granit, inşaat, granit küp taş, granit cephe kaplama, granit plaka

EGE İHRACATÇI BİRLİKLERİ

DÃœNYA DOÄžAL TAÅž TÄ°CARETÄ°

VE

TÃœRKÄ°YE

OCAK 2008

Dünyada köklü bir geçmişi olan doğal taş sektörü, endüstriyel anlamda ülkemizde oldukça gençtir. Zengin doğal taş rezervlerine rağmen dünya doğal taş sektörüne gecikmeli olarak giren ülkemiz, aradaki açığı kısa sürede kapatarak dünyada önde gelen üretici ve ihracatçı ülkelerden biri haline gelmiştir. Özellikle mermer, traverten gibi kalkerli taşlar açısından çeşit ve rezerv avantajı bulunan ülkemizin, yer kabuğunda yatmakta olan bu potansiyeli gün ışığına çıkararak yüksek katma değer ile ekonomiye kazandırması mutluluk vericidir.

Dünyada doğal taş üretimi ve ticareti ve ülkemizin bu bağlamda konumu aşağıdaki rakamlarla ortaya konmaya çalışılmaktadır.

Dünya Doğal Taş Üretimi

Dünya doğal taş üretiminde ilk sırada yer alan ülke Çin’dir. 2005 yılında Çin, 22 milyon ton taş üretirken, sırasıyla Hindistan 12,5, İran 10,4, İtalya 10,2 ve İspanya 8,7 milyon ton taş üretimi gerçekleştirmiştir. Türkiye’nin doğal taş üretim miktarı ise 8,2 milyon ton ile 6. sırada yer almaktadır.

Tablo 1: Dünya Doğal Taş Üretiminde İlk 10 Ülke (Milyon ton)
Ãœlke	2003	2004	2005
Çin	18,6	20,6	22,0
Hindistan	11,2	11,2	12,5
Ä°ran	10,0	10,4	10,4
Ä°talya	10,8	10,9	10,2
Ä°spanya	7,6	8,6	8,7
Türkiye	6,2	7,7	8,2
Brezilya	6,0	6,4	6,9
Portekiz	2,8	3,0	3,0
Mısır	2,0	2,2	2,5
Yunanistan	2,1	2,1	2,1
Kaynak: IMM Carrara Bearbeitung STEIN[1]

Dünya Doğal Taş İhracatı

Dünya doğal taş ihracatı 2006 yılında 12 milyar 716 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. Bu tutarda işlenmiş ürünlerin payı %76’dır. Dünya doğal taş ihracatının dünya toplam ihracatı içerisindeki payı %0,11’dir.

Tablo 2: Dünya Doğal Taş İhracatının Ürün Gruplarına Göre Dağılımı (2006)
Pozisyon	Ürün Grupları		$	Toplamda Payı (%)
2514	Blok/Plaka Kayrak	135.491.316		1
2515	Blok/Plaka Mermer-Traverten ve DiÄŸer Kalkerli TaÅŸlar		1.070.211.798	8
2516	Blok/Plaka Granit ve DiÄŸer Sert TaÅŸlar		1.479.314.788	12
6801	Kaldırım ve Döşeme Taşları		341.704.295	3
6802	Ä°ÅŸlenmiÅŸ TaÅŸlar		9.010.533.382	71
6803	Ä°ÅŸlenmiÅŸ Kayrak		679.381.787	5
	Toplam		12.716.637.366	100
Kaynak: BM

2006 yılında, dünya doğal taş ihracatının ülkelere göre dağılımında, 2 milyar 849 milyon dolarlık ihracat ve % 22’lik pay ile ilk sırada yer alan ülke Çin’dir. Bunu sırasıyla İtalya, Hindistan, İspanya ve Brezilya izlemektedir. Türkiye ise 940 milyon dolar ve %7’lik bir payla 6. sırada[2] yer almaktadır.

Tablo 3: Dünya Doğal Taş İhracatının Ülkelere Göre Dağılımı (2006)
Ülke	$	Toplamda Payı (%)
Çin	2.849.128.572	22
Ä°talya	2.311.025.035	18
Hindistan	1.349.811.457	11
Ä°spanya	1.201.003.110	9
Brezilya	1.030.856.590	8
Türkiye	940.623.266	7
Portekiz	306.368.719	2
Belçika	254.582.094	2
Almanya	178.690.000	1
Meksika	163.176.869	1
Kanada	163.125.321	1
Yunanistan	155.894.333	1
Fransa	148.332.295	1
Ä°ran	145.558.628	1
Güney Afrika	131.697.942	1
DiÄŸer	1.386.763.135	11
Toplam	12.716.637.366	100
Kaynak: BM

Dünya Doğal Taş İthalatı

Dünya doğal taş ithalatı 2006 yılında 13 milyar 311 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. Bu tutarda işlenmiş ürünlerin payı %71’dir. Dünya doğal taş ithalatının dünya toplam ithalatı içerisindeki payı %0,11’dir.

Tablo 4: Dünya Doğal Taş İthalatının Ürün Gruplarına Göre Dağılımı (2006)
Pozisyon	Ürün Grupları	$	Toplamda Payı (%)
2514	Blok/Plaka Kayrak	103.977.013	1
2515	Blok/Plaka Mermer-Traverten ve DiÄŸer Kalkerli TaÅŸlar	1.181.518.806	9
2516	Blok/Plaka Granit ve DiÄŸer Sert TaÅŸlar	1.993.306.831	15
6801	Kaldırım ve Döşeme Taşları	741.725.164	6
6802	Ä°ÅŸlenmiÅŸ TaÅŸlar	8.616.565.004	65
6803	Ä°ÅŸlenmiÅŸ Kayrak	778.575.618	6
	Toplam	13.311.691.423	100
Kaynak: BM

2006 yılında, dünya doğal taş ithalatının ülkelere göre dağılımında, 3 milyar 865 milyon dolarlık ithalat ve % 29’luk pay ile ilk sırada yer alan ülke ABD’dir. Bunu sırasıyla Çin, Japonya, İtalya ve Almanya izlemektedir.

Tablo 5: Dünya Doğal Taş İthalatının Ülkelere Göre Dağılımı (2006)
Ülke	$	Toplamda Payı (%)
ABD	3.865.051.833	29
Çin	1.046.781.538	8
Japonya	866.003.258	6
Ä°talya	752.179.460	6
Almanya	721.141.000	5
Birleşik Krallık	643.179.300	5
Güney Kore	562.834.985	4
Fransa	547.112.478	4
Ä°spanya	429.963.142	3
Belçika	348.537.311	3
Kanada	247.352.689	2
İsviçre	233.325.278	2
Hollanda	220.614.249	2
DiÄŸer Asya (BaÅŸka Yerde Belirtilmeyen )	197.446.778	1
Suudi Arabistan	169.920.366	1
DiÄŸer	2.564.224.771	19
Toplam	13.415.668.436	100
Kaynak: BM

Türkiye Doğal Taş İhracatı

Türkiye doğal taş ihracatı her yıl ciddi artışlar sergilemektedir. 2000 yılında 187 milyon dolar olan ihracat tutarı, 2007 yılında 1 milyar 242 milyon doları geçmiştir. 2007 yılında toplam doğal taş ihracatında işlenmiş ürünlerin payı %71’dir.

Türkiye Doğal Taş İthalatı

Türkiye’nin doğal taş ithalatı yıllara göre aşağıdaki gibi gerçekleşmiştir. 2004 yılından beri, özellikle işlenmiş ürünlerde görülen artış dikkat çekicidir.

Ege Maden İhracatçıları Birliği Doğal Taş İhracatı

Ege Maden İhracatçıları Birliği (EMİB) kanalıyla gerçekleştirilen doğal taş ihracatının dağılımı aşağıdaki tabloda verilmektedir. 2007 yılında toplam doğal taş ihracatının %85’inin işlenmiş mermer ve traverten ürünleri olduğu görülmektedir. Bileşik olarak ortalama %32’lik bir artış oranı ile 2000 yılındaki 89 milyon dolarlık ihracat tutarı, 2007 yılında 616 milyon doları aşmıştır.

Tablo 8: EMİB Doğal Taş İhracatı
Mal Grubu	2000 (1.000 $)	2001 (1.000 $)	2002 (1.000 $)	2003 (1.000 $)	2004 (1.000 $)	2005 (1.000 $)	2006 (1.000 $)	2007 (1.000 $)	Bileşik Ortalama Artış (%)
Blok Mermer / Traverten	6.830	6.917	7.815	13.714	15.095	16.794	20.040	34.428	26
Mermer / Traverten Plaka	3.192	7.325	6.988	11.028	15.449	16.632	19.324	39.539	43
Granit	4.056	5.905	7.130	7.560	9.047	10.160	11.776	16.740	22
Ä°ÅŸlenmiÅŸ Mermer / Traverten	74.870	95.171	130.934	182.724	274.657	367.505	460.763	522.301	32
Kaldırım ve Döşeme Taşları	181	761	966	1.698	4.368	3.765	3.610	3.736	55
Toplam	89.129	116.079	153.833	216.724	318.617	414.857	515.513	616.743	32
Kaynak: EÄ°B