bodrum kayraktaşı siyah
bodrum kayraktaşı sarısiyah
denizli kayraktaşı gri simli
bilecik kayraktaşı kırmızı
kayraktaşı fosilli
kayraktaşı izmir simli
ALMAN KAYRAKTAŞI
kayrak kalem ince
kayrak kalem siyah
kayrak kalem sarı yeşil
kayrak kalem kırmızı
kayrak fosilli ebatlı
kayrak hazır yapıştırma
Türk mermerciliğinin ilk fabrikası
İsmini mermerden alan Marmara Adası’nda mermer ocakları yüzyıllardan beri işletiliyor. 1912 yılında İngilizler tarafından inşa edilen ve günümüz modern mermer fabrikalarının ilki kabul edebileceğimiz fabrika, Marmara Adası’nda bulunuyor. Bir mühendislik anıtı olan adadaki ilk mermer fabrikası, 1974 yılına kadar üretimini sürdürmüş.
Ülkemizdeki ilk mermer fabrikası Marmara Adası’nın Saraylar Beldesi’nde 1912 yılında kuruldu. İngiliz ve Belçika ortak yapımı olan fabrika buharla çalışıyordu. İçerisinde sekiz katrak bulunuyordu.
2 bin 700 yıllık taş işlemeciliği mazisine sahip Saraylar Beldesi’nde, XX. yüzyılın başında tek bir mermer fabrikası dahi yoktu. Geçmişte Efes’e bile taş gönderecek mermer zenginliğine sahip olan bu adada, mermer biçebilecek böyle bir fabrika olmaması büyük bir eksiklikti.
Unkapanı’nda bir mermer atölyesine sahip olan Mehmet Efendi, bu eksikliği tesbit ederek, o zamanın armatörü Paşabahçeli Hakkı Bey ve Manizade’den bir kişiyle daha birleşip, Marmara Adası’nda ilk mermer fabrikasını hizmete açtı. Fabrikayı İngilizler`e inşa ettirdiler ve 1912 yılında resmi olarak faaliyete geçirdiler. 1912`den 1930`a kadar çalışan fabrika, 1930 yılında ortaklar arasındaki anlaşmazlıklar nedeniyle yine mermer işiyle ilgilenen Salih Sabri Karagözoğlu’na satıldı.
Türk mermerciliğine Atatürk’ten destek
Fabrikanın Salih Sabri Karagözoğlu’na satıldığı yıllarda Ankara yeniden kuruluyordu. Bakanlıklar, istasyonlar, bütün binalar olduğu gibi mermer işleriyle yapılıyordu. Türkiye`de de tek mermer fabrikası vardı ve fabrika, henüz tam kapasite çalışmadığı için ihtiyacı karşılayamıyordu. Bu nedenle halen İtalya`dan Türkiye’ye ithal ediliyordu.
Salih Sabri Karagözoğlu, fabrikayı aldıktan sonra Ankara`nın da imarı başlamış ve Atatürk`e kadar çıkmış. Böyle bir fabrikanın faaliyete geçtiğini söylemiş ve Atatürk’ün desteğiye İtalya`dan mermer ithalatı durdurularak tüm ihtiyaç Marmara Adası’ndaki bu fabrikadan temin edilmeye başlanmış.
İlk mermer fabrikamız nasıl çalışıyordu?
Marmara Adası’na yaptığımız ziyarette, adada yıllardır yaşayan ve ilk mermer fabrikasında görev almış kişilerle görüştük. Bize o zamanki teknolojik yokluk içinde böyle bir fabrikanın nasıl bir sistemle çalıştırıldığını anlattılar. İşte Marmara Adası’nın yerlilerinin dilinden ilk fabrikamızın hikâyesi:
“Türkiye’de ilk sekiz katrağın bir arada yapıldığı bir fabrika. Saatte 1 cm kesiliyordu ve buharla çalışıyordu. Kömürü ve kumu, dışarıdan naklediliyordu. Buradaki ocaklardan toplanan taş bu sahada biriktirilip, burada biçiliyordu. Daha sonra fabrika bacası çürüdü, buhar kazanları çürüdü ve kapandı. Buraya dışarıdan da taş geliyormuş diğer ocaklardan. Onlar da bu sahada biçilmiş olarak var. İşletme, 1974 yılında faaliyetlerine son verdi.
Burası Türkiye’nin ilk fabrikası ve sekiz katrak bir arada olan bir fabrika. Bunun bir benzerinin de İtalya’da olduğu söyleniyor.
Bu fabrikada biçilen taşlar dışarıdan gemilerle bu iskeleye geliyor, insan gücüyle raylardan içeriye alınıyor ve biçiliyordu. Marmara taşı da kamyonlarla fabrika sahasına alınıp, vinçle indirilerek, burada biçiliyordu. Bir taş bir haftada bitiyor, biçilen taş da tekrar raylar vasıtasıyla buradan gemiye yüklenip, İstanbul’a, İzmir’e ve Türkiye’nin her yerine gönderiliyordu.”
Peki, o günün teknolojik yetersizliğine rağmen böyle güç isteyen bir üretim nasıl bir sistemle yapılabiliyordu? Bu işlemi de yine ada sakinlerinin ağzından dinliyoruz:
“Bu fabrikanın ana makinesi buharla çalışıyor. İlk hareket, ana makineden ana mile… Ondan sonra da kesim makineleri katraklara hareket veriyor. Yedi katrak bir tarafta bir katrak da burada, toplam sekiz katrak çalıştırıyor. Bütün çalışan makineler, su pompaları, buhar pompaları hepsi kayış vasıtasıyla çalışıyor. Hiç elektrikli makine yok.
Katraklarımızın çalışma şeklini de anlatalım. `1 nolu katrak` kasnak vasıtasıyla çalışıyor. Güç aşağı-yukarı ilk ufak kasnakla iniyor.Blok girdikten sonra makine iniyor. Makine işini bitirdiğinde, kesin durması lazım. Buradaki sistemle kayış yer değişiyor, kasnaktan diğer boş kasnağa takılıyor ve o zaman bu makine stop ediyor. Ama bu sistem sürekli çalışıyor. Bu makine stop ettiğinde sistem kapatılmış değil. Su, yine kayışla, hidrolik pompa sistemiyle çalışıyor. Bu sistemle kum kazanlarına su atıyor, oradan devridaim yapıyor ve oradan mermerlerin üzerine akıyor. Eleklerden kum geçiyor; soket yok, elmas yok… Sadece saçla levhanın arasında kum vasıtasıyla, kuma elmas görevini yaptırıyor. Bu kumla blok kesimi devam ediyor. Bu makine bizim şimdi beş saatte kestiğimiz bloğu, o zaman beş gün, beş gecede kesiyormuş.
Sistemin işleyişinde, oluklarda bütün makinelerin üzerine giden bir su var. Bunlar oradan kumu alıyor devridaim motoruyla. Ve her blok tek tek çıkması icap ettiğinde kayışlar vasıtasıyla stop ettiriliyor. Öyle şalter malter yok. Kumu nasıl gelip topluyor? Dibinde pompalar var. Kayış vasıtasıyla pompa devridaim yapıyor, kum kazanına suyu basıyor. İkinci pompa suyu makinelere aktarıyor. Bu şekilde bu sekiz katrak, o dönemde daha kimsenin görmediği bir teknoljiyle buraya kurulmuş. Tarih 1912. 1912’de insanlar hiç araba görmemiş Marmara Adası`nda, ama sekiz katrak çalışıyormuş.”
Ada halkına bir de şunu sorduk: O dönemde insan gücü dışında bir imkân yok. İnsan gücüyle koskoca mermer bloklar nasıl fabrikaya getirilip kesiliyor ve tekrar nasıl limana indirilip Türkiye’nin çeşitli şehirlerine gönderiliyor? Bunun için o dönemde nasıl bir sistem kullanıldı? İşte cevabı:
“Taşımada kullanılan dört tekerlekli bir vagon. Blok, üzerine konuluyor, biçiliyor, plaka haline geldikten sonra bağlar çözülüyor, dışa alınıyor ve o vagonla beraber limana kadar naklediliyor. Limanda o günün şartlarında insan gücüyle o plakalar alınıyor ve geminin ambarına indiriliyor. Gemi dolana kadar bu meşakkatli iş sürüyor. Üstelik tek yüklenen mermer de değil. Gemi buraya gelirken, kömür yüklü geliyor. Yine insan gücüyle o kömür, ambarlardan limana indiriliyor. Oradan da tüm adaya dağıtılıyor.”
Mimar Sinan Üniversitesi Dersleri Devam Ediyor
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Mimari Restorasyon Programı ile yapılan işbirliği sonucu, 2008-2009 öğretim yılında öğrencilere yönelik uygulamalı eğitim programı devam ediyor. Bu çerçevede, öğrencilere uygulamalı olarak verilen “Doğaltaş Jeolojisi ve Üretim Teknikleri” ile “Doğaltaş Kullanımı ve Uygulama Metodları” ders programları TÜMMER Onursal Başkanı Metin Balıbey ile Yönetim Kurulu Üyesi Haşim Acar tarafından yürütülüyor.
Son olarak, 1. sınıf öğrencilerine 29 Aralık 2009 Salı günü, “Doğaltaş Kimyasalları” konusu, Haşim Acar tarafından uygulamalı olarak anlatıldı. Epoksi ile taş güçlendirme, polyester ile dolgu, polyester mastik ile kırık taş yapıştırma, leke önleme (mürekkep lekesi testi), nanatech ürünler ile limestone yüzey sertleştirme ve aşınma dayanımını arttırma, asit bazlı kimyasallar ile taş eskitme ve kumlama efekti verme, temizleme ve leke çıkartma konularının işlendiği ders sonrası öğrencilere konuyla ilgili yardımcı malzemeler temin edilerek müsait zamanlarda kimysasal uygulamalara devam etmeleri sağlandı.
TÜMMER işbirliği ile devam eden eğitim programının bir başka ders konusu ise “Mozaik Üretim Süreçleri”. Dersin teori kısmını oluşturan birinci bölümü 15 Aralık 2009 Salı günü, Silkar -Mozaik İşletme Müdürü İbrahim Kaya tarafından verildi. Mozaiğin tarihsel gelişimi ve günümüz örnekleri ile mozaik uygulama süreçlerinin anlatıldığı dersin Şubat 2010′da gerçekleştirilmesi planlanan ikinci bölümünde ise fabrika ziyareti ve uygulama eğitimi öngörülmektedir.
|
|
|
|
 |
Madencilik,
Enerji maliyetlerinin bu denli yüksek olduğu bir ülkede madenciliğin nasıl gelişebileceğini anlatsın birileri bana. Elektriğin ve mazotun bu denli pahalı olduğu, SSK prim ve vergilerin bu kadar tavan olduğu bir ülkede kimse bir gelişme beklemesin madencilikten. Hayvancılığa verilen teşviklerin çeyreği verilse idi madenciliğe bugün Türkiye ekonomisinin lokomotiflerinden biri olurdu madencilik.
Peki bunu ben biliyorum da siyasilerimiz, devlet adamlarımız bilmiyor mu? Elbette biliyorlar ama ülkenin kalkınmış, halkın zengin ve bu doğrultuda eğitilmiş olması onların rant kapılarını kapatacaktır. Halk ne kadar yoksul ve cahil olursa onların cebi o oranda dolacaktır. Kısacası ülke yönetiminden sahici ve samimi bir adım atılmadıkça kimse bu sektörden bir gelişme beklemesin.
TMMOB Maden Mühendisleri Odası Başkanı Mehmet Torun, “Zor günler geçiriyoruz, maden mühendislerinin işsizlik oranı yüzde 35’ler civarında. Bu oran genç mühendislerde daha da yüksek” dedi.
TMMOB Maden Mühendisleri Odası Başkanı Mehmet Torun, meslektaşlarının son yıllarda ciddi statü kaybı içinde bulunduklarını ifade ederek, “Zor günler geçiriyoruz, maden mühendislerinin işsizlik oranı yüzde 35’ler civarında. Bu oran genç mühendislerde daha da yüksek” diye konuştu.
Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Maden Mühendisleri Odası, Dünya Madenciler Günü dolayısıyla ‘Madenciler Gecesi’ düzenledi. Dedeman Oteli’ndeki geceye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Ömer Dinçer, milletvekilleri ve maden mühendisleri katıldı.
Madenciler gecesinde daha sonra, meslekte 40-50 yılını dolduranlara Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Ömer Dinçer ile milletvekillerince plaket verildi.
Dünyadaki bilimsel ve teknolojik gelişmeye paralel olarak yaşam anlayışı da, beklentiler de değişmektedir. Günümüzde, daha sakin ve huzurlu doğal ortamlarda yaşama isteği giderek artmaktadır. Çağdaş insan bu özlemini olabildiğince doğal taşlarla bezenmiş mekânlarda yaşamını sürdürerek gidermeye, en azından buna katkı sağlamaya çalışmaktadır.
Genelde hazir FIBERGLASS’tan yapilmis golcuk ve selaleler satiliyor, onlardan
istediginiz buyukluk,ve sekilde olanlardan alip bahcenize kurabildiginiz gibi, uygun kayalar kullanarak da yapilabilir.
Selale altinda bir golcukte biriken suyu bir pampa,(eletrikli) arka tarafa gizlenerek yerlestirilmis bir hortum vasitasi ile selalenin en ustune, suyu pompaliyor ve ayni su selaleden dokulup, gole dusuyor.
Golcuk ve selale kenerlarina dikilen su bitkileri selale ve golcuklere dogal bir hava veriyor. Kimi golcukler icerisinde balik da bulunuyor.
Bir kup’ten yapilan selale ise ilginc ve oralarda rahatlikla yapabileceginizi dusunuyorum.
Evlerinizdeki bahcelerinizde, su sesini dinliyeceginiz guzel selaleleriniz olsun.
Doğaltaş pazarında önemli bir paya sahip olan Türkiye’de sektör temsilcileri, girdi maliyetleri konusunda destek istiyor.
Doğaltaş sektörü dünyada 20 milyar dolarlık bir pazar. Dünya rezervlerinin yüzde 35′ine sahip olan Türkiye, pazarda da bir milyar dolarlık paya sahip.
Sektör temsilcileri, pazardan daha büyük pay almak için, rekabet gücünü artırmanın peşinde.
Doğaltaş sektörü, neredeyse yüzde 100 katma değer sağlıyor. Geçen yılın 9 aylık döneminde bir milyar 200 milyar dolar olan ihracat miktarı, bu yıl aynı dönemde bir milyar dolara geriledi.
Sektör temsilcileri, bunun sebeplerini İzmir’de masaya yatırdı.
Ege Maden İhracatçıları Birliği Başkanı Arslan Erdinç, konuyla ilgili olarak “Elektrik, yakıt, sosyal sigorta vergileri gibi girdi maliyetlerimiz çok yüksek. Bunlar karşısında bir takım kolaylıklar nihai işlenmiş mamul ihracatında birtakım destekler gerekli” dedi.
Sektör temsilcileri, durgunluğu aşmak için çareyi blok mermer satışında buldu.
İstanbul Maden Metal İhracatçıları Birliği Başkan Vekili Bilger Güneş, “İspanyollar, İtalyanlar, Mısır, Suriye ve şu anda Suudi Arabistan dahi blok alımına başladı. Yani blokta da ciddi bir pazar var. Tutup biz sadece ebatlı ürün satacağız şeklinde bir stratejiyi uygun bulmuyorum” diye konuştu.
İzmir’deki toplantının sonuçları bir rapor halinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na sunulacak.
Türk sanayicisi son senelerde çok değişti. Ürün çeşidini arttırdı. Maliyeti düşürmeyi öğrendi. Değişik ürünleri işleyip hem iç, hem de dış piyasada değerlendirme becerisi de gösteriyor. Mermer de bunlardan birisi. Geçen sene Türkiye’nin ihraç ettiği doğal taş tutarı tamı tamına 1 milyar 402 milyon dolardı. Bu ihracatta en büyük pay mermerin tabii. Şayet, kriz olmasa bu rakam kesin 2 milyar doları aşardı. Sektör o kadar gelişmiş ve hız kazanmıştı yani. İstanbul Maden İhracatçıları Birliği (İMİB) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Kahyaoğlu, bu sene 1 milyar 150 milyon dolar civarında bir ihracat beklediklerini söyledi. Ki, yine de büyük başarı. ABD krizden sonra mermer alımını durdurdu. En büyük pazar Amerika’ydı halbuki. İhracatçılar buna rağmen yılmadı, -tabiri caizse- önüne gelen pazara saldırdı. En fazla da Asya pazarına. Büyüttü de. Çin ve Hindistan pazarında Türk Mermeri aranan ürün haline geldi.
Moda deyimiyle bu “açılım” mermercinin hedef büyütmesini de sağladı. Kocaeli Dilovası’nda bir fuar alanı kuruluyor. Fuarın bitimiyle birlikte, Türkiye’nin dört bir bucağındaki mermerci, ürününü bu fuarda sergileme imkânına kavuşmuş olacak. Ayrıca, bir de borsası oluyor mermercinin. İşlenmiş veya blok halinde… her ürün burada değerlendirilip burada satışa arz edilecek. Parça mermer de dahil buna.
Mermer ya blok halinde ihraç ediliyor, ya da işlenmiş olarak. İşlemenin elbette ki bir katma değeri var. Adı üstünde, işlenmiş. İşleniyor yani. Bir emek harcanıyor ve o emeğin bedeli de satış fiyatının üzerine ekleniyor. Bundan tabii ne olabilir? Mermer blok halinde satılıyor diye ucuza gitmesi söz konusu değil. Sadece, işleme işçiliği olmadığı için fiyatı da düşük oluyor. İşçilik tutarı ne ise o kadar düşük oluyor.
Mermer fiyatını belirleyen esas unsur kalitesi. Ürün kaliteli ise işlenmişliği, işlenmemişliği o kadar önem arz etmiyor.
Bu konuyu böyle genişçe anlatmama Sanayi ve Ticaret Bakanı Nihat Ergün’ün bir sözü neden oldu aslında. Ergün, “Türk madencisi, mermeri blok halinde ve düşük fiyatla ihraç ediyor. Çinli ise işlediği aynı mermeri bize yüksek fiyatla satıyor…” gibi bir beyanda bulundu. Mermerciler bu söze bayağı bir alındı.
Ali Kahyaoğlu, “Yok öyle bir şey” diyerek; itiraz etti Ergün’ün bu sözlerine. “Biz mermeri hiç de ucuz satmıyoruz. Aksine. Piyasanın da üstünde satıyoruz. Çin’in sattığı mermere gelince; o mermer değil, granit!”
Sözlerini, “Graniti satın alan belediyeler” diye sürdüren Kahyaoğlu, “Bakan, kendisine verilen yanlış bilgilerle bizi eleştireceğine, belediyelere söylese de Çin graniti kullanmasalar” şeklinde konuştu.
Belediyelerin yaptığı, başka bir zaman olsa belki makul karşılanır ama kriz döneminde pek şık durmuyor doğrusu. Yerli malı varken, ucuz graniti satın almanın ne âlemi var?
Son Yorumlar