktadır ve 12 işyeri faaliyet halindedir. Yıllık üretim tahmini olarak 5000 ton civarındadır.

Kayağan taşı üretimi Muğla ve Bodrum yöresinde yapılmaktadır. Hukuksal problemler nedeniyle

belli oranlarda üretim rakamı belirtmek mümkün gözükmemektedir. Kayağan taşı üreticileri

hukuksal yönden yoğun problemleri nedeniyle yatırım ve üretim çalışmalarını planlı ve

programlı yapamamakta ve sadece bir yıl bazında talebi karşılamaya çalışmaktadır. Yurt

dışından çok yoğun talep olmasına rağmen mevcut sorunlar nedeniyle yeterince üretim

yapılamamakta ve taleplere cevap verilememektedir.

2.6.7. Eğitim

Yapıtaşları konusunda eğitim yok denecek kadar azdır. Sektörde çalışanlar, usta – çırak ve

çevreden görerek ve deneyerek yetişmektedir. Buna en güzel örnek Afyon, Nuh kasabası

çevresinde ikamet edenler verilebilir. Bu yörede yaşayanlar yapı taşlarının üretiminde kendi

kendilerini yetiştirmektedir. Benzer tarzda Bergama yöresinde granit parke taşı üretimi de örnek

olarak gösterilebilir. Eğitim konusu sektör için büyük bir sıkıntı kaynağıdır ve vasıflı eleman

ihtiyacı önemli boyutlardadır. Türkiye’ deki mevcut orta öğretim düzeyinde meslek liselerinin

mermer teknolojisi olan bölümlerinde yapı taşları konusunda uygulamalı eğitim verilmelidir.

Ara eleman ve vasıflı işçi eğitim planı geliştirilmelidir. Bunlara ilaveten Üniversitelerin

Yerbilimleri ile ilgili (özellikle Maden ve Jeoloji Müh. Böl.) Fakülte ve Bölümlerinde yapıtaşları

konusunda eğitim mutlaka verilmelidir. Bu konu Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Maden ve

Jeoloji Bölümlerinde bu sene mermer dersleri kapsamında verilmeye başlanmıştır.

2.6.8. İstihdam

Daha öncede belirtildiği gibi doğal yapı taşları, dağınık bir sektör olması, mermer sektörü ile iç

içe çalışması, çoğu taş ocakları nizamnamesine göre ve mevsimlik çalışmalar nedeniyle, üretilen

yapıtaşı cinsine ve yöntemine göre farklılık göstermesi nedeniyle istihdam konusunda rakamlar

vermek mümkün değildir. Bazı örneklerle buna açıklık getirilebilir. İstihdam konusunda

sektörün önü açık olup sürekli eleman ihtiyacı bulunmaktadır. 1996 ve 1997 yılları için DİE’nin

verilerine göre yapıtaşı üretiminde işyeri sayısı ve çalışanlar ortalaması aşağıdaki tablolarda

verilmektedir.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/46 madencil/sanayiha/oik627.pdf

1996

İş yeri

sayısı

Çalışanlar

Ort.

Toplam Üretimde

Çalışanlar

İdare ve

diğer

işlerde

Yıllık Toplam

Ödeme x103

Yapıtaşı (tuv.) 163 861 776 703 73 170 767 852

Granit (Peg.) 6 34 30 25 5 5 537 102

Bazalttaşı 8 59 57 47 10 15 104 748

Toplam 177 954 863 775 88 191 409 702

Kaynak DİE

1997

İş yeri

sayısı

Çalışan-lar

Ort.

Toplam Üretimde

Çalışanlar

İdare ve

diğer

işlerde

Yıllık Toplam

Ödeme x103

Yapıtaşı (tuv.) 198 1299 1165 1070 95 1 736 701 346

Granit (Peg.) 6 17 13 12 1 4 271 050

Bazalttaşı 8 83 83 74 9 33 404 000

Toplam 212 1399 1261 1156 105

Kaynak DİE

2.7. Dış Ticaret

Yapıtaşları konusunda ithalatımız konusunda bir kayda rastlanmazken, önü açık olan sektör

ihracatının önümüzdeki yıllarda önlemlerin ve teşviklerin geliştirilmesiyle önemli oranda

arttırılabileceği göz önüne alınmalıdır. Türkiye’nin son beş yıllı ihracat değerleri mermer, granit,

traverten hariç aşağıdaki tabloda verilmektedir.

Son beş yılın değerleri incelendiğinde 1995 ile 1996 yıllarında azalma görünürken 1997 ve 1998

yıllarında %100 üzerinde ihracatta artışlar görülmektedir. Bu tabloda en büyük payı inşaata

elverişli ham taşlar grubu almaktadır.

Sadece 1997 ve1998 yılları karşılaştırıldığında tabii taşlardan yapılmış karo ve ranül, tabii

taşlardan yapılan kaldırım taşları ve inşaata elverişli ham taşların ihracatında önemli ölçüde

azalmalar kaydedilmiştir. Buna karşın kayağan taşı ihracatında 1998 ve 1999 yıllarında artış

önemli ölçüde devam etmiştir. Bunun sebebi doğal malzemelerin kullanımının Avrupa’da tercih

edilmesi yaygınlaşmasıdır. Genel olarak bakıldığın da yapıtaşları konusunda ihracata son beş

yılda bir gelişmenin olduğu söylenebilir.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/47 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Dikkat edilirse ihracat potansiyelimizin rahatlıkla şu anda ki mevcut kapasite ve olanaklar

dahilinde rahatlıkla 10 milyon dolar üzerine çıkması mümkün gözükmektedir. Yapıtaşlarının tüm

doğal taşlar ihracatında payı 1997 yılında %6.02, 1998 yılında %4.66 ve 1999 yılında ise

%4.35 olarak gerçekleşmiştir.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/48 madencil/sanayiha/oik627.pdf

1995

1996 1997 1998 1999

Yapı Taşı

Sınıfı

Miktar

(Kg)

Değer

($)

Miktar

(Kg)

Değer

($)

Miktar

(Kg)

Değer

($)

Miktar

(Kg)

Değer

($)

Miktar

(Kg)

Değer

($)

Kayağan taşı

20 665 000 1 273 820 17 000 15 121 93 684 42 897 184 505 105 352 1 340 235 652 435

Kaldırım ve

Döşeme Taşları 783 000 66 773 525 000 50 504 19 547 027 396 206 2 047 921 124 590 676 413 18 899

Karo ve Benzeri

—— —– —— —— 3 297 067 1 368 613 1 612 386 615 597 6 463 368 1 825 862

İnşaata elverişli

Diğer taşlar

(ham) 25 384 000 2 631 276 956 000 118 107 67 450 253 2 564 924 55 437 387 2 942 729 26 928 156 1 965 003

İnşaata elverişli

Diğer taşlar

(işlenmiş) 640 000 221 624 109 000 36 440 3 504 887 2 821 498 50 021 773 2 209 461 11 782 689 2 102 288

47 472 000 4 193 493 1 607 000 220 172 93 892 918 7 194 138 109 303 972 5 997 729 47 190 861 6 564 477

Kaynak:İMMİB.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/49 madencil/sanayiha/oik627.pdf

2.7.1. Dış Ticarette Etkili Önemli Kuruluşlar

Esmad Eskişehir

İzmir Bazalt İzmir

Aldur İzmir

Naturel Madencilik İzmir

Taşımpeks İzmir

Bertaş İzmir

Ayma Madencilik Ankara

Fema Muğla

2.7.2. Gümrük Vergileri, Tavizler ve Teşvikler

Türkiye’ nin yapıtaşları ve ilgili ürünlerine ithalatçı ülkelerin büyük çoğunluğu sıfır gümrük

uygulamaktadır. İhracatın hemen hemen tamamı başta Almanya olmak üzere Avrupa

ülkelerine verilmektedir.

1980 ‘li yıllardan bu yana mermer sektörü nasıl Maden Kanununa alınıp, sektörün önü

açılmışsa aynı yada benzer önlemlerle yapıtaşı sektörünün de gelişmesi ve yurtdışına açılması

sağlanabilir. Ülkemizin çok çeşitli yapıtaşlarını ekonomiye kazandırmak ve ihracatta payını

arttırmak için planlı bir politikaya ihtiyaç vardır. Maden Kanunu kapsamına alınarak teşvik

programlarından sektörün yararlandırılması gereklidir. Düşük faizli kredi ile sektör ve

yatırımları desteklenmelidir. Özellikle, sektörde üretilen yapıtaşları, ulusal ve uluslar arası

fuarlara katılımının sağlanması ve tanıtımı teşvik edilmelidir. Madencilik fonundan

yararlandırılmalı, yapıtaşlarının gümrük işlemlerinde indirime tabi tutulmasın gerekmektedir.

Örnek olarak gümrük işlemlerinin parke taşına olan maliyet yaklaşık olarak %30 civarındadır.

2.7.3. Fiyatlar

Doğal yapıtaşlarında fiyatlar taşın cinsine ve işlenme kalitesine göre değişmektedir. Ayrıca

talebe bağlı olarak serbest ölçülerde üretim yapıldığından birim fiyat belirlemek mümkün

değildir. Burada 1999 yılına ait ortalama değer olduğu tahmin edilen bazı örnekler

verilmiştir. Bazalttan yontularak elde edilen küp şeklindeki zar taşlarının satış fiyatı 26 – 28

DM/m2 iken aynı amaçla betondan yapılan parke taşlarının fiyatı 22 –24 DM /m2 civarındadır.

Keza granitten ve kumtaşından üretilen parke taşlarının maliyetini bazalt taşına göre birkaç

Alman Markı daha düşüktür. Andezitler de ise kaplama taşı olarak fabrika teslimi kesme

teknolojisindeki gelişmelerin etkisiyle 10-15 USD/m2 dolaylarına inmiştir. Çan taşları ise

ocaklarda ortalama 5 000 000 TL/m3 ‘ den, işlenmiş olarak plaka halinde ise 10 000 000

TL/m2 olarak atölye teslimi olarak ortalama işlem görmüştür. Bir başka örnek olarak

Kayağan taşı kalınlığa bağlı olarak 14 000 – 22 000 TL/Kg arasında yurt içinde

pazarlanmaktadır. Yurt dışı için Kayağan taşının ocakta tonu 40$ olmasına rağmen İzmir de

(FOB) teslime kadar 50 $ / ton yeterli olmaktadır.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/50 madencil/sanayiha/oik627.pdf

3. MEVCUT DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ

3.1. Daha Önceki Dönemlerde gelişmeler

Yapıtaşları konusunda istatistiksel verilere ulaşmak zor olmaktadır. Buna ilaveten çeşitlilik de

ilave edilince kesin bir değerlendirme yapmak daha da zorlaşmaktadır. Ancak Üretici şirketler

ile yapılan görüşmelerden kesinlikle bu sektörün daha çok üretim yapabileceği

anlaşılmaktadır. Küçük olsun büyük olsun bu sektördeki firmalar bir yıllık plan dahilinde

çalışabilmektedirler ve ileriye dönük planlama ve yatırım yapmaları mevcut yasal

uygulamalar ile mümkün gözükmemektedir. Ayrıca bu yapıtaşlarına hem yurt içi hem de yurt

dışı yoğun talep olmasına rağmen üretici şirketler ruhsat, çevre ve yasal sorunlar nedeniyle

talepleri karşılamak için anlaşma yapmamaktadırlar. Bazı üretici firmalar yapıtaşlarının

bazılar için (andezit, bazalt gibi) mermer ruhsatı alarak çok hızlı bir gelişme göstermiştir.

3.2. Mevcut Sorunlar

Yapıtaşları konusundaki üreticilerin sorunları aşağıda maddeler halinde verilmektedir.

1. En önemli sorun bu ocaklarda kısa süreli olan ruhsatların İl Özel

idarelerinden alınmasıdır. Milli Emlak kira bedelleri nedeniyle ruhsatların

alınması çok zor olmaktadır. Bu kamu kuruluşlarında uzman kişilerin

bulunmaması ve uzun süreli ruhsat taleplerinde yatırımcılardan çok yüksek

meblağlar istenmesi en önemli sorun olarak gözükmektedir. Kısa süreli

alınan ruhsatlar ise süre bitiminde ihale yolu ile yenilenmesinden dolayı

ruhsat çok kolaylıkla başkalarına geçebilmekte ve bu nedenle ruhsat

sahipleri yasal olarak bir ruhsat garantisi olmadığından yatırım ve

geliştirme programı yapamamaktadırlar ve çoğu bir yıl bazında

çalışabilmektedirler. Kısacası Taş ocakları nizamnamesine göre alınan

ruhsatların güvenliği yoktur

2. Ruhsat güvenliği olmayan girişimciler ileriyi göremediklerinden yatırım,

tanıtım, üretimi arttırma ve ihracata yönelme gibi hususlara hiç

girememektedirler. Maden kanunu kapsamında çalışan şirketlerin daha

gelişmiş olduğu ve ihracat yaptıkları gözlenmektedir. Taş ocakları

nizamnamesine göre alınan ruhsatlar nedeniyle aşağıdaki hususlar sektörün

gelişimini engellemektedir

a) Teknolojik yatırım yapılmamaktadır ve dolayısıyla gelişme

sağlanamamaktadır.

b) Teşvik uygulaması bulunmamaktadır.

c) İhracatta vergi iadesi uygulaması bulunmamaktadır.

d) İşcilik yoğun olduğu için üretimlerde kayıp çok fazla olmaktadır.

e) Üretici şirket yada kişiler ruhsat ve yatırım güvenceleri olmadığı

için hem ulusal hem de uluslararası düzeyde fuar, tanıtım ve

pazarlama faaliyetlerine ihtiyaç duymamaktadır.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/51 madencil/sanayiha/oik627.pdf

3. Çevresel etki değerlendirilmesi için yasal olarak alınması gereken izinler

yönünde yoğun problemler yaşanmaktadır. Hem mermer hem de

yapıtaşları konusunda yapılan üretim aşamalarında sıfır düzeyde çevreyi

kirletecek bir kimyasal kullanılmamaktadır. Ayrıca ÇED konusun da

raporların hazırlanması ve izinin alınması çok uzun zaman almaktadır. Bu

da sektörün ivmesini düşürmektedir. Bu tür ocaklara verilmesi gereken

ÇED için gerekli olandan fazla ayrıntı aranmaktadır.

4. Ruhsat alma süresi de oldukça uzundur. Bunun yanı sıra önce Ruhsat sonra

ÖNÇED alınmalıdır. Bugün uygulama da önce ÖNÇED sonra Ruhsat

alınmaktadır.

5. Bu tür yapıtaşlarının taş ocakları nizamnamesine göre ruhsatlandırılması ve

bürokratik işlemlerin uzun sürmesi nedeniyle ekonomiye kazandırılmayan

Bodrum Kayrak taşında olduğu gibi kaçak üretimler söz konusu olmaktadır.

Ruhsatlı çalışanlar kaçak üretim yapanlarla rekabet edememektedirler.

Hatta Kayağan taşına yurt içi ve yurt dışı yoğun talep olmasına rağmen

yasal problemler nedeniyle bazı şirketler, üretimi bırakarak başka

sektörlerde faaliyet göstermeyi planlamaktadır.

6. Teknik ve teknolojik problemler yoğun olarak ön plana çıkarken, bu

konuda vasıflı işçi ve teknik elemana yoğun olarak talep bulunmaktadır.

Sektörün bazı üretim çeşitlerinde (örneğin granit parke taşı üretimi gibi)

mekanizasyona ihtiyaç duyulmaktadır.

3.3. Dünyadaki Mevcut Durum :

Parke taşları konusunda Avrupa pazarında etkili ilk iki ülke olarak Portekiz ve Çin

gözükmektedir. Parke taşları konusunda Portekiz’in granit üretimi mekanize olduğu için ve

Avrupa ülkelerine yakın olmasının da avantajı ile lider konumdadır. Çin ise uzak olmasının

dezavantajına rağmen işçiliğin ucuz olmasından dolayı bu sektörde ikinci sırayı almaktadır.

Türk Parke taşlarının ise Avrupa pazarında ki yerinin üçüncü veya dördüncü sırada olduğu

tahmin edilmektedir. Kayağan taşı konusunda Hollanda, İngiltere Almanya, Fransa ve

Amerika’dan talep edilmesine karşın belirtilen yasal ve hukuksal problemlerden dolayı ihracat

anlaşmaları ve bağlantı yapılması hususunda şirketler cesaret edememektedir. Aynı şekilde de

Diabaz konusunda da benzer problemler yaşanmaktadır.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/52 madencil/sanayiha/oik627.pdf

4. SEKİZİNCİ PLAN DÖNEMİNDE BEKLENEN GELİŞMELER VE ÖNERİLER

Ülkemizde mermer çeşitleri gibi doğal yapıtaşları da çok çeşitli ve farklı özelliklerdedir.

Zengin bir çeşitliliğe sahip olduğumuzu biliyoruz fakat geliştirme, kullanım ve ihracat

konularında bir politika izlenmemektedir. Son yıllarda ülkemizde bazı belediyeler ve bazı

önemli projelerde doğal yapıtaşları kullanılmışsa da hala yeterli düzey de tüketildiği

söylenemez.

Bu doğal yapıtaşlarının şehirlerde kullanılması betonlaşmanın verdiği rahatsızlığı gidermesi,

doğal ortam sağlaması ve çok uzun yıllar boyunca eskimemesi açısından önemlidir. Dünya

ülkelerinde çevreye verilen önem ve modern yaşamın getirdiği sorunlar nedeniyle

toplumlarda doğal malzemelerin kullanılmasına yönelim artmaktadır. Önümüzdeki yıllarda

ülkemizde de bu yönde artış beklenmelidir. Ayrıca önemli bir nokta olarak turizm yörelerinde

ve tesislerinde halen kullanılmakta olan bu doğal yapıtaşları doğal görünüm kazandırmakla

birlikte yabancı turistlerin de ilgisini çekmekte ve dolayısıyla tanıtımı yapılmaktadır. Bu

nedenle turizm yörelerinde betonlaşma yerine doğal yapıtaşları ile yapıların geliştirilmesi hem

turizm sektörü için hem de çevreye uyum açısından ülkemizin yararına olacağı açıktır.

Bu sektörün üçüncü bölümde de belirtildiği gibi en önemli sorunu yasal sorundur. Bu sektör

de faaliyet gösteren şirketlerin bir kısmı Maden Kanunu kapsamında bir kısmı ise taş ocakları

nizamnamesine göre çalışmaktadır. Bu durum sektörün sahipsizliğinin ve ilgisizliğin

belirtisidir. Bu sektörün atılım yapması ve yurtdışına açılabilmesi için mutlaka doğal taşlar

Maden Kanunu kapsamına alınmalıdır.

Daha önce mermere uygulanan teşvik programları Sekizinci Plan döneminde yapıtaşları

sektörüne de uygulanmalıdır.

Yine ihracat yönünde sektöre kolaylıklar ve teşvikler getirilmelidir.

Sektörün ürünlerinin tanıtımı yönünde bir planlama yapılmalıdır. Özellikle hem ulusal hem de

uluslar arası fuarlara katılımın sağlanması gerekmektedir.

Yine sektörün ileriye dönük olarak yeni yatırımları için uygun kredi olanakları yaratılmalıdır.

Modernizasyon, mekanizasyon ve organizasyon yönünden sektör geliştirilmesi yönünde

tedbir ve kolaylıklar getirilmelidir.

Doğal yapıtaşları sektörünün en büyük sıkıntılarından biri nakliyat problemidir. Doğal

yapıtaşlarının ucuz fakat ağır olmasından dolayı nakliyat maliyeti ikiye katlanmaktadır.

Sektöre vasıflı elaman yetiştirme konusunda Üniversiteler, Meslek Yüksek Okulları ile

Meslek liselerinde Doğal yapıtaşları konularında programlı ve uygulamalı olarak eğitim

verilmelidir.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/53 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Sekizinci Plan döneminde ocaklar için istenen ÇED yeniden ele alınarak değerlendirilmelidir.

Önemli ölçüde zararı olmayan mermer ve taş ocaklardan detaylı ÇED raporlarının istenmesi

doğru değildir. ÇED sektörün önünü ve gelişimini engellemektedir. Üstelik üretilen ürünler

çoğunlukla çevre düzenleme amaçlı olmasına rağmen engel ÇED yönetmeliklerinden

gelmektedir.

Bir diğer önemli husus doğal yapıtaşları hakkında etraflı ve ayrıntılı bir envanterin

oluşturulması gereğidir.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/54 madencil/sanayiha/oik627.pdf

MADENCİLİK ÖZEL İHTİSAS KOMİSYONU

Başkan : İsmail Hakkı ARSLAN – ETİ GÜMÜŞ A.Ş.

Raportör : Ergün YİĞİT – ETİ HOLDİNG A.Ş.

Koordinatör : Pınar ÖZEL – DPT

ENDÜSTRİYEL HAMMADDELER ALT KOMİSYONU

Başkan : Dr.İsmail SEYHAN – MTA

Başkan Yrd. : Ekrem CENGİZ – MTA

Raportör : Oya YÜCEL – MTA

Raportör : Mesut ŞAHİNER – MTA

YAPI MALZEMELERİ (ARDUVAZ(Sleyt))

Başkan : Dr.İsmail SEYHAN – MTA

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/55 madencil/sanayiha/oik627.pdf

1. Tanımı, Kullanım Alanları ve Tarihçe

Arduvaz kil yataklarının diajenez sonucu şistleşmesinden oluşan ince tabakalı kayaçlardır.

Şistleşme, genellikle tabakalaşmaya paralel olup kayacın ince tabakalar halinde

dilimlenmesini sağlar. Genellikle koyu gri renkli olan arduvaz mika, kuvars ve klorit gibi

mineraller ihtiva eder. Bu mineraller az çok silisleşmiş killi ve marnlı bir hamurla

bağlanmıştır. SiO2 oranı %50-68 arasında bulunmuştur. Oldukça sert olan arduvaz su

geçirmez ve atmosfer şartlarına dayanıklıdır. Arduvaz eğer pirit ve kalsit ihtiva ederse kolay

bozuşur, açığa çıkan sülfürik asit çakılan çivileri de paslandırdığından arduvazı çatı kaplama

malzemesi olarak kullanılamaz hale getirir. Minerolojik bileşimdeki değişimler, mermer ve

diğer dekorasyon taşlarında olduğu gibi, arduvazı da renk ve desen bakımından farklı

özelliklere kavuşturulabilir.

Arduvaz, diğer adı ile sleyt 900 kg cm2 basınca dayanıklıdır. Gerek çatı, gerekse dış yüzey

kaplamalarında ebad ve kalınlık hususunda belli standartlar yürürlüktedir. Çatı arduvazlarının

birkaç yüz yıl dayandığına dair kayıtlar bulunmuştur. İstanbul Haydarpaşa tarihi gar binası

Almanya’dan ithal edilen arduvaz ile kaplanmıştır. Binanın ön cephesindeki kitabede bu

arduvazlar hakkında bilgi vardır. Ankara’da Ulus ve İstasyon civarındaki bazı eski ve tarihi

binaların çatıları da arduvazlarla kaplanmıştır. İngiltere’nin Galler bölgesinde arduvazın 1750

yılından beri çatı kaplama malzemesi olarak kullanıldığı bilinmektedir. 1898 yılında İngiltere

arduvaz üretimi 650.000 ton ile zirveye ulaşmıştır.

Arduvaz çatı ve duvar kaplama malzemesi olma dışında iyi bir döşeme ve dekarasyon

malzemesi olarak da pazar bulmuştur. Pul ve toz sleyt ise hem asfalt agregası, hem de lastikplastik

ve ilaç sanayiinde dolgu maddesi olarak kullanılmaktadır. Genleşen sleytler ise hafif

yapı malzemesi olarak değerlendirilir.

2. Rezerv ve İşletmeler

Ülkemizde arduvaz yatakları Zonguldak-Kastamonu yöresinde bulunmakta ve mahallen

kullanılmaktadır. Paleozoik şist formasyonları sleyt yatakları için bütün dünyada ana

kayaçlardır. Ege bölgesinde de bazı yatakların değerlendirildiği bilinmektedir. Başkale-

Hakkari yolu boyunca, muhtemelen üst kretase yaşlı fliş formasyonlarına ait arduvazlar çok

büyük boyutlu levhalar halinde görülmektedir. Arduvaz yataklarında hem açık hem de kapalı

işletme yapılmaktadır. Açık ocak işletmelerinde bazen 1200 m2 ye ulaşan büyük hacimli

boşluklar oluşturulmakta, buradan önce 1-3 tonluk bloklar çıkarılmaktadır. Daha sonra bu

bloklar en fazla 15 cm. kalınlığındaki levhalara ayrılıp elmas testere ile kesilmekte ve nihayet

dilimlere ayrılmaktadır. Agrega ve dolgu maddesi olan sleytler ise kırma ve öğütme işlemleri

sonucu pul ve toz sleyt haline getirilmektedir.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/56 madencil/sanayiha/oik627.pdf

3. Üretim-Fiyat ve Dış Ticaret

Ülkemizde bazı yörelerde tabii haliyle, çatı kaplama malzemesi olarak sleyt kullanıldığı

bilinmektedir. Bazı tüketicilerin de yılda 10t. Seviyesinde pul ve toz arduvaz ithal edip dolgu

maddesi olarak kullandıkları zaman zaman görülmüştür. Dekorasyon amacı ile Ege

bölgesinden yurt dışına sleyt ihraç edildiği de söylenmektedir.

DİE nın 1998 yılı ihracat listesinde görülen Gre-ham ve dörtgen blok-kalın dilim olarak

adlandırılan ürünün sleyt olma ihtimali vardır. 40.000 dolar değerinde 420 ton ihracat

yapıldığı görülmektedir.

Avrupa’da üretim a- ince tabaka: 3-6 mm, b- Orta kalınlık: 6-10 mm. ve c-Döşeme taşı >10

mm. olarak sınıflanmaktadır.

İspanya 420.000 t./y. üretimi ile bilinen en büyük üreticidir ve ürettiği sleytin % 80 nini ihraç

etmektedir. 1995 ve 1996 yıllarında Fransa’nın üretimi 30.000t, İngiltere ve Almanya’nın

20.000t ve Portekiz’in 55.000t olmuştur. Diğer üreticiler Çin, Norveç, Hindistan, Brezilya,

Kanada ve G. Afrika’dır. Bu ülkelerin 1995 yılında Avrupa Birliğine yaptıkları toplam sleyt

ihracatı 46.678t olmuştur. İtalya 1990 yılında yer altı işletmelerinden 100.000 t sleyt

üretmiştir. Bunun büyük kısmı bilardo masası yapımında kullanılmıştır.

Birinci kalite-geleneksel boyutlu (325 mm x 220 mm.) arduvazın 1000 adedinin satış fiyatı

960 ECÜ’dür. Ekonomik kalite için bu fiyat 600 ECÜ, extra kalite için ise 1500 ECÜ’dür.

Avrupa Birliğinde halen sleytin sağlamlık-dayanıklılık, donmaya mukavemet ve su emme

gibi özellikleri standartlaştırılmaya çalışılmaktadır.

4. Amaçlar ve Planlanan Yatırımlar

Kıymetli tarım toprakları ve yüksek enerji kullanılarak yapılan kiremit yerine arduvaz

kullanımının özendirilmesi gerekir. Kiremite göre daha hafif olduğu için depreme dayanıklı

konut amacına da arduvaz daha uygundur. Plan döneminde MTA’nın, arduvaz bakımından

ümitli olduğu bilinen bölgelerde ve formasyonlarda prospeksiyon ve detay etütler yaparak

kaynaklarımızı bütün özellikleri ile ortaya çıkarması gerekmektedir. Bulunan yatakların

işletilmesi ve kullanılması için de müteşebbisler teşvik edilmelidir. Ayrıca arduvaz da

Taşocakları nizamnamesi kapsamından çıkarılarak Maden Kanunu kapsamına alınmalıdır.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/madencil/sanayiha/oik627.pdf

Ek.1.

DÜNYA DOGAL TAS PIYASASI

KAYNAK : Montani, C. ; Stone 99 ; World Marketing Handbook ; Grappo Editoriale Faenza

Editrice S.p.A. İtalya

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/58 madencil/sanayiha/oik627.pdf

İÇİNDEKİLER ( EK 1 )

Tablo 1.1 Dünya Doğal Taş Endüstrisi – Ocak ve Fabrika Üretimleri

Tablo 1.2 Dünya Doğal Taş Endüstrisi Üretiminin Kayaç Cinslerine göre

Tarihsel Gelişimi

Tablo 1.3 Dünya Doğal Taş Endüstrisi Blok Üretiminin Ülke Gruplarına Göre

Dağılımı

Tablo 1.4 Avrupa Birliği Doğal Taş Üretiminin Ülkelere Göre Dağılımı ( 1998 )

Tablo 1.5 Avrupa Birliği Dışındaki Avrupa Ülkelerinde Doğal Taş Blok

Üretimlerinin Dağılımı ( 1998 )

Tablo 1.6 Avrupa Ülkeleri Dışındaki Dünya Ülkelerinde Doğal Taş Blok

Üretimlerinin Dağılımı ( 1998 )

Tablo 1.7 Dünya Doğal Taş Endüstrisi Mamul Üretiminin Nihai Kullanım

Alanları ( 1998 )

Tablo 1.8 Kalkerli Doğal Taş Blok Ürünleri

Tablo 1.9 Silisli Doğal Taş Blok Ürünleri

Tablo 1.10 Doğal Taş Kaba İşlenmiş Mamul Ürünleri

Tablo 1.11 Doğal Taş Mamul Ürünleri

Tablo 1.12 Doğal Kaplama Taşları

Tablo 1.13 Son 5 yılda Dünya Doğal Taş Ticaretinin Ürün tiplerine Göre

Kategorik Dağılımı

Tablo 1.14 Dünya Doğaltaş Ticaretinin Tiplere ve Ülkelere Göre Dağılımı

Tablo 1.15 Dünya Doğaltaş Ticaretinin Tiplere ve Ülkelere Göre Dağılımı

Tablo 1.16 Dünya Doğaltaş Ticaretinin Tiplere ve Ülkelere Göre Dağılımı

Tablo 1.17 Dünya Doğaltaş Ticaretinin Tiplere ve Ülkelere Göre Dağılımı

Başlıca Ülkelerin İthalat Miktarı

Tablo 1.18 Dünya Doğaltaş Ticaretinin Tiplere ve Ülkelere Göre Dağılımı

Başlıca Ülkelerin Dünya İthalatındaki Payları

Tablo 1.19 Dünya Doğaltaş Ticaretinin Tiplere ve Ülkelere Göre Dağılımı

Başlıca Ülkelerin İthalatının Doğal Taş Tiplerine göre Kategorik Dağılımı

Tablo 1.20 Lider Ülkelerin Doğaltaş İhracat Miktarlarının Son Beş Yıldaki

Değişimi

Tablo 1.21 Lider Ülkelerin Doğaltaş İhracat Miktarlarının Son Beş Yıldaki

Değişimi

Tablo 1.22 AB Ülkelerinde Doğaltaş Dış Ticaretinde Fiyat Hareketleri

Tablo 1.23 AB Ülkelerinde Doğaltaş Ticareti Fiyat Hareketleri

Tablo 1.24 Tablo 1.22 AB Ülkelerinde Doğaltaş Dış Ticaretinde Fiyat

Hareketleri

Tablo 1.25 AB Ülkelerinde Doğaltaş Dış Ticaretinde Fiyat Değişim Yüzdeleri

Tablo 1.26 Japonya’ nın Silisli Doğaltaş İthalatının Ülkelere Göre Dağılımı

Tablo 1.27 Japonya’ nın Silisli Doğaltaş Mamul İthalatının Ülkelere Göre

Dağılımı

Tablo 1.28 Japonya’ nın Silisli Doğaltaş İthalatının Özellikleri

Tablo 1.29 Çin Doğaltaş Ticaretinin Gelişimi

Tablo 1.30 ABD Mamul Doğal taş İthalatının Özellikleri

Tablo 1.31 İtalya Doğaltaş İhracatı

Tablo 1.32 Dünyada Mermer Ve Doğaltaşların Toplam Kullanımı

Tablo 1.33 Dünya Doğaltaş Tüketiminin Ülkelere Göre Miktar ve Oransal

Dağılımı

Tablo 1.34 Dünya Doğaltaş Üretimi ve Tüketimindeki Artış Tahminleri

Projeksiyonu

Tablo 1.35 Dünya Doğaltaş Ticaretindeki Artış Tahminleri Projeksiyonu

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/59 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.1. Dünya Doğal Taş Endüstrisi-Ocak ve Fabrika Üretimleri (1998)

Üretim Alanları

Bin ton

Bin m3

%

Kg/kişi

Toplam Ocak İstihracı 103.500 38 100

Ocak Artıkları Miktarı(1) 52.500 19 5

Blok Üretimi 51.000 18 4

Fabrika Artıkları Miktarı (2) 20.910 2

Net Fabrika Mamul Üretimi 30.090 11 2

(1) Ocakta blok üretilirken çıkan artıklar çoğunlukla kum, agrega ve kalsit tozu

üretiminde kullanılmaktadır.

(2) Kesim ve ebatlama artıkları fabrikada işlenen blok toplamının % 41’i olarak

kabul edilmektedir.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/60 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.2. Dünya Doğal Taş Endüstrisi Üretiminin Kayaç Cinslerine Göre Tarihsel Gelişimi (1926-1998)

1926 1976 1986 1996 1997 1998

Kayaç

Cinsi bin ton % bin ton % bin ton % bin ton % bin ton % bin ton %

Kalkerli

Taşlar 1.175 65,6 13.600 76,4 13.130 60,5 26.450 56,9 27.650 55,8 29.400 57,6

Silisli

Taşlar 175 9,8 3.400 19,1 7.385 34,0 17.625 37,9 19.350 39,1 19.000 37,3

Kayagan

Taşı 440 24,6 800 4,5 1.195 5,5 2.425 5,2 2.500 5,1 2.600 5,1

Toplam 1.790 100,0 17.800 100,0 21.710 100,0 46.500 100,0 49.500 100,0 51.000 100,0

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/61 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.3. Dünya Doğal Taş Endüstrisi Blok Üretiminin Ülke Gruplarına Göre

Dağılımı (1998)

Ülkeler bin ton Pay (%) Birikimli Pay

(%)

M2 karşılığı

(bin m2)

Avrupa Birliği 20.850 40,9 40,9 227.570

Diğer Avrupa

Ülkeleri 4.750 9,3 50,2 51.830

Avrupa

Toplamı 25.600 50,2 50,2 279.400

Kuzey

Amerika 2.750 5,4 55,6 30.000

Latin Amerika 2.750 5,4 61,0 30.000

Amerika

Toplamı 5.500 10,8 61,0 60.000

Afrika 2.400 4,7 65,7 26.300

Çin 8.150 16,0 81,7 88.950

Hindistan 4.250 8,3 90,0 46.390

Diğer Asya

Ülkeleri 4.950 9,5 99,5 52.910

Asya Toplamı 17.250 33,8 99,5 188.250

Okyanusya 250 0,5 100,0 2.750

Dünya

Toplamı 51.000 100,0 100,0 556.700

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/62 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.4. Avrupa Birliği Ülkelerinde Doğal Taş Ocak Ülkelerinin Dağılımı (1998)

Ülkeler bin ton

Dünya

Üretimindeki

Payı (%)

Birikimli Pay

(%)

AB içindeki

Payı (%)

bin m2

eşleniği

İtalya 8.350 16,4 16,4 40,0 91.150

İspanya 4.600 9,0 25,4 22,1 50.210

Portekiz 2.200 4,3 29,7 10,6 24.000

Yunanistan 1.750 3,4 33,1 8,4 19.100

Fransa 1.250 2,5 35,6 6,0 13.640

Belçika 750 1,5 37,1 3,6 3.190

Almanya 750 1,5 38,6 3,6 8.190

Finlandiya 500 1,0 39,6 2,4 5.460

İsveç 300 0,6 40,2 1,4 3.260

Avusturya 200 0,4 40,6 0,9 2.180

İngiltere 100 0,1 40,7 0,5 1.090

İrlanda 50 0,1 40,8 0,2 550

Danimarka 50 0,1 40,9 0,2 550

Hollanda = – - = -

Toplam 20.850 40,9 40,9 100,0 227.570

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/63 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.5. Avrupa Birliği Dışındaki Avrupa Ülkelerinde Doğal Taş Ocak

Üretimlerinin Dağılımı (1998)

Ülkeler Bin ton

Dünya

Üretimindeki

Payı (%)

Birikimli Pay (%) bin m2 eşleniği

Türkiye 1.200 2,4 13.100

Rusya 600 1,2 6.550

Polonya 500 1,0 5.460

Çek Cumhuriyeti 450 0,9 4.900

Ukrayna 450 0,9 4.900

Norveç 400 0, 4.370

İsviçre 400 0, 4.370

Hırvatistan 200 0,3 2.180

Bulgaristan 150 0,3 1.630

Slovakya 150 0,3 1.630

Makedonya 100 0, 1.090

Macaristan 50 0, 550

Romanya 50 0, 550

Diğer 50 0, 550

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/64 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.6. Avrupa Ülkeleri Dışındaki Dünya Ülkelerinde Doğal Taş Ocak

Üretimlerinin Dağılımı (1998)

Ülkeler Bin ton

Dünya

Üretimindeki

Payı (%)

Birikimli Pay

(%)

bin m2

eşleniği

Çin 8.150 16,0 16,0 88.950

Hindistan 4.250 8,3 24,3 46.400

Brezilya 1.950 3,8 28,1 21.280

ABD 1.650 3,2 31,3 18.000

Güney Kore 1.250 2,5 33,8 13.640

Güney Afrika 1.200 2,4 36,2 13.100

Meksika 650 1,3 37,5 7.090

Sudi Arabistan 600 1,2 38,7 6.550

Kanada 450 0,9 39,6 4.900

Japonya 400 0,8 40,4 4.370

Tayvan 400 0,8 41,2 4.370

Arjantin 300 0,6 41,8 3.260

Australya 150 0,3 42,1 1.630

Diğer 4.000 7,7 49,8 43.660

Toplam 25.400 49,8 49,8 277.200

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/65 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.7. Dünya Doğal Taş Endüstrisi Mamul Üretiminin Nihai Kullanım Alanları

(1998)

Uygulama Alanları Bin m2 Bin ton % Pay

Taban Döşemeleri 203.200 10.980 36,5

Dış Duvar Kaplamaları 58.400 3.160 10,5

Basamaklar 22.300 1.200 4,0

İç duvar kaplamaları 50.100 2.710 9,0

Özel İşler 55.700 3.000 10,0

Yapı Sektörü Alt Toplamı 389.700 21.050 70,0

Heykel İşleri 61.300 3.310 11,0

Mezar İşleri 91.800 4.960 16,5

Diğer İşler 13.900 750 2,5

Diğer İşler Alt Toplamı 167.000 9.020 30,0

Toplam 556.700 30.090 100,0

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/66 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.8. Kalkerli Doğal Taş Blok Ürünleri (Kod : 25.15) Ticaretinin Başlıca Ülkeler Arasında Girdi-Çıktı Dağılımı (1998) (bin ton)

İthalat

İhracat

İtalya

Almanya

Fransa

İspanya

Portekiz

Belçika

Hollanda

İngiltere

İsviçre

Avusturya

S.Arabistan

Kuveyt

Lübnan

İsrail

Singapur

Hong-kong

Tayvan

Çin

Güney Kore

Japonya

Kanada

ABD

Diğer

TOPLAM

İtalya = 9 13 66 1 2 1 3 2 1 12 2 122 2 7 20 20 67 0 11 1 10 263 635

Almanya 3 = 0 0 0 1 0 0 14 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 0 0 20

Fransa 2 2 = 0 0 13 0 3 14 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 0 6 41

İspanya 52 3 4 = 1 1 0 2 0 0 1 6 10 5 1 45 24 11 0 4 0 18 127 315

Portekiz 24 2 8 32 = 0 6 0 0 0 0 0 5 0 0 0 0 0 0 6 0 0 13 96

Belçika 0 2 24 0 0 = 96 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 122

Yunanistan 7 4 0 1 0 0 1 0 0 0 4 0 2 0 0 0 11 4 1 0 0 0 48 83

Türkiye 53 3 0 6 0 0 1 0 0 0 1 0 8 7 1 0 2 3 0 0 0 0 29 114

Hindistan 25 0 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 3 1 27 0 0 0 1 1 60

Çin 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 15 1 = 3 13 0 1 1 35

Filipinler 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 40 1 0 0 0 0 1 43

ABD 2 0 0 0 0 0 0 1 0 0 0 1 0 0 0 0 0 1 0 2 5 = 17 29

Meksika 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2 0 0 0 0 3 4 10

Brezilya 3 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2 0 0 0 0 1 6

Diğer 145 19 14 9 1 1 1 1 75 4 1 1 42 0 4 3 35 44 1 1 1 1 60 464

Toplam 317 44 63 115 3 18 106 10 105 6 19 10 189 14 16 86 136 160 5 39 7 34 571 2073

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/67 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.9. Silisli Doğal Taş Blok Ürünleri (25.16) Ticaretinin Başlıca Ülkeler Arasında Girdi Çıktı Dağılımı (1998) (bin ton)

İthalat

İhracat

İtalya

Almanya

Fransa

İspanya

Portekiz

Belçika

Hollanda

İngiltere

İsviçre

Avusturya

Lübnan

Singapur

Hong-kong

Tayvan

Çin

Güney Kore

Japonya

Kanada

ABD

Australya

Diğer

TOPLAM

İtalya = 80 13 3 0 5 9 5 9 18 7 3 2 3 2 1 1 6 4 0 46 217

Almanya 0 = 0 0 0 2 29 0 76 2 0 1 0 0 3 0 0 0 0 0 3 116

Fransa 12 15 = 2 0 14 1 1 3 1 0 0 0 0 1 0 2 0 1 0 0 53

İspanya 166 17 14 = 41 4 2 1 0 0 7 1 9 63 7 0 3 0 1 1 41 378

Portekiz 17 135 33 104 = 7 10 29 19 1 0 0 1 1 2 0 12 0 0 0 2 373

Belçika 1 26 8 0 0 = 13 0 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 5 54

Hollanda 0 8 0 0 0 22 = 0 0 1 0 0 0 0 0 1 0 1 0 0 0 33

Norveç 56 23 23 22 2 9 17 4 0 0 1 1 0 12 6 0 1 4 1 1 28 211

İsveç 11 10 10 0 3 1 8 5 0 1 0 0 0 2 1 0 3 0 1 0 80 136

Finlandiya 107 19 10 38 0 2 0 3 0 0 3 0 3 32 11 0 15 1 0 0 31 275

Güney Afrika 241 16 42 72 15 65 1 0 0 1 1 0 2 70 50 5 63 15 15 0 165 839

Hindistan 474 52 42 26 1 37 24 3 2 1 1 3 12 285 114 3 60 5 7 4 133 1289

Çin 9 63 0 0 0 26 3 0 0 0 0 10 48 316 = 94 120 1 1 1 17 709

Güney Kore 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 42 0 0 0 14 57

Kanada 8 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 3 18 1 0 58 = 144 0 8 240

ABD 44 1 0 5 0 1 0 0 0 0 0 0 2 2 6 1 18 50 = 0 90 220

Brezilya 385 11 45 142 8 22 3 0 0 1 2 0 0 82 4 0 8 6 5 1 28 753

Diğer 161 14 2 36 3 13 3 0 15 0 3 1 8 251 107 3 10 1 0 3 198 832

Toplam 1692 490 242 450 73 230 123 51 124 28 25 20 90 1137 316 108 416 90 180 11 889 6785

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/68 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.10 . Doğal Taş Kaba İşlenmiş Mamul Ürünleri (Kod 68.01) Ticaretinin Başlıca Ülkeler Arasında Girdi Çıktı Dağılımı (1998) (bin ton)

İthalat

İhracat

İtalya

Almanya

Fransa

İspanya

Portekiz

Belçika

Hollanda

İngiltere

İsviçre

Avusturya

Hong-kong

Tayvan

Çin

Güney Kore

Japonya

Kanada

ABD

Diğer

TOPLAM

İtalya = 110 27 0 0 7 1 1 24 27 0 0 1 0 2 0 0 5 205

Almanya 3 = 6 0 0 3 1 0 9 23 0 0 0 0 0 0 0 8 53

Fransa 0 4 = 0 0 7 2 0 4 0 0 0 0 0 0 0 2 2 21

İspanya 0 7 2 = 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 3 13

Portekiz 5 199 21 0 = 16 8 5 24 0 0 0 0 0 0 0 0 104 382

Belçika 0 16 11 0 0 = 85 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 113

Hollanda 0 81 0 0 0 10 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 4 95

Çek

Cumhuriyeti

0 137 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 5 142

Polonya 0 199 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 8 207

Türkiye 0 3 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 5 8

Hindistan 0 46 1 1 0 21 1 3 0 0 0 9 11 0 0 0 1 4 98

Çin 5 98 1 1 0 3 84 2 0 0 2 1 = 5 69 0 1 2 274

Güney Kore 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 = 1 0 0 0 1

ABD 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2 = 0 2

Meksika 4 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2 1 7

Diğer 32 124 60 3 1 27 7 4 3 12 0 17 5 0 164 1 0 61 521

Toplam 49 1024 129 5 2 94 189 15 64 62 2 27 17 5 236 3 6 213 2142

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/69 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.11. Doğal Taş Mamul Ürünleri (Kod 68.02) Ticaretinin Başlıca Ülkeler Arasında Girdi-Çıktı Analizi (1998) (bin ton)

İthalat

İhracat

İtalya

Almanya

Fransa

İspanya

Portekiz

Belçika

Hollanda

İngiltere

İsviçre

Avusturya

S.Arabistan

Kuveyt

Lübnan

İsrail

Singapur

Hong-kong

Tayvan

Çin

Güney Kore

Japonya

Kanada

ABD

Avustralya

Diğer

TOPLAM

İtalya = 498 56 77 2 28 35 32 68 63 198 72 34 44 36 144 30 77 13 39 21 345 29 474 2415

Almanya 5 = 1 2 0 9 3 1 5 6 0 0 0 3 0 0 0 0 0 1 0 4 0 6 46

Fransa 3 24 = 2 1 30 4 6 8 5 0 0 0 0 0 1 0 0 0 1 0 14 1 6 106

İspanya 14 41 38 = 41 14 6 9 2 0 10 3 0 0 11 30 4 25 5 4 7 54 3 59 380

Portekiz 7 16 18 33 = 14 3 16 5 1 47 1 5 0 1 1 1 0 1 3 2 16 0 21 212

Belçika 0 13 22 0 0 = 32 9 0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 15 92

Yunanistan 5 10 1 6 0 1 2 2 1 2 37 0 1 6 1 25 3 9 0 0 0 16 2 53 183

Türkiye 7 8 1 2 0 5 7 2 1 1 36 0 9 43 1 4 5 1 0 0 0 36 1 64 234

Hindistan 3 22 1 2 0 6 11 12 1 1 2 0 0 2 13 12 3 35 2 11 8 69 7 24 247

Çin 9 26 9 1 0 26 17 6 0 0 2 0 2 3 31 131 36 = 29 864 3 30 4 248 1477

Güney Kore 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 0 1 = 30 0 0 0 0 32

Tayvan 1 1 0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 2 60 = 27 0 8 2 16 0 1 119

Güney Afrika 0 1 0 0 0 0 4 2 0 0 0 0 0 0 0 1 1 0 0 11 0 0 0 3 23

Kanada 0 0 0 0 0 7 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2 3 0 = 124 0 3 139

ABD 1 0 0 0 0 0 4 0 0 0 1 0 0 0 4 2 2 1 2 1 31 = 0 36 85

Meksika 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2 0 0 0 0 0 2 75 0 5 84

Arjantin 0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2 0 5 8

Brezilya 8 1 0 1 0 5 1 0 0 0 0 0 0 0 2 0 0 0 0 1 1 50 1 8 79

Diğer 6 42 1 13 0 61 8 1 2 5 15 2 40 3 3 5 28 234 13 36 8 177 1 201 905

Toplam 69 703 148 139 44 207 137 99 93 84 348 78 91 105 108 416 113 412 68 1010 85 1028 49 1232 6866

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/70 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.11. Doğal Taş Mamul Ürünleri (Kod 68.02) Ticaretinin Başlıca Ülkeler Arasında Girdi-Çıktı Analizi (1998) (bin ton)

İthalat

İhracat

İtalya

Almanya

Fransa

İspanya

Portekiz

Belçika

Hollanda

İngiltere

İsviçre

Avusturya

S.Arabistan

Kuveyt

Lübnan

İsrail

Singapur

Hong-kong

Tayvan

Çin

Güney Kore

Japonya

Kanada

ABD

Avustralya

Diğer

TOPLAM

İtalya = 498 56 77 2 28 35 32 68 63 198 72 34 44 36 144 30 77 13 39 21 345 29 474 2415

Almanya 5 = 1 2 0 9 3 1 5 6 0 0 0 3 0 0 0 0 0 1 0 4 0 6 46

Fransa 3 24 = 2 1 30 4 6 8 5 0 0 0 0 0 1 0 0 0 1 0 14 1 6 106

İspanya 14 41 38 = 41 14 6 9 2 0 10 3 0 0 11 30 4 25 5 4 7 54 3 59 380

Portekiz 7 16 18 33 = 14 3 16 5 1 47 1 5 0 1 1 1 0 1 3 2 16 0 21 212

Belçika 0 13 22 0 0 = 32 9 0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 15 92

Yunanistan 5 10 1 6 0 1 2 2 1 2 37 0 1 6 1 25 3 9 0 0 0 16 2 53 183

Türkiye 7 8 1 2 0 5 7 2 1 1 36 0 9 43 1 4 5 1 0 0 0 36 1 64 234

Hindistan 3 22 1 2 0 6 11 12 1 1 2 0 0 2 13 12 3 35 2 11 8 69 7 24 247

Çin 9 26 9 1 0 26 17 6 0 0 2 0 2 3 31 131 36 = 29 864 3 30 4 248 1477

Güney Kore 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 0 1 = 30 0 0 0 0 32

Tayvan 1 1 0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 2 60 = 27 0 8 2 16 0 1 119

Güney Afrika 0 1 0 0 0 0 4 2 0 0 0 0 0 0 0 1 1 0 0 11 0 0 0 3 23

Kanada 0 0 0 0 0 7 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2 3 0 = 124 0 3 139

ABD 1 0 0 0 0 0 4 0 0 0 1 0 0 0 4 2 2 1 2 1 31 = 0 36 85

Meksika 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2 0 0 0 0 0 2 75 0 5 84

Arjantin 0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2 0 5 8

Brezilya 8 1 0 1 0 5 1 0 0 0 0 0 0 0 2 0 0 0 0 1 1 50 1 8 79

Diğer 6 42 1 13 0 61 8 1 2 5 15 2 40 3 3 5 28 234 13 36 8 177 1 201 905

Toplam 69 703 148 139 44 207 137 99 93 84 348 78 91 105 108 416 113 412 68 1010 85 1028 49 1232 6866

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/71 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.12. Doğal KaplamaTaşları (Kayagan Taşı) (Kod 68.03) Ticaretinin Başlıca Ülkeler Arasında Girdi Çıktı Analizi (1998) (bin ton)

İthalat

İhracat

İtalya

Almanya

Fransa

İspanya

Belçika

Hollanda

İngiltere

İsviçre

Singapur

Hongkonog

Tayvan

Çin

Güney Kore

Japonya

Kanada

ABD

Avustralya

Diğer

TOPLAM

İtalya = 1 0 1 1 0 3 2 0 0 1 1 0 0 3 21 1 1 36

Almanya 0 = 2 0 0 2 1 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 3 9

Fransa 0 1 = 0 3 1 1 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 7

İspanya 0 128 244 = 36 1 67 0 0 0 0 0 0 1 0 1 1 21 500

Portekiz 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 1

Belçika 0 3 0 0 = 1 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 5

Norveç 0 1 0 0 1 13 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 15

Türkiye 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2 2

Hindistan 0 0 0 2 3 1 1 0 2 0 1 1 0 0 2 5 1 11 30

Çin 0 3 0 0 4 1 7 0 2 3 3 = 2 26 1 16 1 4 73

Kanada 0 0 4 0 0 0 4 0 0 0 0 0 0 0 = 7 0 1 16

ABD 0 0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 1 5 = 1 20 28

Brezilya 1 1 0 0 4 0 1 0 0 0 0 0 1 0 1 12 1 12 34

Diğer 4 1 2 1 1 1 6 0 0 1 11 1 0 5 1 10 0 14 59

Toplam 5 139 252 4 53 21 92 5 4 4 16 3 3 34 13 72 6 89 815

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/72 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.13. Son 5 yılda Dünya Doğal Taş Dış Ticaretinin Ürün Tiplerine Göre Kategorik Dağılımı (1994-1998)

1994 1995 1996 1997 1998

Tip

Kodlar 1000 ton % 1000 ton % 1000 ton % 1000 ton % 1000 ton %

25.15 1390 9.2 1396 9 1533 8.8 1987 10.3 2073 11

25.16 6356 42.1 6024 38.7 6562 37.8 7515 39.2 6785 36.3

Toplam 7746 51.3 7420 47.7 8095 46.6 9502 49.5 8858 47.3

Blok veya Kaba

Dilimlenmiş

eşdeniği

(milyon m2) 84.5 (34.8) 81,0 (34.9) 88,4 (34.1) 103,7 (36.6) 96,7 (34,7)

68.01 1727 11.4 1903 12.2 2278 13.2 2245 11.7 2142 11.5

68.02 5029 33.4 5606 36 6267 36.2 6675 34.8 6866 36.8

68.03 581 3.9 644 4.1 700 4 769 4 815 4.4

Toplam 7337 48.7 8153 52.3 9245 53.4 9689 50.5 9823 52.7

Kaba İşlenmiş veya

Mamul

Eşdeniği

(milyon m2) 135,7 (61.6) 150,8 (65.1) 171,0 (65.9) 179,2 (63.4) 181,7 (65,3)

Genel Toplam 15083 100 15573 100 17340 100 19191 100 18681 100

Eşdeğeri (milyon m2) 220.2 100 231,8 100 259,4 100 282,9 100 278,4 100

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/73 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.14. Dünya Doğaltaş Ticaretinin Tiplere ve Ülkelere Göre Dağılımı (1998) Başlıca Ülkelerin

İhracat Miktarları (bin ton)

Ülkeler 25.15 25.16 68.01 68.02 68.03 Toplam

Avusturya 87 16 5 11 — 119

Belçika-Lüks. 122 54 113 92 5 386

Danimarka — 1 7 16 — 24

Finlandiya — 275 2 24 — 301

Fransa 41 53 21 106 7 228

Almanya 20 116 53 46 9 244

Yunanistan 83 1 — 183 — 267

İrlanda — 4 — 16 — 20

İtalya 635 217 205 2.415 36 3.508

Hollanda 3 33 95 9 — 140

Portekiz 96 373 382 212 1 1.064

İspanya 315 378 13 380 500 1.586

İsveç — 136 6 2 — 144

İngiltere 7 2 3 4 12 28

AB Toplamı 1.409 1.659 905 3.516 570 8.059

Bulgaristan 13 2 14 10 — 39

Hırvatistan 112 1 — 16 — 129

Çek Cumh. — 27 142 42 1 212

Macaristan 1 1 — 3 — 5

Norveç 4 211 5 1 15 236

Polonya 2 55 207 52 — 316

Romanya 1 1 — 8 — 10

Rusya 1 8 — 1 — 10

İsviçre 1 41 1 9 — 52

Türkiye 114 111 8 234 2 469

Ukrayna — 189 3 11 — 203

Çin 35 709 274 1,477 73 2.568

Hindistan 60 1.289 98 247 30 1.724

İran 93 2 — 48 — 143

Japonya — 2 — 1 1 4

Lübnan 5 — — 5 — 10

Filipinler 43 1 — 8 — 52

Suudi Arabistan 3 16 2 42 — 63

Singapur 2 3 — 13 1 19

Güney Kore — 57 1 32 — 90

Tayvan 4 25 1 119 27 176

Arjantin 1 4 1 8 5 19

Brezilya 6 753 26 79 34 898

Kanada 2 240 — 139 16 397

Meksika 10 3 7 84 — 104

ABD 29 220 2 85 28 364

Avustralya — 13 16 3 4 36

Mısır 107 2 — 23 — 132

Güney Afrika 1 839 — 23 4 867

Diğer 14 301 429 527 4 1.275

Toplam 2.073 6.785 2.142 6.866 815 18.681

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/74 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.15. Dünya Doğaltaş Ticaretinin Tiplere ve Ülkelere Göre Dağılımı (1998) Başlıca

Ülkelerin Dünya Ticaretindeki Payları (%)

Ülkeler 25.15 25.16 68.01 68.02 68.03 Toplam

Avusturya 4,2 0,2 0,2 0,2 — 0,6

Belçika-Lüks. 5,8 0,8 5,3 1,3 0,6 2,1

Danimarka — 0,3 0,2 — 0,1

Finlandiya — 4,1 0,1 0,3 — 1,6

Fransa 2,0 0,8 1,0 1,5 0,9 1,2

Almanya 1,0 1,7 2,5 0,7 1,1 1,3

Yunanistan 4,0 — — 2,7 — 1,4

İrlanda — 0,1 — 0,2 — 0,1

İtalya 30,6 3,2 9,6 35,2 4,4 18,8

Hollanda 0,1 0,5 4,4 0,1 — 0,7

Portekiz 4,6 5,5 17,8 3,1 0,1 5,7

İspanya 15,2 5,6 0,6 5,5 61,3 8,5

İsveç — 2,0 0,3 — — 0,8

İngiltere 0,3 — 0,1 0,1 1,5 0,1

AB Toplamı 68,0 24,5 42,3 51,2 69,9 43,1

Bulgaristan 0,6 — 0,7 0,1 — 0,2

Hırvatistan 5,4 — — 0,2 — 0,7

Çek Cumh. — 0,4 6,6 0,6 0,1 1,1

Macaristan 0,1 — — 0,1 —

Norveç 0,2 3,1 0,2 — 1,8 1,3

Polonya 0,1 0,8 9,7 0,8 — 1,7

Romanya 0,1 — — 0,1 — 0,1

Rusya 0,1 0,1 — — — 0,1

İsviçre 0,1 0,6 — 0,1 — 0,3

Türkiye 5,4 1,6 0,4 3,4 0,1 2,5

Ukrayna — 2,8 0,1 0,2 — 1,1

Çin 1,7 10,4 12,8 21,5 9,0 13,7

Hindistan 2,9 19,0 4,6 3,6 3,7 9,2

İran 4,5 — — 0,7 — 0,8

Japonya — — — 0,1

Lübnan 0,2 — — 0,1 — 0,1

Filipinler 2,1 — — 0,1 — 0,3

Suudi Arabistan 0,1 0,2 0,1 0,6 — 0,3

Singapur 0,1 0,1 — 0,2 0,1 0,1

Güney Kore — 0,8 — 0,5 — 0,5

Tayvan 0,2 0,4 — 1,7 3,3 0,9

Arjantin 0,1 0,1 — 0,1 0,6 0,1

Brezilya 0,3 11,0 1,2 1,2 4,2 4,8

Kanada 0,1 3,5 — 2,0 2,0 2,1

Meksika 0,5 0,1 0,3 1,2 — 0,6

ABD 1,4 3,2 0,1 1,2 3,4 1,9

Avustralya — 0,2 0,7 0,1 0,5 0,2

Mısır 5,2 — — 0,3 0,5 4,6

Güney Afrika 0,1 12,4 — 0,3 — 0,7

Diğer 0,7 4,4 20,0 7,6 0,5 6,8

Toplam 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/75 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.16. Dünya Doğaltaş Ticaretinin Tiplere ve Ülkelere Göre Dağılımı (1998) Başlıca Ülkelerin

İhracatının Doğal Taş Tiplerine Göre Kategorik Dağılımı (%)

Ülkeler 25.15 25.16 68.01 68.02 68.03 Toplam

Avusturya 73,1 13,4 4,2 9,3 — 100,0

Belçika-Lüks. 31,6 14,0 29,3 23,8 1,3 100,0

Danimarka — 4,2 29,2 66,6 — 100,0

Finlandiya — 91,4 0,7 7,9 — 100,0

Fransa 18,0 23,2 9,2 46,5 3,1 100,0

Almanya 8,2 47,5 21,7 18,9 3,7 100,0

Yunanistan 31,1 0,4 — 68,5 — 100,0

İrlanda — 20,0 — 80,0 — 100,0

İtalya 18,1 6,2 5,8 68,8 1,1 100,0

Hollanda 2,1 23,6 67,9 6,4 — 100,0

Portekiz 9,0 35,1 35,9 19,9 0,1 100,0

İspanya 19,9 23,8 0,8 24,0 31,5 100,0

İsveç — 94,4 4,2 1,4 — 100,0

İngiltere 25,0 7,1 10,7 14,3 42,9 100,0

AB Toplamı 17,5 20,6 11,2 43,6 7,1 100,0

Bulgaristan 33,3 5,1 35,9 25,7 — 100,0

Hırvatistan 86,8 0,8 — 12,4 — 100,0

Çek Cumh. — 12,7 67,0 19,8 0,5 100,0

Macaristan 20,0 20,0 — 60,0 — 100,0

Norveç 16,9 89,4 2,1 0,2 6,4 100,0

Polonya 0,6 17,4 65,5 16,5 — 100,0

Romanya 10,0 10,0 — 80,0 — 100,0

Rusya 10,0 80,0 — 10,0 — 100,0

İsviçre 2,0 78,8 2,0 17,2 — 100,0

Türkiye 24,3 23,7 1,7 49,9 0,4 100,0

Ukrayna — 93,1 1,5 5,4 — 100,0

Çin 1,4 27,6 10,7 57,5 2,8 100,0

Hindistan 3,5 74,8 5,7 14,3 1,7 100,0

İran 65,0 1,4 — 33,6 — 100,0

Japonya — 50,0 — 25,0 25,0 100,0

Lübnan 50,0 — — 50,0 — 100,0

Filipinler 82,7 1,9 — 15,4 — 100,0

Suudi Arabistan 1,8 9,8 1,2 87,2 — 100,0

Singapur 10,5 15,8 — 68,4 5,3 100,0

Güney Kore — 63,3 1,1 35,6 — 100,0

Tayvan 2,3 14,2 0,5 67,6 15,4 100,0

Arjantin 5,3 21,0 5,3 42,1 26,3 100,0

Brezilya 0,7 83,9 2,9 8,8 3,7 100,0

Kanada 0,5 60,5 — 35,0 4,0 100,0

Meksika 9,6 2,9 6,7 80,8 — 100,0

ABD 8,0 60,4 0,5 23,3 7,8 100,0

Avustralya — 36,1 44,4 8,3 11,2 100,0

Mısır 81,1 1,5 — 17,4 — 100,0

Güney Afrika 0,1 96,8 — 2,6 0,4 100,0

Diğer 1,1 23,6 33,6 41,3 0,4 100,0

Toplam 11,0 36,3 11,5 36,8 4,4 100,0

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/76 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.17. Dünya Doğaltaş Ticaretinin Tiplere ve Ülkelere Göre Dağılımı Başlıca

Ülkelerin İthalat Miktarları (bin ton) (1998)

Ülkeler 25.15 25.16 68.01 68.02 68.03 Toplam

Avusturya 6 28 62 84 1 181

Belçika-Lüksemburg. 18 230 94 207 53 602

Danimarka 1 32 64 26 2 125

Finlandiya — 9 8 3 — 20

Fransa 63 242 129 148 252 834

Almanya 44 490 1.024 703 139 2.400

Yunanistan 29 23 — 19 — 71

İrlanda 4 7 — 8 22 41

İtalya 317 1.692 49 69 5 2.132

Hollanda 106 123 189 137 21 576

Portekiz 3 73 2 44 — 122

İspanya 115 450 5 139 4 713

İsveç — 9 43 7 — 59

İngiltere 10 51 15 99 92 267

AB Toplamı 716 3.459 1.684 1.693 591 8.143

Bulgaristan 9 2 — 2 1 14

Hırvastan 4 21 1 26 1 53

Çek Cumhuriyeti 1 23 — 83 15 122

Macaristan 3 3 3 23 2 34

Norveç 1 23 41 5 1 71

Polonya 10 105 — 19 — 134

Romanya 3 2 — 4 — 9

Rusya 4 7 1 38 — 50

İsviçre 105 124 64 93 5 391

Türkiye 1 48 — 41 — 90

Ukrayna 1 — — 5 1 7

Çin 160 316 17 412 3 908

Hong Kong 86 90 2 416 4 598

Hindistan 22 1 — 1 — 24

İran

Japonya 39 416 236 1.010 34 1.735

Lübnan 189 25 3 91 — 308

Filipinler 3 — 11 — 15

Suudi Arabistan 19 10 5 348 8 390

Singapur 16 20 — 108 4 148

Güney Kore 5 108 5 68 3 189

Tayvan 136 1.137 27 113 16 1.429

Arjantin — 31 2 8 2 43

Brezilya 5 1 — 63 — 69

Kanada 7 90 3 85 13 198

ABD 34 180 6 1.028 72 1.320

Avustralya 2 11 — 49 4 66

Mısır 69 7 — 8 — 84

Güney Afrika — 3 — 10 1 14

Diğer 425 519 41 1.005 34 2.024

Toplam 2.073 6.785 2.142 6.866 815 18.681

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/77 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.18. Dünya Doğaltaş Ticaretinin Tiplere ve Ülkelere Göre Dağılımı (1998)-Başlıca Ülkelerin Dünya

İthalatındaki Payları (%)

Ülkeler 25.15 25.16 68.01 68.02 68.03 Toplam

Avusturya 0,3 0,4 2,8 1,2 0,1 1,0

Belçika-Lüksemburg 0,9 3,4 4,4 3,0 6,5 3,2

Danimarka 0,1 0,5 3,0 0,4 0,2 0,7

Finlandiya — 0,1 0,4 0,1 — 0,1

Fransa 3,0 3,6 6,0 2,2 30,9 4,5

Almanya 2,1 7,2 47,8 10,2 17,1 12,8

Yunanistan 1,4 0,3 — 0,3 — 0,4

İrlanda 0,2 0,1 — 0,1 2,7 0,2

İtalya 15,3 24,9 2,3 1,0 0,6 11,4

Hollanda 5,1 1,8 8,8 2,0 2,6 3,1

Portekiz 0,1 1,1 0,1 0,6 — 0,7

İspanya 5,5 6,6 0,2 2,0 0,2 3,8

İsveç — 0,1 2,0 0,1 — 0,3

İngiltere 0,5 0,8 0,7 1,4 11,3 1,4

AB Toplamı 34,5 51,0 78,6 24,7 72,5 43,6

Bulgaristan 0,4 — — 0,1 0,1 0,1

Hırvatistan 0,2 0,3 0,1 0,4 0,1 0,3

Çek Cumhuriyeti 0,1 0,3 — 1,2 1,8 0,7

Macaristan 0,2 0,1 0,2 0,3 0,2 0,2

Norveç 0,1 0,3 1,9 0,1 0,1 0,4

Polonya 0,5 1,5 — 0,3 — 0,7

Romanya 0,1 — — 0,1 — 0,1

Rusya 0,2 0,1 0,1 0,6 — 0,3

İsviçre 5,1 1,8 3,0 1,4 0,6 2,1

Türkiye 0,1 0,7 — 0,6 — 0,5

Ukrayna 0,1 — — 0,1 0,1 0,1

Çin 7,7 4,7 0,8 6,0 0,4 4,9

Hong kong 4,1 1,3 0,1 6,1 0,5 3,2

Hindistan 1,1 — — 0,2

Iran

Japonya 1,9 6,1 11,0 14,7 4,2 9,3

Lübnan 9,1 0,4 0,1 1,3 — 1,6

Filipinler 0,1 0,1 — 0,2 — 0,1

Suudi Arabistan 0,9 0,2 0,2 5,1 1,0 2,1

Singapur 0,8 0,4 — 1,6 0,5 0,8

Güney Kore 0,2 1,6 0,2 1,0 0,4 1,0

Tayvan 6,6 16,8 1,3 1,6 2,0 7,6

Arjantin — 0,5 0,1 0,1 0,2 0,2

Brezilya 0,2 — — 0,9 — 0,4

Kanada 0,3 1,3 0,1 1,2 1,6 1,1

ABD 1,6 2,6 0,2 15,0 8,8 7,1

Avustralya 0,1 0,1 — 0,7 0,5 0,4

Mısır 3,3 0,1 — 0,1 — 0,4

Güney Afrika — — 0,1 0,1 0,1

Diğer 20,5 7,6 1,9 14,6 4,2 10,8

Toplam 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/78 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.19. Dünya Doğaltaş Ticaretinin Tiplere ve Ülkelere Göre Dağılmı (1998) – Başlıca

Ülkelerin İthalatının Doğal Taş Tiplerine Göre Kategorik Dağılımı (%)

Ülkeler 25.15 25.16 68.01 68.02 68.03 Toplam

Avusturya 3,3 15,5 34,3 46,4 0,5 100,0

Belçika-Lüksemburg 29,9 38,2 15,6 34,4 8,9 100,0

Danimarka 0,8 25,6 51,2 20,8 1,6 100,0

Finlandiya — 45,0 40,0 15,0 — 100,0

Fransa 7,5 29,0 15,5 17,7 30,3 100,0

Almanya 1,8 20,4 42,7 29,3 5,8 100,0

Yunanistan 40,8 32,4 — 26,8 — 100,0

İrlanda 9,8 17,1 — 19,5 53,6 100,0

İtalya 14,9 79,4 2,3 3,2 0,2 100,0

Hollanda 18,4 21,3 32,8 23,8 3,7 100,0

Portekiz 2,4 59,8 1,6 36,2 — 100,0

İspanya 16,1 63,1 0,7 19,5 0,6 100,0

İsveç — 15,3 72,9 11,8 — 100,0

İngiltere 3,7 19,1 5,6 37,1 34,5 100,0

AB Toplamı 8,8 42,5 20,7 20,8 7,2 100,0

Bulgaristan 64,3 14,2 — 14,2 7,3 100,0

Hırvatistan 7,5 39,6 1,9 49,1 1,9 100,0

Çek Cumhuriyeti 0,8 18,9 — 68,0 12,3 100,0

Macaristan 8,8 8,8 8,8 67,6 6,0 100,0

Norveç 1,5 32,4 57,6 7,0 1,5 100,0

Polonya 7,5 78,4 — 14,1 — 100,0

Romanya 33,3 22,2 — 44,5 — 100,0

Rusya 8,0 14,0 2,0 76,0 — 100,0

İsviçre 26,9 31,7 16,4 23,8 1,2 100,0

Türkiye 1,1 53,3 — 45,6 — 100,0

Ukrayna 14,3 — — 71,4 14,3 100,0

Çin 17,6 34,8 1,9 45,4 0,3 100,0

Hong Kong 14,4 15,1 0,3 69,6 0,6 100,0

Hindistan 91,6 4,2 — 4,2 — 100,0

Iran – - – - – -

Japonya 2,2 24,0 13,6 58,2 2,0 100,0

Lübnan 61,4 8,1 1,0 29,5 — 100,0

Filipinler 6,7 20,0 — 73,3 — 100,0

Suudi Arabistan 4,9 2,6 1,3 89,2 2,0 100,0

Singapur 10,8 13,5 — 73,0 2,7 100,0

Güney Kore 2,6 57,1 2,6 36,0 1,7 100,0

Tayvan 9,5 79,5 1,9 7,9 1,2 100,0

Arjantin — 72,1 4,7 18,5 4,7 100,0

Brezilya 7,2 1,4 — 91,4 — 100,0

Kanada 3,5 45,5 1,5 43,0 6,5 100,0

ABD 2,5 13,6 0,5 78,0 5,4 100,0

Avustralya 3,0 16,7 — 74,2 6,1 100,0

Mısır 82,1 8,3 — 9,6 — 100,0

Güney Afrika — 21,4 — 71,4 7,2 100,0

Diğer 21,0 25,6 2,0 49,7 1,7 100,0

Toplam 11,0 36,3 11,5 36,8 4,4 100,0

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/79 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.20. Lider Ülkelerin Doğaltaş İhracat Miktarlarının Son Beş Yıldaki Değişimi (1994-1998)

1994 1995 1996 1997 1998

Ülkeler

bin ton % bin ton % bin ton % bin ton % bin ton %

İtalya 3.121 20,7 3.391 21,8 3.438 19,8 3.563 18,5 3.508 187,0

Almanya 285 1,9 332 2,1 249 1,4 248 1,3 244 1,3

Fransa 179 1,2 186 1,2 198 1,1 272 1,4 228 1,2

Yunanistan 196 1,3 189 1,2 234 1,3 305 1,6 267 1,4

İspanya 1.409 9,3 1.514 9,7 1.497 8,6 1.593 8,3 1.586 8,5

Portekiz 1.002 6,6 954 6,1 903 5,2 914 4,8 1.064 5,7

Türkiye 214 1,4 257 1,7 358 2,1 434 2,3 469 2,5

Finlandiya 306 2,0 287 1,8 289 1,7 378 1,9 301 1,6

Norveç 255 1,7 208 1,3 261 1,5 238 1,2 236 1,3

Çin 2.218 14,7 2.393 15,4 3.095 17,8 313 16,3 2.568 13,7

Hindistan 1.197 7,9 1.335 8,6 1.346 7,8 207 10,8 1.724 9,2

Güney Afrika 520 3,4 708 4,6 680 3,9 900 4,7 867 4,6

ABD 266 1,8 237 1,5 283 1,6 305 1,6 364 1,9

Brezilya 637 4,2 687 4,4 724 4,2 899 4,7 898 4,8

Diğer 3.278 21,7 2.895 18,6 3.785 21,8 3.942 20,5 4.357 23,3

Toplam 15.083 100,0 15.573 100,0 17.340 100,0 19.191 100,0 18.681 100,0

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/80 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.21. Lider Ülkelerin Doğaltaş İthalat Miktarlarının Son Beş Yıldaki Değişimi (1994-1998)

1994 1995 1996 1997 1998

Ülkeler bin ton % bin ton % bin ton % bin ton % bin ton %

İtalya 1.683 11,2 2.044 13,1 1.946 11,2 2.144 11,2 2.132 11,4

Almanya 1.864 12,4 2.226 14,3 2.175 12,5 2.139 11,1 2.400 12,8

Fransa 782 5,2 744 4,8 659 3,8 795 4,1 834 4,5

İspanya 377 2,5 482 3,1 541 3,1 563 2,9 713 3,8

Portekiz 44 0,3 68 0,4 80 0,5 83 0,4 122 0,7

İngiltere 251 1,7 190 1,2 184 1,1 249 1,3 267 1,4

İsviçre 372 2,5 384 2,5 313 1,8 427 2,2 391 2,1

Japonya 2.241 14,9 2.173 14,0 2.533 14,6 2.085 10,9 1.735 9,3

Tayvan 837 5,5 955 6,1 1.119 6,5 1.714 8,9 1.429 7,6

Çin 118 0,8 282 1,8 454 2,6 887 4,6 908 4,8

Güney Kore 205 1,4 277 1,8 378 2,2 430 2,2 189 1,0

Singapur 184 1,2 177 1,1 210 1,2 212 1,1 148 0,8

Kanada 140 0,9 105 0,7 149 0,9 162 0,8 198 1,1

ABD 731 4,8 930 6,0 757 4,4 1.074 5,5 1.320 7,1

Diğer 5.254 34,8 4.536 29,1 5.842 33,7 6.227 32,4 5.895 31,5

Toplam 15.083 100,0 15.573 100,0 17.340 100,0 19.191 100,0 18.681 100,0

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/81 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.22. AB Ülkelerinde Doğaltaş Dış Ticaretinde Fiyat Hareketleri (1991-98) (Kod No 25.15 – Kalkerli Taşlar- Dilimlenmiş Kaba ve Blok)

İhracat İthalat

Parametreler Ülkeler 91 92 93 94 95 96 97 98 91 92 93 94 95 96 97 98

İtalya 356 317 271 243 218 233 234 209 250 264 237 235 213 212 200 205

Fransa 321 287 314 362 326 258 239 247 246 224 326 280 318 304 308 206

Almanya 63 72 63 79 61 112 74 66 135 171 135 98 166 218 161 184

İspanya 224 240 202 268 199 304 406 397 240 272 281 247 240 268 276 211

Portekiz 220 238 260 229 198 219 225 221 240 361 176 169 215 285 175 344

ECU / ton

İngiltere 183 288 180 72 116 186 216 115 619 566 882 514 538 897 825 1096

İtalya 100 89 76,1 68,3 61,2 65,4 65,7 58,7 100 105,6 94,8 94 85,2 84,8 80 82

Fransa 100 89,4 97,8 112,7 101,5 80,4 74,5 76,9 100 91,1 132,5 113,8 129,3 123,5 125,2 83,7

Almanya 100 114,3 100 125,4 96,8 177,8 117,5 104,7 100 126,7 100 72,6 123 161,5 119,3 136,3

İspanya 100 107,1 90,2 119,6 88,8 135,7 181,3 177,2 100 113,3 117,1 102,9 100 111,7 115 87,9

Portekiz 100 108,1 118,2 104,1 90 99,5 102,3 100,5 100 150,4 73,3 70,4 89,6 118,7 72,9 143,3

Endeks

İngiltere 100 157,4 98,4 39,4 63,4 101,6 118 62,8 100 91,4 142,5 83 86,9 144,9 133,3 177

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/82 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.23. AB Ülkelerinde Doğaltaş Ticareti Fiyat Hareketleri (1991-1998) (Kod 25.16 – Silisli Taşlar – Dilimlenmiş Kaba ve Blok)

İhracat İthalat

‘91 ‘92 ‘93 ‘94 ‘95 ‘96 ‘97 ‘98 ‘91 ‘92 ‘93 ‘94 ‘95 ‘96 ‘97 ‘98

İtalya 377 375 342 276 305 336 295 289 182 182 196 195 175 190 201 200

Fransa 208 251 239 212 274 237 250 242 195 198 228 180 191 202 215 210

Almanya 61 74 62 72 28 53 43 46 119 138 137 150 101 133 107 139

İspanya 88 94 91 86 74 84 127 114 177 175 172 197 192 181 186 183

Portekiz 110 120 183 98 124 103 83 80 158 138 163 157 127 149 157 138

ECU/ton

İngiltere 170 257 325 645 212 392 220 437 154 123 256 138 296 391 303 890

İtalya 100 99,5 90,7 73,2 80,9 89,1 78,2 76,6 100 100,0 107,7 107,7 96,2 104,4 110,3 109,8

Fransa 100 120,7 114,9 101,9 131,7 113,9 120,2 116,3 100 101,5 116,9 92,3 97,9 103,5 110,1 107,7

Almanya 100 106,8 101,6 118,8 45,9 86,9 70,5 75,4 100 116,0 115,1 126,1 84,9 111,8 89,9 116,8

İspanya 100 106,8 103,4 97,7 84,1 95,5 144,3 129,5 100 98,9 97,2 111,3 108,5 102,3 105,1 103,4

Portekiz 100 109,1 166,4 89,1 112,7 93,6 75,5 72,7 100 87,3 103,2 99,4 80,4 94,3 99,5 87,3

Endeks

İngiltere 100 151,2 191,2 379,4 124,7 230,5 129,4 257,1 100 79,9 166,2 89,6 192,2 253,8 196,7 577,9

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/83 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.24. AB Ülkelerinde Doğaltaş Dışticaretinde Fiyat Hareketleri (1991-1998) (Kod 68.02 – Mamul)

İhracat İthalat

‘91 ‘92 ‘93 ‘94 ‘95 ‘96 ‘97 ‘98 ‘91 ‘92 ‘93 ‘94 ‘95 ‘96 ‘97 ‘98

İtalya 740 688 624 607 589 640 656 668 679 580 542 544 458 436 487 537

Fransa 822 837 849 995 1.016 1.034 885 954 623 634 558 597 453 465 523 429

Almanya 810 831 1.170 900 643 658 925 860 670 692 719 645 463 466 623 516

İspanya 741 918 600 520 568 601 615 608 487 496 408 406 252 286 373 309

Portekiz 496 515 532 468 444 464 454 483 1.373 1.077 1.235 416 248 331 457 422

ECU/ton

İngiltere 1.381 924 1.958 1.099 1.118 892 990 1.185 1.064 926 967 906 685 738 1.228 820

İtalya 100 93,0 84,3 82,0 79,5 86,5 88,6 90,3 100 85,4 79,8 80,1 67,5 64,2 71,7 79,1

Fransa 100 101,8 103,3 121,0 123,6 125,8 107,7 116,1 100 101,8 89,6 95,8 72,7 74,6 83,9 68,9

Almanya 100 102,6 144,4 111,1 79,4 81,2 114,2 106,1 100 103,3 107,3 96,3 69,1 69,5 93,0 77,0

İspanya 100 123,9 81,0 70,2 76,6 81,1 83,0 82,1 100 101,8 83,8 83,4 51,7 58,7 76,6 52,6

Portekiz 100 103,8 107,3 94,4 89,5 93,5 91,5 97,4 100 78,4 89,8 30,3 18,1 24,1 33,3 30,7

Endeks

İngiltere 100 66,9 141,8 79,6 81,0 64,6 71,7 85,8 100 87,0 90,8 85,2 64,4 69,4 115,4 77,1

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/84 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.25. AB Ülkelerinde Doğaltaş Dış Ticaretindeki Fiyat Değişim Yüzdeleri (1997-1998)

İhracat

İthalat

Yıllar

Ülkeler

25.15 25.16 68.02 25.15 25.16 68.02

1998

İtalya

Fransa

Almanya

İspanya

Portekiz

İngiltere

-10.7

3.3

-10.8

-2.2

-1.8

-46.7

-2.1

-3.2

6.9

-10.2

-3.6

98.6

1.8

7.8

-7

-1.2

6.4

19.7

2.5

-33.1

14.3

-23.6

96.5

32.8

-0.5

-3.3

29.8

-1.6

-12.1

193.7

10.3

-18

-17.2

-17.2

-7.7

-33.2

1997

İtalya

Fransa

Almanya

İspanya

Portekiz

İngiltere

0.4

-7.4

-33,9

33.5

2.7

16.1

-12.1

5.5

-18.9

51.2

-19.4

-43.9

2.5

-14.3

40.6

2.3

-2.3

10.9

-5.7

1.3

-26.1

2.8

5.4

-22.5

5.7

6.4

-19.5

2.8

5.4

-22.5

11.7

12.5

33.7

30.4

38.1

66.3

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/85 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.26. Japonya’nın Silisli Doğaltaş İthalatının Ülkelere Göre Dağılımı (1970-1998) (bin ton)

Ülkeler ‘70 ‘80 ‘85 ‘90 ‘91 ‘92 ‘93 ‘94 ‘95 ‘96 ‘97 ‘98

Çin 2,1 61,4 80,2 254,1 296,4 325,8 335,8 369,5 255,1 211,5 156,3 120,8

Güney Afrika 44,8 64,5 60,4 93,2 92,3 104,0 97,4 91,5 93,9 94,7 62,6 62,8

Hindistan 8,7 171,8 177,2 232,7 212,5 138,3 155,7 183,7 118,9 93,4 97,2 60,1

Kanada 0,2 3,7 4,9 48,9 43,2 93,3 70,1 47,8 46,7 40,5 47,7 58,0

Güney Kore 4,6 129,1 190,1 266,0 242,6 207,8 187,0 177,1 128,1 69,9 69,2 41,9

Finlandiya 0,3 1,3 14,1 24,6 29,0 23,2 13,9 23,6 22,9 71,8 15,7 15,0

Portekiz 0,9 17,1 26,0 63,1 55,0 48,1 33,2 38,1 36,9 22,7 18,0 11,9

ABD — 29,0 24,7 32,0 35,2 18,9 23,7 28,8 26,2 13,0 7,9 8,0

Brezilya 3,0 22,7 17,6 19,3 24,3 20,6 17,0 26,9 16,3 20,0 20,9 7,8

Diğer 20,9 41,1 45,8 123,2 129,0 67,0 77,4 91,1 62,5 51,1 51,6 29,9

Toplam 85,5 541,7 641,0 1.157,1 1.159,5 1.047,0 1.011,2 1.078,1 807,5 688,6 547,1 416,2

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/86 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.27. Japonya Silisli Doğaltaş Mamul İthalatının Ülkelere Göre Dağılımı (1989-1998) (bin ton)

Ülkeler ‘89 ‘90 ‘91 ‘92 ‘93 ‘94 ‘95 ‘96 ‘97 ‘98

Çin 40,6 63,2 97,5 187,3 275,0 419,4 683,6 759,8 937,1 850,8

Güney Kore 158,1 146,1 142,5 125,1 105,5 100,9 86,2 86,5 51,5 27,6

İtalya 76,5 68,1 78,9 53,7 30,7 32,0 46,7 32,5 19,9 13,6

Hindistan 6,5 10,4 15,0 23,7 19,0 18,7 30,5 32,2 32,7 10,4

İspanya 5,0 6,4 9,8 6,7 4,8 6,4 10,4 6,8 5,4 3,1

Tayvan 2,4 3,3 6,1 3,2 2,0 1,9 6,9 6,4 6,6 2,2

Portekiz 1,1 1,0 0,5 0,7 1,8 1,2 6,7 0,8 1,3 1,2

Diğerleri 6,8 7,3 8,2 13,9 11,8 13,0 20,5 44,8 36,9 21,4

Toplam 297,0 305,8 358,5 414,3 450,6 593,5 891,5 969,8 1.091,4 930,3

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/87 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.28. Japonya’nın Silisli Doğaltaş İthalatının Özellikleri (Miktar, Değer, Birim Fiyatlar)

Yıllar bin ton milyon Yen yen/ton bin ton milyon Yen Yen/ton

1989 1.191,8 31.083 26.080 297,0 50.468 169.925

1990 1.157,1 34.509 29.824 305,8 55.533 181.600

1991 1.160,4 33.601 28.956 358,5 59.262 165.305

1992 1.047,4 28.815 27.521 414,3 55.140 133.092

1993 1.011,2 22.693 22.442 450,6 44.591 98.960

1994 1.078,1 24.550 22.771 593,5 50.632 85.310

1995 807,5 18.201 22.540 891,5 63.752 71.510

1996 638,6 16.433 25.732 969,8 71.876 74.114

1997 547,1 17.019 31.108 1.091,4 82.958 76.010

1998 416,2 11.895 28.580 930,3 71.983 77.376

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/88 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.29. Çin Doğaltaş TicaretininDğerleri (Miktar, Değer ve Fiyatları)

1994 1995 1996 1997 1998

Kod Bin ton Bin ABD $ ABD$/ton Bin ton Bin ABD $ ABD$/ton Bin ton Bin ABD $ ABD$/ton Bin ton Bin ABD $ ABD$/ton Bin ton Bin ABD $ ABD$/ton

25.15 13 3.373 259,5 15 4.176 278,4 39 6.201 159,0 49 4.756 97,1 35 3.082 88,1

25.16 925 68.915 74,5 722 57.929 80,3 875 65.400 74,8 1.006 49.541 49,2 709 43.945 62,0

68.01 375 15.786 42,1 418 21.185 50,7 732 19.686 26,9 486 28.162 57,9 274 23.890 87,2

68.02 870 341.196 392,1 1.203 528.428 439,3 1.398 597.089 427,1 1.540 639.049 415,0 1.477 568.145 384,7

68.03 22 5.797 263,5 35 13.933 398,1 51 17.945 351,8 49 18.805 383,8 73 22.605 309,7

İhracat

Toplam 2.205 435.067 797,3 2.393 625.651 261,5 3.095 706.321 228,2 3.130 740.313 236,5 2.568 661.667 257,7

25.15 26 6.636 254,3 65 10.090 155,2 84 16.448 195,8 132 24.264 183,8 160 33.265 207,9

25.16 14 4.355 311,0 53 11.581 218,5 63 19.658 312,0 231 45.598 197,4 316 53.427 169,1

68.01 3 2.847 949,0 4 887 221,8 4 1.115 278,7 13 1.134 87,2 17 3.435 202,1

68.02 74 57.214 773,2 159 99.466 625,6 301 117.411 390,1 507 132.988 262,3 412 128.787 312,6

68.03 1 321 321,0 1 813 813,1 2 2.272 1.136,0 4 892 223,0 3 747 249,0

İthalat

Toplam 118 71.373 604,9 282 122.837 435,6 454 156.904 3.456 887 204.876 231,0 908 219.661 241,9

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/89 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.30. ABD Mamul Doğaltaş İthalatının Özellikleri (1992-98)

Parametreler 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 97:96 98:97

Mil. USD 376,6 372,5 414,7 458,2 517,6 631,5 825,2 21,9 30,6

Bin ton 437,7 456,2 555,0 646,4 678,5 884,0 1.028,0 30,3 16,3

Bin m2 8.097 8.440 10.268 11.958 12.552 16.354 19.018 30,3 16,3

USD/ton 860,5 816,5 747,3 708,9 762,9 714,4 802,7 -6,4 12,4

Mutlak Değerler

USD/m2 46,5 44,1 40,4 38,3 41,2 38,6 43,3 -6,4 12,4

bin USD 100,0 98,9 110,1 121,7 137,5 167,7 219,1 30,2 51,4

Ton 100,0 104,2 126,8 147,7 155,0 202,0 234,8 47,0 32,8

Endeksler

USD/Ton 100,0 94,9 86,8 82,3 88,7 83,0 93,3 -5,7 10,3

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/90 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.31. İtalya Doğaltaş İhracatı (1992-1998)

Mutlak Değerler Değişimler Endeksler

Yıllar

bin ton milyar Liret, bin Liret/ton Miktar Değer Fiyat Miktar Değer Fiyat

1982 2.375 966,3 406,9 = = = 100,0 100,0 100,0

1983 2.681 1.194,4 445,5 12,9 23,6 9,5 112,9 123,6 109,5

1984 2.891 1.434,5 496,2 7,8 20,1 11,4 121,7 148,5 121,9

1985 2.992 1.611,7 538,7 3,5 12,4 8,6 126,0 166,8 132,4

1986 2.715 1.496,4 551,2 -9,3 -7,2 2,3 114,3 154,9 135,5

1987 2.785 1.587,8 570,1 2,6 6,1 3,4 117,3 164,3 140,1

1988 3.051 1.951,9 639,8 9,6 22,9 12,2 128,5 202,0 157,2

1989 3.374 2.334,0 691,8 10,6 19,6 8,1 142,1 241,5 170,0

1990 3.154 2.355,7 746,9 -6,5 0,9 8,0 132,8 243,8 183,6

1991 3.181 2.407,7 756,9 0,9 2,2 1,3 133,9 249,2 186,0

1992 3.436 2.428,7 706,8 8,0 0,9 -6,6 144,7 251,3 173,7

1993 3.900 2.814,3 721,6 13,5 15,9 2,1 164,2 291,2 177,3

1994 4.307 3.177,1 737,6 10,4 12,9 2,2 181,3 328,8 181,3

1995 4.598 3.618,2 786,9 6,8 13,9 6,7 193,6 374,4 193,4

1996 4.491 3.598,8 801,3 -2,3 -0,5 1,8 189,1 372,4 196,9

1997 4.639 3.773,0 813,3 3,3 4,8 1,5 195,3 390,5 199,8

1998 4.710 3.733,0 792,6 1,5 -1,1 -2,5 198,3 386,3 194,8

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/91 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.32. Dünya’da Mermer ve Doğaltaşların Toplam Kullanımı (1994-1998)

1994 1995 1996 1997 1998

bin ton % bin ton % bin ton % bin ton % bin ton %

Blok Üretimi 40.000 100,0 42.500 100,0 46.500 100,0 49.500 100,0 51.000 100,0

Blok İthalatı 7.746 19,4 7.420 17,5 8.095 17,4 9.502 19,2 8.858 17,4

Blok Talebi 47.746 119,4 49.920 117,5 54.595 117,4 59.002 119,2 59.858 117,4

Blok İhracatı 7.746 19,4 7.420 17,5 8.095 17,4 9.502 19,2 8.858 17,4

İşlenen Blok 40.000 100,0 42.500 100,0 46.500 100,0 49.500 100,0 51.000 100,0

İşleme Artığı 16.400 41,0 17.425 41,0 19.065 41,0 20.300 41,0 20.910 41,0

Mamül Üretimi 23.600 59,0 25.075 59,0 27.435 59,0 29.200 59,0 30.090 59,0

Mamül İthalatı 7.337 18,3 8.153 19,2 9.245 19,9 9.689 19,6 9.823 19,3

Mamül Talebi 30.937 77,3 33.228 78,2 36.680 78,9 38.889 78,6 39.913 78,3

Mamül İhracatı 7.337 18,3 8.153 19,2 9.245 19,9 9.689 19,6 9.823 19,3

Mamül Tüketimi 23.600 59,0 25.075 59,0 27.435 59,0 29.200 59,0 30.090 59,0

bin m2 eşleniği 436.000 – 462.500 – 507.500 – 540.200 – 556.700 -

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/92 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.33. Dünya Doğaltaş Tüketiminin Ülkelere Göre Miktar ve Oransal Dağılımı (bin m2)

Ülkeler Miktar Pay (%) Birikimli Pay

(%) m2×100 Değişimli %

(97:96)

Değişimli %

(96:97)

Çin 59.900 10,8 10,8 5,2 24,3 24,0

İtalya 56.910 10,2 21,0 100,6 4,7 -0,5

Almanya 45.050 8,1 29,1 55,3 -0,6 11,9

ABD 35.410 6,4 35,5 13,7 27,3 10,3

İspanya 35.020 6,3 41,8 93,1 1,2 14,5

Japonya 32.950 5,9 47,7 23,9 -16,8 -15,6

Hindistan 24.970 4,5 52,2 2,7 -15,8 29,7

Fransa 21.580 3,9 56,1 37,4 8,9 -0,6

Tayvan 18.110 3,3 59,4 85,4 39,6 -11,5

Yunanistan 15.730 2,8 62,2 151,2 -0,1 -2,3

Güney Kore 15.060 2,7 64,9 33,8 ± 5.3 -22,6

Suudi Arabistan 12.530 2,3 67,2 139,2 2,4 -3,6

Brezilya 11.640 2,1 69,3 7,5 -5,5 -4,5

Belçika 11.620 2,1 71,4 116,8 2,3 20,4

Portekiz 9.560 1,7 73,1 99,5 29,3 -4,1

İsviçre 9.210 1,7 74,8 131,6 14,9 -4,1

Türkiye 7.420 1,3 76,1 12,3 ±14.5 27,2

Hollanda 6.610 1,2 77,3 75,1 33,3 -9,6

Güney Afrika 3.680 0,7 78,0 12,3 0,3 1,1

Arjantin 3.510 0,6 78,6 8,4 13,7 24,9

Diğer 120.230 21,4 100,0 8,0 8,9 -1,9

Toplam 556.700 100,0 100,0 9,5 6,4 3,1

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/93 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.34. Dünya Doğaltaş Üretimi ve Tüketimindeki Artış Tahminleri Projeksiyonu (1996-2025)

Üretim (bin ton) Tüketim

Yıllar Blok Proses Artığı Net Mamül Milyon m2

eşleniği (1) Endeks (2)

1996 4.600 19.070 27.430 507,5 91,2

1997 4.900 20.300 29.200 540,2 97,0

1998 5.100 20.910 30.090 556,7 100,0

1999 5.400 22.300 32.100 593,8 106,7

2000 5.810 23.820 34.290 634,3 113,9

2005 8.060 33.030 47.530 879,3 157,9

2010 11.180 45.790 65.890 1.219,0 219,0

2015 14.540 59.470 85.570 1.583,0 284,3

2020 20.160 82.430 118.630 2.194,7 394,2

2025 26.100 107.000 154.000 2.849,0 511,8

(1) Tüketim miktarı hesaplanırken 2 cm eşdeğeri olarak 18,5 m2/ton katsayısı kullanılmıştır.

(2) Üretim artışı hesaplanırken tarihsel ortalama yıllık artış katsayısı olarak % 6,75 kullanılmıştır.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/94 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Tablo 1.35. Dünya Doğaltaş Ticaretindeki Artış Tahminleri Projeksiyonu (1996-2025)

Yıllar Blok

(mil. M2)

Mamül

(mil. M2)

Toplam (1)

(mil m2)

Endeks (2)

(1998= 100)

Üretime Göre

(%)

1996 88,4 171,0 259,4 93,2 51,1

1997 103,7 179,2 282,9 101,6 52,4

1998 96,7 181,7 278,4 100,0 50,1

1999 104,4 196,1 300,5 107,9 50,6

2000 112,7 211,7 324,4 116,5 51,1

2005 165,2 310,3 475,5 170,7 54,1

2010 242,2 455,0 697,2 250,4 57,2

2015 355,0 667,0 1.022,0 367,1 62,5

2020 482,1 977,8 1.459,9 524,4 66,5

2025 706,7 1.433,4 2.140,1 768,7 75,1

(1) Alışılmış kalınlık olan 2 cm eşdeğeri.

(2) Dış ticaretteki artış hesaplanırken tarihsel ortalama artış katsayısı olan % 7,95 kullanılmıştır.

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/95 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Ek.2.

LIDER 18 ÜLKE PERFORMANSLARI

(1994 – 1998 )

KAYNAK : Montani, C. ; Stone 99 ; World Marketing Handbook ; Grappo Editoriale

Faenza Editrice S.p.A. İtalya

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/96 madencil/sanayiha/oik627.pdf

Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Madencilik ÖİK Raporu Endüstriyel Hammaddeler Alt Komisyonu Yapı Malzemeleri II

(Mermer-Granit-Yapı Taşları-Arduvaz(sleyt)) Çalışma Grubu Raporu

http://ekutup.dpt.gov.tr/97 madencil/sanayiha/oik627.pdf

İÇİNDEKİLER

]]> http://www.granit.gen.tr/madencilik-ozel-ihtisas-komisyonu-raporu/feed 0 Anti Damping http://www.granit.gen.tr/anti-damping http://www.granit.gen.tr/anti-damping#comments Mon, 28 Mar 2011 15:48:10 +0000 admin http://www.granit.gen.tr/?p=805 Çin Ticaret Bakanlığı Antlaşmalar ve Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü’nden yapılan açıklamada, Çin ile ABD arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin istikrarlı ve sağlıklı bir biçimde sürmesi için Amerikan tarafının bir an önce DTÖ’nün kararını yerine getirmesini bekledikleri ifade edildi.

ABD’nin, Çin’den ihraç edilen ürünlere karşı ”yanlış uygulamalara” son vermesi istenen açıklamada, adil bir ticaret ortamının sağlanması istendi. DTÖ’nün kararının ”Çin’in hak ve çıkarlarını koruma yolunda kazanılmış büyük bir zafer olarak” değerlendirildiği açıklamada, ”kararın DTÖ’ye olan güveni pekiştireceği” belirtildi.

Çin Uluslararası Radyosu’nun internet sayfasında, ABD’nin Çin’den gelen standart çelik boru, konik çelik boru, arazi tekerleği, renkli baskılı büyük boy poşet olmak üzere dört ürüne anti-damping ve anti-sübvansiyon uyguladığı kaydedildi.

]]> http://www.granit.gen.tr/anti-damping/feed 0 En Populer Meslekler http://www.granit.gen.tr/en-populer-meslekler http://www.granit.gen.tr/en-populer-meslekler#comments Mon, 28 Mar 2011 15:45:57 +0000 admin http://www.granit.gen.tr/?p=802 “Üniversite değil meslek seçin” sloganı ile harekete geçen İŞKUR, en gözde meslekleri belirledi. Enerji mühendisliği en popüler meslek olurken ulaştırma ve bilişim sektörü de ön plana çıktı

1.7 milyon genç, geleceğini garanti altına alabilmek için üniversite sınavına girerken Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) gençlerin tercih yapmalarını kolaylaştıracak bir yol haritası hazırladı. Gençlere üniversite yerine meslek seçmelerini öneren İŞKUR’un yaptığı “İş Danışmanlığı Projesi” sonucunda Türkiye’de ön plana çıkan mesleklerin başında enerji sistemleri mühendisliği, raylı sistemler işletme teknikerliği, motorlu araçlar LPG bakım ve onarımcılığı geldi. İŞKUR tarafından hazırlanan ve 4 bin 888 mesleği anlatan Türk Meslekler Sözlüğü (TMS) de gençlerin rehberi olmayı hedefledi. Sabah’tan Hazal Ateş’in haberine göre, işgücü piyasasına son yıllarda giren gözde meslekler de gençler için kurumun internet sayfasında yer alan sözlükte açıklamalı bir şekilde yer aldı. Proje, işsiz gençlerin özelliklerini ortaya çıkararak hangi alanda başarılı olabilecekleri konusunda danışmanlık hizmeti veriyor. Projede hedef kitle “15-24 yaş arası genç erkekler”, “uzun süreli işsizler”, “kadınlar” ve “engelliler” olmak üzere dört ana başlık altında toplandı.

UZAY PİLOTU ARANIYOR!
Geleceğin mesleklerinin belirlendiği araştırmada ilginç sonuçlar çıktı. Yazılım mühendisliği, nükleer uzmanı, sanal market işletmeciliği gibi işlerin yanı sıra hafıza artırma cerrahlığı, uzay pilotluğu, gen terapistliği, soru bankası tasarımcılığı gibi ilginç meslekler de geleceğin meslekleri arasında yer aldı. Gelişen teknolojiyle birlikte elektronik gazetecilik, siber teknoloji mühendisliği, sanal market işletmeciliği gibi meslekler de önümüzdeki dönemde popüler olacak.

Geleceğin meslekleri
Enerji mühendisliği LPG bakım ve onarımı
Raylı sistemler teknikerliği
Yazılım mühendisliği
Nükleer uzmanlığı, uzay pilotluğu
Hafıza artırma cerrahlığı
Sanal market işletmeciliği
Elektronik gazetecilik
Gen terapistliği Nano yapı mühendisliği

]]> http://www.granit.gen.tr/en-populer-meslekler/feed 0 Türk Taşları Hayat Buluyor http://www.granit.gen.tr/turk-taslari-hayat-buluyor http://www.granit.gen.tr/turk-taslari-hayat-buluyor#comments Mon, 28 Mar 2011 15:43:40 +0000 admin http://www.granit.gen.tr/?p=799 Türkiye ve dünyanın gözde doğal taş markası için yeni bayilik ve franchising kabulü başladı.

Bilgi almak için; 0232 465 23 43

NEW YORK – SAN FRANSISCO
LAS VEGAS – PALM BEACH
LOS ANGELES – ORLANDO – DETROIT
INDIANAPOLIS – GILBERT TOWN
LOUISIANA – WYOMING – DALLAS
JERSEY – LONG ISLAND – CHEROKEE
NAPPLES – VIRGIN ISL. – PANAMA
TORONTO – BELGRADE – BUDAPEST
BUCURESTI – BUSAN – BRASOV
HANGZOU – LJUBLJANA – PRAGUE
QATAR – VENICE – ZAGREB
İSTANBUL – İZMİR – ADANA – BURSA
ANKARA – ANTAKYA – AYDIN – DENİZLİ
ERDEMLİ – ERZURUM – ESKİŞEHİR
İSKENDERUN – KAHRAMANMARAŞ
KAYSERİ – KÜTAHYA – MERSİN
OSMANİYE – TRABZON

dünya tasarımcılarının tercihi

Pietra Kaikos, Türk doğal taşlarından yarattığı özgün tasarımlarla 1994’ten beri dünyanın saygın doğal taş markalarından biri oldu.

Japonya’dan Amerika Birleşik Devletleri’ne, Katar’dan Karaibler’e dünyanın en prestijli mekanlarını süsleyen
Pietra Kaikos ürünlerinin güzelliği dünyanın en ünlü TV showlarına konuk oluyor.

Türk taş modasının belirleyicisi

Türkiye’de de doğal taş modasının trendlerini belirleyen Pietra Kaikos yoğun talep üzerine bayilik ağını genişletmeye ve franchising vermeye hazırlanıyor.

]]> http://www.granit.gen.tr/turk-taslari-hayat-buluyor/feed 0 Dekoratif Tuğla http://www.granit.gen.tr/dekoratif-tugla http://www.granit.gen.tr/dekoratif-tugla#comments Fri, 18 Mar 2011 12:15:59 +0000 admin http://www.granit.gen.tr/?p=795 Bazı dekoratif yapı malzemelerinin, evinizin iç görüntüsünü onlarca farklı şekle sokabilme yeteği vardır. Tuğla da bu materyallerin başında gelir. Fabrikasyon üretim olmasına rağmen doğal görüntüye sahip olması, dekorasyonda tercih edilmesinin en önemli nedenlerindendir. Değişik renk seçenekleri sayesinde her mekana uyum sağlar. Ayrıca evinizi kışın sıcak, yazın serin tutar.

Doğaldır ve uzun ömürlüdür

Diğer yapı malzemelerinin aksine, tuğla yıllar geçtikçe güzelleşir, kendini yeniler. Çok uzun ömürlüdür ve sahip olduğu doğal görünümü bozulmaz. Bir çok ev sahibi tuğlaya daha çok para verir, çünkü onu bir yatırım olarak düşünürler. Dış cephede kullanıldığında da evinize geleneksel bir hava katar. Boya gibi soğuk bir görünümü yoktur.

Değişik formlara sahiptir

Tuğla, oluşturmak istediğiniz dekorasyona göre size bir çok seçenek sunar ve işinizi kolaylaştırır. İşlenmiş ve belli boyutlara getirilmiş kayalar da tuğla olarak nitelendirilebilir. Bunlar da şöminelerde, iç duvarlarda ve verandalarda kullanılabilir. Eğer hazır yapılmış olan örneklerini canlı görmek isterseniz semtinizdeki dekorasyonculara uğrayıp, yaptıkları iş örneklerini göstermelerini rica edebilirsiniz. Bu sizin tuğla kullanılmış dekorasyonlara karşı olan görüşünüzü de değiştirecektir.

]]> http://www.granit.gen.tr/dekoratif-tugla/feed 0 Tüm Yönleri ile Mozaik http://www.granit.gen.tr/tum-yonleri-ile-mozaik http://www.granit.gen.tr/tum-yonleri-ile-mozaik#comments Thu, 17 Mar 2011 22:28:44 +0000 admin http://www.granit.gen.tr/?p=793 Günümüzdeyse mozaikler mobilya dekorasyonundan yer kaplamalarına, bina kaplamalarından oda bölmelerine kadar birçok farklı yerde kullanılmaktalar.

Pazara sunulan yeni mozaik koleksiyonları dekorasyon uygulamaları için farklı ve yaratıcı fikirlere ortam hazırlıyor. Bir arada veya ayrı ayrı kullanılan parlak madenler, titrek ışıklı cam parçaları son dönemde dekorasyonun en gözde parçalarından oldu. Mimar ve tasarımcılar, mozaikler sayesinde mutfaktan banyoya çok şık görünümler yaratabiliyorlar.

Mozaik pazardaki en popüler zamanını yaşıyor. Şekillerinden, dokularına ve renklerine her yıl gelişim içinde olan mozaiklerin ürün kalitesi de imalatçılar tarafından yükseltilmeye devam ediyor. Yeni ürün gelişimi yaratıcı tasarımlar için ilham kaynağı olurken bu sayımızda çok yönlü özellikleriyle mozaik konusunda değinmek istedik.

Detaylı desenlerle yaratılan zemin ve duvarlar, ilgi uyandırdığı kadar tercih konusu da oluyorlar. Aslında bu çeşit uygulamalar yüzyıllar öncesine dayanıyor. Müze, kilise veya diğer tarihi binalarda sık sık rastlayabileceğimiz detaylı desenler bugün mutfak ve banyolarımızda kullandığımız bordürler de yer alıyor.

Pazara yeni çıkan mozaik koleksiyonları farklı uygulamalar için yaratıcılığı da arttırıyor.

Bugünlerde tek renkli veya kat kat gölgeli mozaik seramikler yaşam alanlarımızdaki yer ve duvar yüzeylerinde kullanılıyor. Buna ek olarak, ticari alanlarda, özellikle de hastane, otel, restaurant veya spa alanlarında daha şık ve farklı ortamlar yaratmak amaçlı olarak sıklıkla tercih ediliyorlar.

Mozaik sözlük anlamıyla; küçük, birbirinden farklı, üç boyutlu parçaları bir yüzey üzerinde yan yana getirerek resim oluşturma tekniği ve ortaya çıkan eser olarak tanımlanıyor. İlk olarak 5000 yıl önce Sümerler tarafından ev duvarlarına batırdıkları çömlek parçalarıyla yaratılan bu tekniğin günümüzde iki biçimi uygulanıyor:

Genelde çimentodan oluşan zemin malzeme üzerine parçacıkları batırmak.

Tutkalla yapıştırılmış parçaların aralarına sıva döşemek.

Parçacık olarak ise seramikten metale, ahşaptan cama kadar çok çeşitte, şekilde ve büyüklükte malzeme bir arada kullanılabiliyor.

Mozaik deyince çoğumuzun aklına Roma İmparatorluğu zamanında yaratılan eserler gelir. Daha çok şehir kaldırımlarında, meydanlarda, ev avlularında kullanılan, sırlı seramikten yapılmış bu mozaiklerin parçaları birkaç milimetre kadar küçük olabilmektedir. Gaziantep Arkeoloji Müzesinde bulunan ve Zeugma antik şehrindeki villalardan çıkarılan mozaikler de bu dönem eserlerinin en güzel örnekleri arasındadır. Duvar ve tavan mozaikleri konusunda uzmanlaşan Bizanslılar ise parçacık olarak İtalya\’da üretilen ve kalın, renkli camdan oluşan plakalar Smalti (henüz yazılmamış)” Smalti) kullanmakla ünlüdürler. Bu dönemde, camlar, ışığı daha iyi yönlendirebilmek için farklı açılarda ve sıvasız olarak yerleştirilirdi. Bu nedenle bazı desenlerde, camların arkasına gümüş ya da altın yapraklar yapıştırılıyordu. Daha çok dini görüntüler betimleyen Roma mozaiklerinin aksine Bizanslılar aristokrasinin de mozaiklerini yarattılar. İslam kültürü ise mozaik desenlerine getirdiği matematiksel zenginlikle ünlüdür. Yer yer cam küpler ve taşlar kullanılmış olsa da, İslami eserlerde, genelde, desen için özellikle üretilmiş, daha sonra, kenarları elde zımparalanarak boşluksuz yan yana çini plakalar kullanılmıştır.

Barcelona\’nın meşhur Guell Parkı da mozaikleriyle dünyaca bilinir. Mimar Antoni Gaudi, Guell Parkındaki koltukları mozaikle kaplayarak tekniğe yeni bir uygulama kanalı açmıştır. Bu mozaikler, farklı amaçlarla yaratılmış seramik ürünlerin yeniden düzenlenmesiyle meydana geldikleri için kolaj tekniğinin ilk örneği olarak da gösterilebilir. Gaudi\’nin uyguladığı seramik kaplama tekniğinin özgün adı “trencadis” tir ve Katalanca bir sözcüktür. Kullanılmayacağı, bir işe yaramayacağı varsayılan seramik ve cam parçalarıyla bir binanın giydirilmesidir. Aralarında Chagall ve Picasso\’nun bulunduğu birçok modern sanatçı da eserlerini mozaik şeklinde ortaya koymuş, mozaik eserlerin konularına zenginlik katmışlardır.

Ruh Halinizi Değiştirmek İçin

Günümüzdeyse mozaikler mobilya dekorasyonundan yer kaplamalarına, bina kaplamalarından oda bölmelerine kadar birçok farklı yerde kullanılmaktalar. Desenlerin konuları soyut kavramlardan hiper-realist portrelere kadar çeşitlilik kazanmış durumda. İşte bu şekilde mozaik koleksiyonları modern tasarımlarıyla çağdaşlaşırken, hem ev ve yaşam alanlarında hem de ticari alanlarda daha sıra dışı dekorasyonlara ilham veriyorlar. Aslında mozaikler ister parlak ister mat olsun fark etmiyor. Her zaman arzu edilen bir hava uyandırabilecek güçteki bu objeler ruh halinizi değiştirmek ya da ortamı farklılaştır-mak adına son derece etkililer.

Teknolojideki gelişmelerle, renk, doku ve ölçülerinde estetik kaliteyi arttıran mozaik imalatçıları göz alıcı ürünler yaratmak adına ciddi çalışmalar yapıyorlar.

]]> http://www.granit.gen.tr/tum-yonleri-ile-mozaik/feed 0 DOĞALTAŞ ANALİZ LABORATUVARI AKREDİTE OLDU http://www.granit.gen.tr/dogaltas-analiz-laboratuvari-akredite-oldu http://www.granit.gen.tr/dogaltas-analiz-laboratuvari-akredite-oldu#comments Sun, 13 Mar 2011 11:16:46 +0000 admin http://www.granit.gen.tr/?p=791 Türk doğaltaş sektörünün Büyük rüyası gerçekleşti

Ege Maden İhracatçıları Birliği’nin, Afyon Kocatepe Üniversitesi ile işbirliği yaparak yaklaşık 5 yıldır hayata geçirmeye çalıştığı Doğaltaş Analiz Laboratuvarı, TÜRKAK’tan akreditasyon aldı. Türk Doğaltaş Sektörü, büyük projelerde talep edilen CE belgesini almak için yurtdışında doğaltaş analizi yaptırmaktan kurtuldu.
Sektör, Doğaltaş Analiz Laboratuvarı sayesinde hem zaman, hem de maliyetlerini düşürme şansını yakaladı. Ege Maden İhracatçıları Birliği, Afyon Kocatepe Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Maden Mühendisliği Bölümü ile “Doğaltaş Analiz Laboratuvarı” kurma konusunda işbirliğine gitmişti.
“Doğaltaş Analiz Laboratuvarı”nın Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) tarafından akredite edilmesini kamuoyu ile paylaşmak amacıyla Ege Maden İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Arslan Erdinç ve Doğaltaş Analiz Laboratuvarı Üst Düzey Yöneticisi Prof. Dr. Eyüp Sabah, Ege İhracatçı Birlikleri’nde Basın Toplantısı düzenlediler.
Türk Doğaltaş Sektörü’nün uzun süredir arzu ettiği akredite doğaltaş analiz laboratuvarına kavuşmasından büyük mutluluk duyduklarını belirten Ege Maden İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Arslan Erdinç, yurtdışında büyük projelere doğaltaş satabilmek için CE analizlerinin talep edildiğini, bu laboratuvar sayesinde Türk doğaltaş ihracatçılarının analizlerini Türkiye’de yapabileceklerini söyledi.
Doğaltaş Analiz Laboratuvarı Projesine yaklaşık 1 milyon TL destek sağladıklarını belirten Erdinç, “Üyelerimiz bu laboratuvarda analizlerini yüzde 50 indirimle yaptırabilecekler. En önemlisi bu laboratuvar sayesinde ihracatçılarımızın malının geri gelmesi, alıcının parayı ödememesi gibi sorunlar yaşanmayacak” dedi.
MADEN BAKANLIĞI ACİLEN KURULMALI
Türkiye’de Madencilik Bakanlığı kurulması ile ilgili hazırlıklar yapıldığı duyumları aldıklarını da dile getiren Ege Maden İhracatçıları Birliği Başkanı Arslan Erdinç, “Madensiz hayat olmaz. Hayatın her alanında madenleri kullanıyoruz. Ülkemizin kalkınmasına, istihdama büyük katkı sağlayan madencilik sektörüne her türlü teşvik ve desteğin sağlanması lazım Millet olarak, Hükümet olarak” diye konuştu. Doğaltaş Analiz Laboratuvarı’nın Türkiye’de Doğaltaşın Başkenti olarak tanımlanan Afyon’da kurulmasından son derece mutlu olduklarını belirten Afyon Kocatepe Üniversitesi Maden Mühendisliği Bölüm Başkanı ve Doğaltaş Analiz Laboratuvarı Üst Düzey Yöneticisi Prof. Dr. Eyüp Sabah, TÜRKAK’tan akredite olan Doğaltaş Analiz Laboratuvarı’nın 18 değişik analizde akredite olduğunu kaydetti.
Doğaltaş sektörünün ihtiyacı olan CE işareti belgesi ile ilgili analizleri yapabilen Doğaltaş Analiz Laboratuvarı sayesinde sektörde kaliteye yöneliş olacağını anlatan Sabah, “İlk etapta Türk doğaltaş sektörüne, ikinci aşamada yurtdışından gelecek taleplere cevap vermeyi hedefliyoruz.
Altyapımız güçlü ARGE ağırlıklı çalışmalar yapmak istiyoruz. Nihai hedefimiz ise Mermer Araştırma Enstitüsü haline gelmek” dedi.
Dokuz Eylül Üniversitesi Maden Mühendisliği Bölümü Başkan Yardımcısı Prof.Dr. Turgay Onargan ise laboratuvar sayesinde ihracatçının doğru pazarlara mal satabilme imkanına kavuşacağını söyledi.
AKÜ  Mühendislik Fakültesi, Maden Mühendisliği Bölümü Doğaltaş Analiz Laboratuvarı (DAL), TÜRKAK onaylı akredite bir laboratuvar olup, sektöre sunacağı hizmetlerin kapsamı aşağıda sunulmuştur:

]]> http://www.granit.gen.tr/dogaltas-analiz-laboratuvari-akredite-oldu/feed 0 Türkiye doğal taş rezervini heba ediyor http://www.granit.gen.tr/turkiye-dogal-tas-rezervini-heba-ediyor http://www.granit.gen.tr/turkiye-dogal-tas-rezervini-heba-ediyor#comments Sun, 13 Mar 2011 11:08:58 +0000 admin http://www.granit.gen.tr/?p=786 Dünyada bilinen 15 milyar metreküplük doğaltaş rezervinin yüzde 40′ına sahip olan Türkiye, taşlarını bloklar halinde ucuza ihraç ederek tüketiyor.

Değişik renk, doku ve desende 480′den fazla doğaltaş çeşidi olan Türkiye’de, ağırlıklı olarak başta mermer ve traverten olmak üzere granit, oniks, kireç taşı, bazalt ve kayrak gibi birçok taş çıkarılıyor. 2010 yılında 11,5 milyon ton üretim yapan doğaltaş sektörü, bunların yüzde 60′ını iç pazara veriyor. Yaklaşık bin doğaltaş ocağı, küçük ve orta ölçekli bin 500 fabrika ve 7 bin 500 atölyenin bulunduğu Türkiye’de doğaltaş madenlerinin yüzde 90′ı Batı Anadolu’da yer alıyor. Ülke ekonomisine 1,6 milyar dolar katkısı bulunan sektör, diğer ülkelerle kıyaslandığında elindeki taşı hak ettiği değere satamıyor. İtalya mermerin tonunu bin 400 dolardan satarken Türk firmaları, ancak 850 dolara alıcı bulabiliyor. Türkiye, doğaltaş üreten ülkeler arasında Çin, Hindistan, İtalya ve İspanya’dan sonra beşinci sırada yer alıyor.

Pamukkale Üniversitesi (PAÜ) Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi, Jeoloji ve Kaya Mühendisi Doç. Dr. Saffet Yağız, dünyanın en değerli doğaltaş madenlerine sahip olan Türkiye’de ocak işleten firmaların, taşların kalitesi ve özellikleri tespit edilmediği için ucuza satmak zorunda kaldığını söylüyor. Dünyada 2010 yılında üretilen 116 milyon ton doğaltaşın yüzde 10′unun Türkiye’den olduğunu belirten Doç. Dr. Yağız, doğaltaş sektörünün maden işletmecilikleri içinde en zor ve riskli olanların başında geldiğini söyledi: “Bir doğaltaş ocağının işletmeye açılabilmesi için yeterli rezerve olacak. Taşlar kesilebilir ve işlenebilir olacak. Renk ve doku homojenliği olacak, cila alacak. Blok verecek ve piyasada alıcısı bulunacak. Türkiye’de farklı renk ve doku özelliklerine sahip doğaltaş rezervleri sayesinde ihracat rakamları her geçen gün artıyor.” dedi.

TSE Doğaltaş Deney Standartları Düzenleme ve Yenileme Komitesi üyesi de olan Saffet Yağız, “Pazarlama stratejimizde hatalar var. Dünyada doğaltaş satan ülkelerin yıllık ihracatına baktığımızda, birim fiyatta en düşük kârı Türk firmaları elde ediyor. Traverten ve ocak işletmelerinde geleneksel olarak çalışan kimselerin büyük bir çoğunluğu taşların bastırma, bükülme ve çekme dayanımını, homojenlik derecesini, ne kadar su emdiğini, nerelerde kullanılması gerektiğini tam olarak bilmiyor. Bu da kaliteli taşın ucuza satılmasına sebep olabildiği gibi taşlar arasındaki farklılıklarda, piyasada kalite güvenilirliğini sıkıntıya sokabilir.” şeklinde konuştu.

Doğaltaş ocağı işleten ve ihracat yapan firmaların üniversitelerle işbirliğine girmesi gerektiğini anlatan Yağız, “Doğaltaşlar standart bir katalog ve özellikleri ortaya koyularak ihraç edilmesi halinde, pazarlamada kalite şartı ve profesyonellik oluşturulabilir. Böylece hem taşların kalitesinde ortak bir yerel standart olur hem de kaliteye göre fiyatlandırmada bilimsel ve profesyonel bir yol takip edilir. Taşların blok olarak ihraç edilmesinden ziyade Türkiye’de işlenerek satılması, ekonomiye ve istihdama daha fazla katkı sağlar.” dedi.

Denizli Mermerciler ve Madenciler Derneği eski Başkanı Samet Gündüz, Türkiye’deki ocakların ucuz doğaltaş satmasının en önemli sebebinin, sektörde çalışan işletmelerin yurtdışındaki büyük iş ve ihalelerde ortak hareket edememesi olduğu söylüyor.

]]> http://www.granit.gen.tr/turkiye-dogal-tas-rezervini-heba-ediyor/feed 0